Tại một viện nghiên cứu di truyền, các nhà hoa học nghiên cứu sự biểu hiện gene của vi khuẩn E. coli dựa trên sự biểu hiện gene lacZ (mã hóa enzyme 1 – E1) và gene lacY (mã hóa enzyme 2 – E2) thuộc operon lac phụ thuộc vào sự có mặt của lactose trong môi trường nuôi cấy. Bằng kỹ thuật gây đột biến nhân tạo, người ta đã tạo ra được các chủng vi khuẩn khác nhau và được nuôi cấy trong hai môi trường: không có lactose và có lactose. Sự biểu hiện gene của bốn 4 chủng vi khuẩn (A, B, C, D) được thể hiện ở bảng bên. Dựa vào kết quả, mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai?

Chủng vi khuẩn	Không có lactose		Có lactose
	E1	E2	E1	E2
A	-	-	+	+
B	-	-	-	+
C	-	-	-	-
D	+	+	+	+

(+: sản phẩm được tạo ra; -: sản phẩm không được tạo ra hoặc tạo ra không đáng kể)

Gợi ý đáp án:

- Xét bệnh A, người 10 không mang allele gây bệnh, mà sinh con trai (16) bị bệnh → gene gây bệnh nhận từ mẹ, mà người mẹ bình thường → Gene gây bệnh là gene lặn trên NST X, không có allele tương ứng trên Y.

Quy ước: A: không bị bệnh A, a: bị bệnh A.

- Xét bệnh B: Bố mẹ (5,6) bình thường sinh con gái bị bệnh → Bệnh do gene lặn trên NST thường quy định.

Quy ước: B: không bị bệnh B, b: bị bệnh B.

 Xác suất sinh con trai đầu lòng không bị bệnh A và không bị bệnh B của cặp 12 - 13

- Người 12 có anh trai là 11 mắc bệnh B → có kiểu gene X^AY(1BB:2Bb)

- Người 13:

     + Xét người số 7: (3) X^AYBb × (4) X^AX^aBb người 7: (1X^AX^A:1X^AX^a)(1BB:2Bb)

      + Người số 8: X^AYBb.

Xét cặp vợ chồng 7 – 8: (1X^AX^A:1X^AX^a)(1BB:2Bb) × X^AYBb ↔ (3X^A:1X^a)(2B:1b) × (1X^A:Y)(1B:1b)

Người 13: (3X^AX^A: 1X^AX^a)(2BB:3Bb)

Xét cặp vợ chồng 12 – 13: X^AY(1BB:2Bb) × (3X^AX^A: 1X^AX^a)(2BB:3Bb) ↔ (1X^A:1Y)(2B:1b) × (7X^A:1X^a)(7B:3b)

Xác suất sinh con trai đầu lòng không bị bệnh A và bệnh B:

$\frac{1}{2}$Y ×  $\frac{7}{8} {\mathrm{X}}^{\mathrm{A}}$  × (1− $\frac{1}{3}$ b ×$\frac{3}{10}$ b) =  $\frac{63}{160}$ = 0,39375 ⸟ 39,4%