Câu hỏi:

25/12/2025 53 Lưu

Hạnh phúc là cho đi (Bài đọc hiểu tiếng Việt lớp 5 - đề số 9) | GD Con Tự  Học

Nhiều người sợ cho đi là mất mát, là thiệt thòi. Nhưng khi cho đi, nghĩa là tự chúng ta diệt sự tham lam, ích kỷ của chính mình - sự tham lam khiến chúng ta bị cô lập, mất đi sự gắn bó với cộng đồng.

Cho đi còn đem đến niềm vui cho người nhận, họ sẽ cảm thấy phấn chấn hơn trong cuộc sống này, có một tia hi vọng trong đời.

Đặc biệt là bạn sẽ cảm thấy có một nguồn hạnh phúc rất lớn sau hành động cho đi - một điều gì đó ý nghĩa, một cảm giác nhẹ nhàng, thanh thản bao trùm trong tâm hồn của mình.

Người xưa có câu “Thi ân bất cầu báo”. Bạn đừng đặt mong mỏi gì khi cho đi, đừng đòi hỏi người khác sẽ biết ơn và trả lại những gì họ đã nhận lại từ bạn – những ý nghĩ ấy sẽ khiến bạn cảm thấy nặng nề, luôn mang tia hy vọng và sẽ dễ thất vọng khi mong mỏi không thành sự thật.

Đó còn là hành động cho đi có toan tính - tương ứng là niềm hạnh phúc bạn nhận được không trọn vẹn, đủ ý nghĩa thuần khiết của nó.

(Theo giadinh.suckhoedoisong.vn, Tam Nguyên, Ngọc Hà)

Tác giả đoạn trích trên cho rằng: “khi cho đi, nghĩa là tự chúng ta diệt sự tham lam, ích kỷ của chính mình”. Theo em, quan điểm này có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống hiện nay?

Quảng cáo

Trả lời:

verified Giải bởi Vietjack

- Thí sinh nêu được quan điểm cá nhân của mình.

- Gợi ý: Quan điểm này có ý nghĩa rất sâu sắc và đúng đắn trong xã hội hiện đại. Khi cho
đi, chúng ta loại bỏ sự tham lam, ích kỷ, từ đó xây dựng những mối quan hệ chân thành
và bền vững. Hành động cho đi còn giúp kết nối con người với nhau, tạo ra một xã hội
đoàn kết và đầy yêu thương. Trong bối cảnh ngày nay, việc cho đi không chỉ mang lại
hạnh phúc cho người khác mà còn giúp bản thân chúng ta trở nên tốt đẹp hơn, sống ý nghĩa và nhân văn hơn.

Câu hỏi cùng đoạn

Câu 2:

Trong thời đại hiện nay, một số bạn trẻ cho rằng: Nếu chỉ cho đi mà không mong nhận lại, con người sẽ dần mất động lực để cống hiến và nỗ lực lâu dài. Vì vậy, các bạn ấy luôn đặt ra điều kiện hoặc mong muốn được đáp lại sau mỗi lần cho đi. Liệu đây có phải là một suy nghĩ đúng đắn?

Từ văn bản trên và những suy nghĩ riêng, em hãy viết một bài nghị luận xã hội đối thoại với các bạn ấy về chủ đề: “Hạnh phúc thực sự là cho đi mà không mong cầu nhận lại”.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài

Xác định được yêu cầu của kiểu bài: Nghị luận xã hội

b. Xác định được đúng vấn đề cần nghị luận:

trình bày quan điểm riêng của mình về chủ đề: “Hạnh phúc thực sự là cho đi mà không
mong cầu nhận lại”.

c. Đề xuất được hệ thống ý để làm rõ vấn đề nghị luận:

- Xác định được các ý chính của bài viết

- Sắp xếp được các ý theo bố cục hợp lí ba phần của bài văn nghị luận:

- Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát cảm xúc, quan điểm cá nhân về vấn đề.

- Triển khai vấn đề nghị luận

- Giải thích vấn đề nghị luận

- Thể hiện quan điểm của người viết

- Mở rộng, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác để có được cái nhìn toàn
diện hơn về vấn đề

- Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân.

Có thể theo một số gợi ý sau:

1. Mở bài:

• Dẫn dắt vấn đề về quan niệm “cho đi và nhận lại” trong cuộc sống hiện đại. Giới thiệu
quan điểm của một số bạn trẻ cho rằng nếu cho đi mà không mong nhận lại sẽ mất đi
động lực cống hiến.

