Ở một loài thực vật, allele A quy định thân cao trội hoàn toàn so với allele a quy định thấn thấp, allele B quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele b quy định hoa trắng. Biết hai gene cùng nằm trên một nhiễm sắc thể và liên kết hoàn toàn. Thực hiện phép lai giữa các cây thu được bảng sau.

Phép lai	Tỉ lệ kiểu gene
Cây A thân cao, hoa đỏ  Cây B thân thấp, hoa trắng	F1: -
Cây F1  Cây C thân cao, hoa đỏ dị hợp	F2: 1:2:1

Xét các phát biểu sau đây là đúng hay sai?

Hướng dẫn giải

Ta phân tích tỉ lệ kiểu hình: 6:3: 3: 2:1:1 = (1:2:1)(3:1) → có 3 cặp gene nằm trên 2 cặp NST. Giả sử cặp gene Aa và Bb cùng nằm trên 1 cặp NST tương đồng. Vì D trội hoàn toàn so với d → 3:1 là tỉ lệ Dd × Dd

Phép lai giữa 2 cây trội về tính trạng do gene A và gene B quy định tạo 3 loại kiểu hình → \[\frac{{{\rm{AB}}}}{{{\rm{ab}}}} \times \frac{{{\rm{Ab}}}}{{{\rm{aB}}}}\] hoặc \[\frac{{{\rm{Ab}}}}{{{\rm{aB}}}} \times \frac{{{\rm{Ab}}}}{{{\rm{aB}}}}\]; các gene liên kết hoàn toàn.

Mặt khác đề cho tỉ lệ mang 1 allele trội là 12,5% → P phải là \[\frac{{{\rm{AB}}}}{{{\rm{ab}}}} \times \frac{{{\rm{Ab}}}}{{{\rm{aB}}}}\] mới tạo ra kiểu gene mang 1 allele trội.

Vậy P: \[\frac{{{\rm{AB}}}}{{{\rm{ab}}}}{\rm{Dd}} \times \frac{{{\rm{Ab}}}}{{{\rm{aB}}}}{\rm{Dd}}\]\[ \to \left( {1\frac{{{\rm{AB}}}}{{{\rm{Ab}}}}:1\frac{{{\rm{Ab}}}}{{{\rm{ab}}}}:1\frac{{{\rm{AB}}}}{{{\rm{aB}}}}:1\frac{{{\rm{aB}}}}{{{\rm{ab}}}}} \right) \times \left( {{\rm{1DD:2Dd:1dd}}} \right)\]

Xét các phát biểu:

a đúng. Không xuất hiện kiểu gene đồng hợp về 3 cặp gene.

b đúng, có 50% số cá thể dị hợp về 1 cặp gene

c sai, có 4 kiểu gene dị hợp 2 cặp gene

d sai, có 4 kiểu gene quy định kiểu hình trội về 3 tính trạng.

Hướng dẫn giải

a sai vì AB/ab hay Ab/aB x ab/ab thu được tỷ lệ kiểu hình 1 : 1

b sai vì Ab/ab x aB/ab thu được đồng hợp/ dị hợp là 1/3

c sai vì AB/ab x Ab/aB hoặc AB/ab thu được tỷ lệ đồng hợp so với dị hợp là 0 hoặc ½

d đúng vì Ab/aB x aB/ab thu được tỷ lệ kiểu hình đồng hợp so với dị hợp là 1/3 do aB/aB : (Ab/aB : Ab/ab : aB/ab)