Hình 3: Một chiếc lá có nhiều màu. (Ảnh do Quỹ John Innes cung cấp.)

Các nhận định sau đúng hay sai?

Biết không xảy ra đột biến. Phát biểu nào sau đây đúng?

Ở một loài thực vật, allele A quy định thân cao là trội hoàn toàn so với allele a quy định thân thấp; allele B quy định hoa đỏ là trội hoàn toàn so với allele b quy định hoa trắng. Thực hiện phép lai như sau P: \[\frac{{\underline {AB} }}{{ab}} \times \frac{{\underline {aB} }}{{ab}}\] thu được F₁ có 6% cây thân thấp, hoa trắng. Tính theo lí thuyết tỉ lệ kiểu hình thân cao, hoa trắng ở F₁ chiếm tỉ lệ bao nhiêu? (số thập phân tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy)

Một quần thể thực vật, xét một gene có hai allele, allele A là trội hoàn toàn so với allele a. Thế hệ xuất phát (P) của quần thể này có tỉ lệ các kiểu gene là 0,25AA : 0,40Aa : 0,35aa. Cho biết quần thể không chịu tác động của các nhân tố tiến hóa khác. Qua tự thụ phấn, theo lí thuyết ở thế hệ nào của quần thể thì số cá thể có kiểu hình trội chiếm tỉ lệ 47,5%? (ghi số thứ tự của thế hệ đó).

Công nghệ sinh thái trồng hoa trên bờ ruộng (gọi tắt là mô hình “ruộng lúa, bờ hoa”) nhằm lợi dụng côn trùng có ích tiêu diệt sâu bệnh trên lúa, qua đó giảm bớt việc sử dụng thuốc hóa học trên đồng ruộng. Những giống hoa được chọn trồng như: cúc dại, mười giờ, sao nhái, đậu bắp,...Đây là những loại hoa có màu sắc sặc sỡ và khả năng thích nghi tốt trong điều kiện sống ngoài đồng ruộng. Đặc biệt, hoa có nhiều mật và phấn sẽ thu hút được các loại thiên địch như ong, bướm... đến cư trú và ăn côn trùng gây hại trên lúa. Vì vậy, ruộng lúa sẽ hạn chế hoặc không cần phải phun thuốc như tập quán canh tác thông thường của nông dân... Từ tháng 8/2013, chương trình được triển khai tại 22 tỉnh thành phía Nam. (Trích báo điện tử Bình Phước online ngày 15/9/2013). Bạn Quân đưa ra các nhận xét sau:

(1) Cơ sở của mô hình trên từ hiện tượng khống chế sinh học.

(2) Quan hệ giữa bướm và cây lúa là quan hệ hội sinh.

(3) Mô hình trên hạn chế ô nhiễm môi trường và tạo cảnh quan nông thôn.

(4) Mô hình trên đem lại nhiều lợi ích cho con người nhưng gây mất cân bằng sinh thái.

Có bao nhiêu nhận xét của bạn Quân là đúng với mô hình trên?

Ở một hệ sinh thái vườn quốc gia có hàm lượng chất khoáng (chất dinh dưỡng) được duy trì ổn định. Nghiên cứu sinh khối của các nhóm sinh vật ở một hệ sinh thái vườn quốc gia, kết quả thu được bảng sau:

Một quần thể bướm đêm trong khu rừng với nhiều cây bạch dương có thân gỗ màu trắng. Bướm đêm là nguồn thức ăn của nhiều loài chim, động vật có vú và côn trùng khác. Các con bướm chủ yếu có màu trắng ngà, một số ít có màu sẫm. Khi khói bụi từ khu công nghiệp ở vùng lân cận làm thân cây bạch dương phủ màu bụi sẫm, các con bướm có màu trắng ngà dễ bị phát hiện và bị ăn thịt. Qua thời gian dài, quần thể bướm đêm ở khu vực này có sự thay đổi về các tần số kiểu hình màu sắc thân (hình 17.3).

Dựa vào các thông tin nêu trên, cho các yếu tố đóng góp vào sự thay đổi tần số kiểu hình màu sắc của bướm đêm sau đây:

1. Trong quần thể bướm trắng ban đầu đã có các đột biến ngẫu nhiên xuất hiện, trong đó có đột biến làm xuất hiện kiểu hình bướm màu sẫm.

2. Số cá thể màu sẫm được sống sót nhiều hơn, qua giao phối và sinh sản con cháu của chúng ngày càng đông và thay thế dần dạng trắng.

3. Dưới tác động của chọn lọc tự nhiên sẽ giữ lại các cá thể màu sẫm, các cá thể màu trắng dễ bị phát hiện và bị ăn thịt.

4. Trong môi trường có bụi than, thể đột biến màu sẫm trở thành có lợi cho bướm vì chim ăn sâu khó phát hiện.

Hãy viết liền các số tương ứng với bốn sự kiện theo trình tự của quá trình hình thành quần thể bướm đêm có màu sẫm.