• Nêu chủ đề: Hạnh phúc thật sự là cho đi mà không mong cầu nhận lại.

2. Thân bài:

• Giải thích khái niệm “cho đi” và “nhận lại”:

o “Cho đi” là hành động trao tặng tình cảm, sự giúp đỡ, vật chất hoặc tinh thần cho người
khác mà không yêu cầu gì đổi lại.

o “Nhận lại” có thể là sự cảm ơn, lòng biết ơn hoặc lợi ích vật chất.

• Phân tích quan điểm cho rằng “cho đi mà không mong nhận lại khiến con người mất
động lực”:

o Quan điểm này xuất phát từ sự mong muốn sự công bằng và sự đền đáp trong cuộc
sống. Tuy nhiên, sự đền đáp không phải lúc nào cũng là vật chất hay tình cảm mà đôi
khi là sự thanh thản trong tâm hồn.

• Phản biện quan điểm trên:

o Hạnh phúc thật sự đến từ việc cho đi mà không tính toán. Khi cho đi với lòng vị tha,
con người sẽ không cảm thấy mất mát mà ngược lại sẽ thấy nhẹ nhàng, thanh thản hơn.
o Nhiều tấm gương trong xã hội đã sống cống hiến mà không mong nhận lại, như các
nhà từ thiện, bác sĩ, và giáo viên tình nguyện. Họ tìm thấy niềm vui và hạnh phúc từ
chính việc giúp đỡ người khác.

• Lợi ích của việc cho đi:

o Xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp, tạo dựng lòng tin và sự đoàn kết trong xã hội.
o Giúp bản thân phát triển về nhân cách và tâm hồn, hướng đến lối sống cao thượng
hơn.
3. Kết bài:

• Khẳng định lại quan điểm: Hạnh phúc thật sự không nằm ở việc nhận lại, mà là ở quá
trình cho đi một cách vô tư và không mong cầu. Đây chính là con đường dẫn đến cuộc
sống ý nghĩa và hạnh phúc.

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:

- Triển khai được ít nhất hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn
đề nghị luận.

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp
chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng.

Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn
mực đạo đức và pháp luật.

e. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

f. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ

Bài văn mẫu

Trong cuộc sống hiện đại, với nhịp sống hối hả và những mối quan hệ xã hội phức
tạp, quan niệm “cho đi và nhận lại” luôn là đề tài được nhiều người quan tâm. Một số
bạn trẻ cho rằng nếu chỉ cho đi mà không mong nhận lại, con người sẽ dần mất động
lực để cống hiến và nỗ lực lâu dài. Tuy nhiên, liệu quan điểm này có thực sự đúng đắn?
Chúng ta hoàn toàn có thể khẳng định rằng hạnh phúc thực sự đến từ việc cho đi một
cách vô tư và không mong cầu nhận lại.

Cho đi là hành động trao tặng tình cảm, sự giúp đỡ, vật chất hoặc tinh thần cho
người khác mà không yêu cầu bất kỳ sự đền đáp nào. Đó có thể là một lời động viên chân
thành, một hành động chia sẻ nhỏ bé, một đóng góp cho cộng đồng hay một sự giúp đỡ
vô tư. Còn nhận lại, đó là những gì chúng ta thu được sau khi cho đi, có thể là sự cảm
ơn, lòng biết ơn, những lợi ích vật chất hoặc đơn giản chỉ là một nụ cười chân thành.

Quan điểm cho rằng việc cho đi mà không mong nhận lại sẽ khiến con người mất
động lực để cố gắng xuất phát từ tâm lý mong muốn được công bằng và được đền đáp.
Khi cho đi, họ mong muốn được nhận lại sự đáp trả tương xứng, điều này tạo động lực
để họ tiếp tục hành động tốt. Nếu chỉ cho đi mà không nhận lại gì, con người có thể cảm thấy mình đang bị lợi dụng hoặc mất mát. Đôi khi, sự công nhận và khen ngợi từ người
khác lại là động lực rất lớn để con người tiếp tục cố gắng. Nhưng, một số người thường
có xu hướng so sánh những gì mình đã cho đi với những gì mình nhận lại, và khi cảm
thấy không được đối xử công bằng, họ sẽ dễ dàng nản lòng và từ bỏ. Việc luôn đặt ra
điều kiện hoặc mong muốn được đáp lại sau mỗi lần cho đi dễ dẫn đến tâm lý so đo, tính
toán, làm mất đi ý nghĩa cao đẹp của việc cho đi, thậm chí gây ra những mối quan hệ
không lành mạnh. Khi cho đi với mục đích nhận lại, hành động đó sẽ mất đi sự chân
thành, trở nên vụ lợi và thậm chí là bất mãn, ganh tị khi không được đền đáp xứng đáng
với những gì đã bỏ ra.

