Viết bài văn (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá đặc điểm của thể loại bi kịch (nhân vật chính, xung đột, ngôn ngữ, hiệu ứng thanh lọc,...) thể hiện trong đoạn trích sau:

HS cần nêu được các ý chính sau đây:

a) Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận: tác giả và vở kịch Vũ Như Tô; đặc điểm của thể loại bi kịch (nhân vật chính, xung đột, ngôn ngữ, hiệu ứng thanh lọc,...) thế hiện trong đoạn trích.

b) Thân bài:

b.1. Giải thích khái niệm bi kịch là gì? Giới thiệu vở bi kịch lịch sử Vũ Như Tô; đoạn trích mang đầy đủ những đặc trưng của thể loại bi kịch.

b.2. Phân tích đặc điểm thể loại bi kịch trong đoạn trích

– Nhân vật chính mang nỗi đau đớn: một người tài đức nhưng sinh lầm thời, cảnh ngộ thương tâm, là nạn nhân của hôn quân bạo chúa (bị đối xử khinh rẻ bạc ác, từng bị truy đuổi, mẹ chết, bị dọa cực hình và tru di cửu tộc); nỗi khổ tâm của một người có tinh thần dân tộc nhưng không muốn cái tài phục vụ bạo chúa; lầm lạc trong suy nghĩ và hành động (nghe lời Đan Thiềm để có giải pháp tạm thời nhưng lại là nguồn cơn của bi kịch lớn sau này).

– Xung đột kịch: giữa người tài đức với hôn quân; giữa khát vọng cao cả và số phận khắc nghiệt (mâu thuẫn giữa Vũ Như Tô và bạo chúa càng được đẩy lên căng thẳng cao trào, ông không chịu xây Cửu Trùng Đài, muốn bỏ trốn).

– Ngôn ngữ kịch: lời thoại ngắt nhịp ngắn, chậm rãi, nghẹn ngào, ý tứ sâu sắc, phù hợp với tâm trạng nhân vật; ngôn ngữ đối thoại sắc sảo, đậm chất triết lí; chỉ dẫn sân khấu hợp lí;...

– Hiệu ứng thanh lọc: đoạn trích đã tạo sự đồng cảm sâu sắc với độc giả (thương xót trước số phận bi đát của một con người tài đức; đau đớn trước cái tài sinh lầm thời mà bị dập vùi; lo lắng cho tương lai số phận nhân vật; cảm phục trước dũng khí của người nghệ sĩ trước sự bạo tàn,...).

b.3. Đánh giá: Những đặc điểm của thể loại bi kịch thể hiện rất đậm nét trong đoạn trích, tình huống kịch dần đẩy lên cao trào, tính cách nhân vật trở nên rõ nét,...

c) Kết bài:

– Khẳng định tính bi kịch của đoạn trích.

– Nỗi niềm cảm thương của tác giả dành cho nhân vật; tài năng viết bi kịch lịch sử của Nguyễn Huy Tưởng.