(3,0 điểm)

a) Những loại đột biến cấu trúc NST nào có thể làm tăng sự biểu hiện của một gene nhất định? Giải thích.

b) Ở một loài động vật, con đực có cặp NST giới tính XY, con cái có cặp NST giới tính XX, tỉ lệ giới tính là 1 đực : 1 cái. Cho cá thể đực mắt trắng giao phối với cá thể cái mắt đỏ được F₁ đồng loạt mắt đỏ. Cho các cá thể F₁ giao phối tự do, F₂ thu được tỉ lệ kiểu hình như sau:

Ở giới đực: 5 cá thể mắt trắng : 3 cá thể mắt đỏ.

            Ở giới cái: 3 cá thể mắt đỏ : 1 cá thể mắt trắng.

Nếu cho con đực F₁ lai phân tích, theo lí thuyết, tỉ lệ kiểu hình thu được như thế nào? Cho biết không có hiện tượng gene gây chết và đột biến.

Nội dung

Điểm

a)

− Đột biến lặp đoạn làm gia tăng bản sao của gene dẫn đến gia tăng sản phẩm của gene.

− Đột biến chuyển đoạn và đảo đoạn làm thay đổi vị trí gene trên NST: chuyển gene từ vùng dị nhiễm sắc sang vùng nguyên nhiễm sắc làm tăng mức độ biểu hiện gene.

− Đột biến chuyển đoạn và đảo đoạn làm thay đổi vị trí gene trên NST có thể dẫn đến thay đổi mức độ hoạt động của gene như chuyển gene đến một vùng promoter khỏe làm tăng mức độ biểu hiện của gene.

− Đột biến mất đoạn làm mất đi yếu tố ức chế hoạt động của gene hoặc mất đi vùng điều hoà ức chế biểu hiện của gene dẫn đến làm tăng mức độ biểu hiện của gene.

0,5

0,5

0,5

0,5

b)

- Vì trong phép lai, số kiểu tổ hợp giao tử ở giới đực và giới cái bằng nhau → giới cái sẽ có tỉ lệ là: 6 cá thể mắt đỏ : 2 cá thể mắt trắng.

- Xét tính trạng màu mắt: F₂ có 9 mắt đỏ : 7 mắt trắng → F₂ có 16 kiểu tổ hợp giao tử → mỗi bên F₁ cho 4 loại giao tử → F₁ dị hợp tử 2 cặp gene → tính trạng màu mắt do 2 gene không allele tương tác bổ sung cùng quy định, các gene phân li độc lập.

Quy ước: A-B- mắt đỏ; A-bb, aaB-, aabb mắt trắng

- Ở F₂ tính trạng màu mắt phân bố không đồng đều ở hai giới → một trong hai cặp gene quy định tính trạng nằm trên NST giới tính X, không có allele trên NST Y.

- P ♂aaX^bY x ♀AAX^BX^B F₁: ♂AaX^BY x ♀aaX^bX^b

F_a: 1AaX^BX^b : 1aaX^BX^b : 1AaX^bY : 1aaX^bY

     1 cái mắt đỏ: 1 cái mắt trắng : 2 đực mắt trắng

0,25

0,25

0,25

0,25