Tuy nhiên, hạnh phúc không phải lúc nào cũng đến từ những sự đền đáp vật chất
hay danh vọng. Đôi khi, niềm vui và sự thanh thản trong tâm hồn chính là phần thưởng
lớn nhất mà chúng ta nhận được khi cho đi. Khi cho đi, chúng ta cảm thấy mình đang
đóng góp một phần vào việc làm cho thế giới tốt đẹp hơn. Điều này mang lại cảm giác
có ý nghĩa và mục đích trong cuộc sống, giúp chúng ta xây dựng những mối quan hệ
sâu sắc. Cảm giác được kết nối và thuộc về một cộng đồng sẽ mang lại niềm vui và hạnh
phúc. Khi giúp đỡ người khác, chúng ta sẽ nhận ra giá trị của bản thân và cảm thấy tự
hào về những điều mình đã làm. Việc cho đi, vô hình giúp mỗi người xây dựng một hình
ảnh tích cực về bản thân trong mắt người khác và cả trong chính mắt mình. Khi giúp đỡ
người khác, chúng ta sẽ cảm thấy bình yên, an lòng hơn. Chính điều này lại tạo ra một
vòng tròn tích cực: khi cứ cho đi, chúng ta thường nhận lại được sự biết ơn và lòng tốt
từ những người khác, ngay vào những lúc chúng ta gặp khó khăn nhất. Đó chính là sự
kỳ diệu trong trời đất của lối sống nhân hậu, bác ái, luôn biết nghĩ cho người khác. Việc
cho đi giống như gieo hạt, rồi sẽ đến lúc gặt hái nhưng kết quả không phải lúc nào cũng
rõ ràng và ngay lập tức. Khi chúng ta cho đi, chúng ta không chỉ mang lại niềm vui cho
người khác mà còn tìm thấy niềm vui và ý nghĩa trong chính cuộc sống của mình.
Việc cho đi không chỉ mang lại niềm vui cho người nhận mà còn giúp bản thân
người cho đi phát triển. Khi cho đi, chúng ta rèn luyện được lòng vị tha, sự đồng cảm và
khả năng sẻ chia. Chúng ta cũng học được cách vượt qua bản thân, sống vì cộng đồng và
tạo ra những giá trị tích cực cho xã hội. Từ đó hình thành lối sống nhân văn, cao thượng,
biết hướng đến cộng đồng, hướng đến những giá trị cốt lõi trong cuộc sống.
Nhiều tấm gương sáng trong xã hội đã chứng minh điều này. Các nhà từ thiện,
bác sĩ, giáo viên tình nguyện,... họ đã cống hiến cả cuộc đời để giúp đỡ người khác mà
không hề mong đợi bất kỳ sự trả ơn nào. Ở nhiều nơi, chúng ta có thể thấy các nhóm
tình nguyện làm các công việc như thu gom rác, chăm sóc người già, dạy học cho trẻ em
nghèo,... Các chiến dịch quyên góp quần áo, sách vở, tiền bạc để giúp đỡ người dân vùng
lũ, vùng sâu vùng xa,... Hay trong trận bão Yagi vừa qua, với sức càn quét khủng khiếp đã cướp đi biết bao tính mạng, tài sản của người dân. Nhưng ngay lập tức, những chiếc
bánh chưng, những chai nước sạch, những tình nguyện viên,... đã có mặt để giúp đỡ và
san sẻ phần nào mà không hề mong cầu một sự trả ơn, sự ghi nhớ. Tình yêu thương, sự
đùm bọc chân thành, trong sáng mà không hề có một chút vụ lợi, toan tính - đó chính
là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta từ bao đời nay. Tác giả Tố Hữu đã từng có câu
thơ rất hay rằng “Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”. Nếu con người sống quá ích kỷ
chỉ biết tới quyền lợi, lợi ích của mình mà không quan tâm, giúp đỡ những người xung
quanh mình thì xã hội của chúng ta khi đó sẽ chỉ là một xã hội ích kỷ, chỉ có đấu tranh
hận thù và căm ghét lẫn nhau. Chính từ việc cho đi, họ đã tìm thấy niềm vui, ý nghĩa và
hạnh phúc trong cuộc sống.

