Bàn phím và màn hình là thiết bị vào - ra chuẩn của hệ thống. Khi thực hiện chương trình với dữ liệu kích thước lớn, việc nhập dữ liệu từ bàn phím là không khả thi hoặc không thuận lợi. Dữ liệu có thể chuẩn bị sẵn trên file văn bản và dùng file đó thay thế cho bàn phím. Tương tự như vậy, kết quả có thể đưa ra file văn bản thay thế cho màn hình. Nếu file input có tên “input.txt” và file output có tên là “output.txt” thì việc thay thế thiết bị chuẩn có dạng:

Em hãy soạn file “input.txt” với nội dung nêu ở mục a) và thực hiện nhiệm vụ nêu ở mục a) với việc thay thế bàn phím, màn hình bằng các file “input.txf”, “ouput.txt”.

Xoá kí tự

Xét bài toán: Cho xâu s và kí tự c. Tạo xâu mới từ s bằng cách xoá các kí tự c trong xâu s. Viết chương trình nhập xâu s và kí tự c vào từ bàn phím và thực hiện bài toán trên.

Dữ liệu: Nhập vào từ bàn phím xâu s và kí tự c.

Kết quả: Đưa ra màn hình kết quả nhận được.

Ví dụ:

Các lát cắt

Cho xâu s không chứa dấu cách. Hãy thực hiện các công việc sau:

- Đưa ra kí tự thứ ba của xâu s.

- Đưa ra kí tự trước kí tự cuối cùng của s.

- Đưa ra 5 kí tự đầu tiên của s.

- Đưa ra toàn xâu s, trừ 2 kí tự cuối cùng.

- Đưa ra độ dài của xâu s.

Kết quả mỗi yêu cầu đưa ra trên một dòng, các dòng thông tin đưa ra không chứa dấu cách.

Dữ liệu: Nhập xâu s vào từ bàn phím.

Kết quả: Đưa các kết quả ra màn hình, mỗi kết quả ở trên một dòng.

Chú ý: Python cung cấp nhiều cách viết để trích các xâu con theo những cách khác nhau. Ngoài những cách đã nêu trong Bài 11 (sách Tin học 10), có thể tham khảo thêm các cách khác ở tài liệu hệ thống đã cung cấp qua cài đặt.

Ví dụ:

Vị trí kí tự

Xét bài toán: Cho xâu s và kí tự c. Nếu c xuất hiện trong s một lần thì đưa ra vị trí của c trong s. Nếu c xuất hiện nhiều lần trong s thì đưa ra vị trí xuất hiện lần đầu tiên và lần cuối cùng của c trong s. Nếu s không chứa c thì đưa ra giá trị -1.

Viết chương trình nhập xâu s và kí tự c vào từ bàn phím và thực hiện bài toán trên.

Dữ liệu: Nhập vào xâu s và kí tự c từ bàn phím.

Kết quả: Đưa kết quả ra màn hình.

Gợi ý: Tìm vị trí kí tự c trong xâu s từ đầu về cuối bằng lệnh s .find (c) và

tìm ngược từ cuối về đầu bằng lệnh s. rfind (c).

Ví dụ:

Xâu mới

Cho xâu s. Tạo xâu mới bằng cách tách s thành 2 phần:

- s1 chứa các kí tự đầu của s, s2 chứa các kí tự còn lại.

- Độ dài sl lớn hơn hoặc bằng 1 so với độ dài của s2.

- Tạo xâu mới bằng cách đổi chỗ s1 và s2 trong s.

Dữ liệu: Nhập xâu s vào từ bàn phím.

Kết quả: Đưa ra màn hình xâu nhận được sau biến đổi.

Gợi ý: Sử dụng kĩ thuật tách xâu con.

Ví dụ:

Rút ngắn xâu

Xét bài toán: Cho xâu s. Tạo xâu mới từ s bằng cách xoá các kí tự tại những vị trí chia hết cho 3. Viết chương trình nhập xâu s từ bàn phím và thực hiện bài toán trên.

Dữ liệu: Nhập vào từ bàn phím xâu s.

Kết quả: Đưa ra màn hình kết quả nhận được.

Ví dụ:

Chuẩn hoá

Xét bài toán: Cho xâu chứa nhiều từ, mỗi từ là dãy các kí tự liên tiếp không chứa dấu cách, giữa các từ cách nhau một số dấu cách. Hãy đưa xâu về dạng chuẩn hoá với các đặc điểm:

- Không có các dấu cách trước từ đầu tiên và sau từ cuối cùng

- Các từ cách nhau đúng một dấu cách.

- Chữ cái đầu tiên của mỗi từ được viết hoa.

- Các chữ cái còn lại trong từ được viết thường.

Viết chương trình nhập vào từ bàn phím một xâu chưa chuẩn hoá và thực hiện chuẩn hoá xâu.

Dữ liệu: Nhập vào từ bàn phím một dòng chứa xâu cần chuẩn hoá.

Kết quả: Đưa ra màn hình xâu đã chuẩn hoá.

Gợi ý: Sử dụng các lệnh upper (), 1ower () để có kí tự hoa hay thường.

Ví dụ: