Câu hỏi:

09/03/2026 44 Lưu

Đọc các câu tục ngữ sau và trả lời câu hỏi:

(1) Chớp đông nhay nháy, gà gáy thì mưa.

(2) Nói người chẳng nghĩ đến ta, thử sờ lên gáy xem xa hay gần

(3) Tháng Tám nắng rám trái bưởi.

(4) Không nước không phân, chuyên cần vô ích.

(5) Cấy thưa thừa thóc, cấy dày cóc được ăn.

(6) Sa chân đỡ lại, sa miệng đỡ không lại.

(Nguyễn Xuân Kính (Chủ biên) - Nguyễn Thuý Loan - Phan Lan Hương - Nguyễn Luân, Kho tàng tục ngữ người Việt (tập 1, tập 2), NXB Văn hóa - Thông tin, Hà Nội, 2002)

Trong các câu tục ngữ trên, câu nào không có các tiếng hiệp vần? Em rút ra nhận xét gì từ điều đó?

Quảng cáo

Trả lời:

verified Giải bởi Vietjack

- Trong các câu tục ngữ đã cho, câu “Sa chân đỡ lại, sa miệng đỡ không lại” không có các tiếng hiệp vần.

- Từ hiện tượng này, ta có thể rút ra: Trong kho tàng tục ngữ, có những câu không có các tiếng hiệp vần.

Câu hỏi cùng đoạn

Câu 2:

Nêu một số dấu hiệu về nội dung và hình thức giúp em nhận biết các câu trên đây là tục ngữ.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Một số dấu hiệu nổi bật giúp ta nhận biết các câu đã cho đều là tục ngữ:

a. Về hình thức:

- Các câu thường ngắn. Trong 6 câu, câu ngắn nhất thường có 6 tiếng, câu

dài nhất có 14 tiếng.

- Phần lớn cấc câu đều có những hiệp vần.

- Các câu thường nhịp nhàng, cân đối.

b. Về nội dung:

Câu nào cũng chứa đựng kinh nghiệm của ngừoi xưa về một vấn đề cụ thể nào đó trong đời sống xã hội hoặc tự nhiên.

Câu 3:

Về nội dung, các câu tục ngữ trên có thể chia làm mấy nhóm?

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Về nội dung các câu tục ngữ có thể chia làm 3 nhóm.

- Kinh nghiệm về thời tiết

- Kinh nghiệm về sản xuất nông nghiệp

- Kinh nghiệm về ứng xử trong đời sống

Câu 4:

“Nói người chẳng nghĩ đến ta, thử sờ lên gáy xem xa hay gần” - hình thức của câu tục ngữ này có gì khác so với các câu còn lại?

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Câu tục ngữ “Nói người chẳng nghĩ đến ta, thử sờ lên gáy xem xa hay gần có hình thức khác các câu còn lại:

- Có số chữ nhiều nhất (14 chữ).

- Nếu ngắt dòng, câu này sẽ có hình thức là một cặp lục bát: Nói người chẳng nghĩ đến ta / Thử sờ lên gáy xem xa hay gần.

Câu 5:

Giải thích ý nghĩa của câu “Sa chân đỡ lại, sa miệng đỡ không lại”. Nêu bài học mà em rút ra được từ câu tục ngữ đó.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

- Ý nghĩa của câu “Sa chân đỡ lại, sa miệng đỡ không lại!”: câu tục ngữ

đề cập đến việc nói năng của con người. Đi đường, nếu sa sẩy xuống chỗ trũng, thậm chí bị ngã, người ta vẫn có thể đứng dậy đi tiếp. Nhưng trong nói năng, lỡ nói điều gì dại dột, sai trái, nhất là động chạm đến người khác, khó mà chữa lại được.

- Rút ra bài học: luôn cân nhắc cẩn thận khi nói năng.

Câu 6:

Hãy tìm một câu tục ngữ có nội dung tương tự câu (2) trên đây và nêu những điểm giống nhau giữa chúng.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

- Câu tục ngữ tương tự: Cười người chớ vội cười lâu, cười người hôm trước, hôm sau người cười.

- Hai câu này có những điểm giống nhau:

+ Về hình thức, cả hai cầu đều có 14 tiếng và có thể ngắt dòng thành cặp lục bát.

+ Về nội dung, cả hai câu đều muốn nói rằng: Trong cuộc sống, ai cũng có ưu điểm, khuyết điểm. Không nên cười nhạo khuyết điểm cửa người khác, vì chính bản thân ta cũng có thể có những điểm đáng chê cười.

Câu 7:

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nói quá ở câu tục ngữ “Cấy thưa thừa thóc, cấy dày cóc được ăn.”

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Ở câu tục ngữ “Cấy thưa thừa thóc, cấy dày cóc được ăn.”, biện pháp tu từ nói quá được sử dụng ở vế “cấy dày cóc được ăn”. Theo kinh nghiệm của người nông dân, nếu cấy thưa, cây lúa sẽ phát triển mạnh, thân khoẻ, cho bông to, hạt mẩy, năng suất cao (thừa thóc); ngược lại, cấy dày, lúa sẽ phát triển kém, thân không khoẻ, bông nhỏ, hạt lép, năng suất thấp (cóc được ăn). Ở đây, các được ăn được hiểu là không được ăn, đối lập với thừa thóc.

CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ

Lời giải

Ếch ngồi đáy giếng là câu chuyện ngụ ngôn nổi tiếng trong kho tàng truyện dân gian Việt Nam. Thông qua hình tượng con ếch kiêu ngạo, huênh hoang cùng những tình tiết hài hước, tác giả dân gian gửi gắm được nhiều bài học và thông điệp sâu sắc về cách nhận thức cuộc sống và lối ứng xử của con người trong quan hệ với những người xung quanh.

Con ếch trong câu chuyện là một kẻ huênh hoang, thiếu hiểu biết. Ếch ta sống trong một cái giếng cạn, không gian sống hạn hẹp cùng với những người hàng xóm nhỏ bé là cua, ốc nên ếch ảo tưởng rằng mình là con vật lớn nhất, là chúa tể nơi đây. Hàng ngày ếch cất lên những tiếng kêu ộp ộp khiến các con vật khác phải khiếp sợ, bởi vậy mà ếch càng tỏ ra huênh hoang, coi thường mọi người xung quanh mình. Từ đáy giếng nhìn lên, bầu trời trong nhận thức của ếch cũng chỉ nhỏ như cái vung, điều đó càng làm cho suy nghĩ mình là chúa tể muôn loài của ếch thêm phần chắc chắn. Hình ảnh con ếch kiêu ngạo, thiếu hiểu biết cũng chính là hình ảnh phản chiếu của những con người sống kiêu căng, ngạo mạn, tầm hiểu biết hạn hẹp nhưng không chịu tiếp thu, học hỏi. Luôn cho bản thân là nhất không chỉ làm nảy sinh những ảo tưởng không thật về bản thân mà còn gây ra những hậu quả khôn lường.

Vào một năm trời mưa lớn, nước mưa dâng cao, ếch lần đầu tiên được ra khỏi miệng giếng chật hẹp để ngắm nhìn cuộc sống rộng lớn bên ngoài. Bên ngoài đáy giếng là một thế giới rộng lớn, cảnh vật đều mới lạ, bầu trời cũng to lớn hơn rất nhiều so với nhận thức trước đó của ếch. Thế nhưng, bản tính vốn kiêu ngạo, vốn hiểu biết lại nông cạn nhưng ếch ta vẫn chứng nào tật ấy luôn cho mình là nhất. Khi ra khỏi miệng giếng, ếch đi lại nghênh ngang mà không chút đề phòng, kết quả là bị một con trâu đi ngang qua giẫm bẹp. Có thể nói, kết cục của ếch thật bi thảm, chỉ vừa bước ra khỏi thế giới nhỏ bé nơi đáy giếng thì đã bị giẫm bẹp, thế nhưng đây cũng là kết quả thích đáng cho những kẻ thiếu hiểu biết nhưng lại luôn tỏ ra hơn người, coi thường mọi người, mọi thứ xung quanh.

Đằng sau kết cục thảm thương của con ếch, tác giả dân gian muốn gửi gắm một thông điệp: Thế giới vô cùng rộng lớn nên mỗi người cần không ngừng học hỏi, trau dồi vốn hiểu biết. Nếu chỉ biết kiêu ngạo, không chịu tiếp thu, học hỏi sẽ phải trả cái giá đắt như cái chết của con ếch. Câu chuyện còn là bài học về sự thích nghi với hoàn cảnh sống xung quanh. Khi sống quá lâu trong môi trường nhỏ hẹp mà không có sự kết nối với bên ngoài có thể làm cho nhận thức của con người trở nên hạn hẹp, trì trệ, mất đi khả năng đánh giá khách quan. Bởi vậy, trong cuộc sống hiện đại, chúng ta cần đặt mình trong nhiều mối quan hệ, cần nhìn nhận thế giới bằng con mắt khách quan và tinh thần ham học hỏi để có thể thích nghi và phát triển trong cuộc sống ấy.

Thông qua hàng loạt những ẩn dụ sáng tạo như "con ếch", "bầu trời", "con trâu", truyện ngụ ngôn Ếch ngồi đáy giếng đã mang đến cho chúng ta một câu chuyện dân gian thú vị, sâu sắc hơn cả là qua câu chuyện ấy, chúng ta có thêm những bài học quý giá về cách nhận thức, đánh giá sự vật cùng thái độ sống cần có của con người trong cuộc sống.

Lời giải

- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

- Ngôi kể của văn bản: Ngôi thứ ba

Lời giải

Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.

Nâng cấp VIP

Lời giải

Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.

Nâng cấp VIP

Câu 5

A. Tự sự
B. Miêu tả 
C. Biểu cảm 
D. Nghị luận

Lời giải

Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.

Nâng cấp VIP