Việc cho đi không chỉ mang lại niềm vui cho người nhận mà còn giúp bản thân
người cho đi phát triển. Khi cho đi, chúng ta rèn luyện được lòng vị tha, sự đồng cảm và
khả năng sẻ chia. Chúng ta cũng học được cách vượt qua bản thân, sống vì cộng đồng
và tạo ra những giá trị tích cực cho xã hội. Mỗi hành động cho đi nhỏ bé đều góp phần
làm cho cộng đồng trở nên ấm áp, đoàn kết và phát triển hơn.

Tóm lại, hạnh phúc thực sự không nằm ở việc nhận lại, mà là ở quá trình cho đi
một cách vô tư và không mong cầu. Khi cho đi, chúng ta không chỉ mang lại niềm vui
cho người khác mà còn tìm thấy sự nhẹ nhàng, bình yên và hạnh phúc trong chính tâm
hồn. Vì vậy, hãy mở rộng tấm lòng và biết cho đi, bạn sẽ nhận lại được nhiều hơn những
gì mình đã cho. Bạn không cần phải làm những việc lớn lao để có thể cho đi. Hãy tích
cực giúp đỡ người thân, bạn bè lúc họ khó khăn, tích cực tham gia các hoạt động tình
nguyện và lan toả tinh thần lạc quan, yêu đời đến với mọi người xung quanh. Hãy làm
cho cuộc đời của chúng ta rực rỡ và thơm ngát như những đoá hoa.

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay với quá nhiều áp lực, mệt mỏi thì việc cho đi
thực sự mang đến niềm tin, tiếp thêm sức mạnh cho người khác. Đôi khi một lời động
viên chân thành, một cái ôm an ủi hay một sự nhẹ nhàng đối với lỗi lầm của nhau cũng
có thể thay đổi cả cuộc đời của một người. Hãy dùng trái tim nồng đỏ ấm áp để thay đổi
thế giới. Hãy cùng nhau lan tỏa tinh thần cho đi, bởi vì, khi mỗi người đều biết cho đi
một chút, cả thế giới sẽ trở nên hạnh phúc, tươi sáng hơn.

CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ

Lời giải

a. Ngôi kể: Đoạn trích được kể theo ngôi thứ nhất. Nhân vật “tôi” tự thuật lại câu chuyện của mình trong giấc mơ với Thiên sứ.

Tình huống truyện: Nhân vật “tôi” trong giấc mơ được Thiên sứ dẫn đi khi sắp rời khỏi
cõi đời, có cơ hội đi qua những nơi quen thuộc và được trao một điều ước cuối cùng trước
khi linh hồn về thiên đàng.

b. Nhân vật “tôi” đã trải qua một hành trình tâm linh khi cận kề cái chết, khiến bản
thân nhận ra giá trị của những gì đã có và sự mãn nguyện với cuộc sống. Nhân vật không
còn khao khát gì cho bản thân vì đã đạt được sự thanh thản trong tâm hồn, thay vào đó
chỉ muốn cầu mong hạnh phúc cho những người thân yêu - những người còn ở lại cõi
đời, điều đó thể hiện tình yêu thương, sự hi sinh và lòng vị tha của nhân vật.

c. Kiểu câu: Câu cầu khiến.

Tác dụng: Câu cầu khiến này thể hiện mong muốn chân thành và thiết tha của nhân vật
“tôi” đối với hạnh phúc của những người thân yêu. Nó nhấn mạnh sự vị tha và tấm lòng
cao cả của nhân vật, sẵn sàng hi sinh và không mong cầu điều gì cho bản thân mình.
Đây cũng là điểm nhấn làm rõ thông điệp nhân văn của câu chuyện về tình yêu thương.

d. Chi tiết Thiên sứ trao cho nhân vật “tôi” cơ hội thực hiện điều ước cuối cùng có ý nghĩa sâu sắc, giúp bộc lộ rõ tâm hồn cao đẹp và sự hi sinh của nhân vật. Nhân vật không ước điều gì cho bản thân mà chỉ ước hạnh phúc cho những người thân yêu. Điều này khắc họa tinh thần cho đi không mong cầu nhận lại, cũng như thể hiện giá trị cao cả của tình yêu thương, lòng vị tha, và sự mãn nguyện trong tâm hồn khi con người hướng tới điều tốt đẹp cho người khác.

Lời giải

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn.

Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.
Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Nêu cảm nghĩ bản thân sau khi đọc đoạn trích trong tác phẩm “Thiên sứ” của Khuê Cẩm.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận.

- Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận.

- Sắp xếp được hệ thống ý hợp lí theo đặc điểm bố cục của kiểu đoạn văn.

Sau đây là một số gợi ý:

1. Mở đoạn:

• Giới thiệu ngắn gọn về đoạn trích “Thiên sứ” của Khuê Cẩm: Đoạn trích là câu chuyện
tâm linh, giàu cảm xúc, về giấc mơ của một người trẻ sắp rời xa cõi đời.

• Nêu ấn tượng ban đầu về nội dung đoạn trích: Đoạn trích làm nổi bật giá trị của tình
yêu thương và lòng vị tha trong cuộc sống con người.

2. Thân đoạn:

• Cảm nhận về nhân vật “tôi”: Nhân vật “tôi” trong đoạn trích là một người có tâm hồn
trong sáng, giàu tình cảm. Dù đứng trước giây phút cuối cùng của cuộc đời, nhân vật
vẫn không cầu mong điều gì cho bản thân, mà chỉ mong hạnh phúc đến với những người
thân yêu. Điều này thể hiện một tấm lòng vị tha và cao thượng.

• Chi tiết đặc sắc:

o Chi tiết nhân vật “tôi” mỉm cười mãn nguyện khi đứng trên đồi cao nhìn lại quê hương,
nhà cửa, trường học... là biểu tượng của sự thỏa mãn về mặt tinh thần, cho thấy nhân
vật đã đạt được sự bình yên trong tâm hồn.

o Câu cầu nguyện của nhân vật với Thiên sứ: “Nếu có thể, Người hãy mang lại hạnh
phúc cho cha mẹ con, bạn bè...” khắc họa sâu sắc lòng yêu thương, tình cảm gia đình,
bạn bè, và sự hi sinh vì người khác.

• Ý nghĩa nhân văn: Đoạn trích truyền tải thông điệp sâu sắc về hạnh phúc thật sự trong
cuộc sống. Hạnh phúc không phải là việc nhận lại những gì mình mong muốn, mà là khi
con người biết sống vì người khác, biết trao đi yêu thương mà không đòi hỏi hồi đáp.

3. Kết đoạn:

• Khẳng định ý nghĩa của đoạn trích: Đoạn trích “Thiên sứ” không chỉ là một câu chuyện
cảm động mà còn là một bài học quý giá về lòng vị tha, tình yêu thương, và sự mãn
nguyện khi cho đi. Câu chuyện đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc về giá
trị của việc sống vì người khác.

d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau:

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn
đề nghị luận:

- Trình bày rõ quan điểm về hệ thống các ý.

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp
nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

đ. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

Đoạn văn mẫu

Đoạn trích “Thiên sứ” của Khuê Cẩm là câu chuyện tâm linh, giàu cảm xúc, về giấc
mơ của một người trẻ sắp rời xa cõi đời trong không gian huyền ảo của giấc mơ. Với
giọng văn nhẹ nhàng, sâu lắng, tác giả đã khơi gợi trong lòng người đọc những xúc cảm
tinh tế về tình yêu thương, lòng vị tha và ý nghĩa của cuộc sống. Nhân vật “tôi” trong
truyện để lại ấn tượng mạnh mẽ với tâm hồn trong sáng, giàu tình cảm và cao thượng. Dù đứng trước bờ vực của sự ra đi, nhân vật vẫn không hề cầu mong gì cho bản thân mà dành trọn tình cảm cho những người thân yêu. Câu nói “Nếu có thể, Người hãy mang lại hạnh phúc cho cha mẹ con, bạn bè và những người thân của con, những người con yêu quí nhất trên cõi đời này!” đã chạm đến trái tim người đọc, khơi dậy những suy ngẫm về giá trị của gia đình, tình bạn và sự hi sinh vì người khác. Hình ảnh nhân vật đứng trên đỉnh đồi, nhìn bao quát quê hương không chỉ là khoảnh khắc ngắm nhìn cảnh vật mà còn là lúc nhân vật chiêm nghiệm lại cuộc đời mình. Cảm giác bình yên, mãn nguyện tràn ngập trong tâm hồn nhân vật “tôi” cho thấy rằng hạnh phúc đích thực không nằm ở những vật chất xa hoa mà ở những giá trị tinh thần cao đẹp. Qua câu chuyện, tác giả muốn nhắn nhủ rằng, cuộc sống sẽ trở nên ý nghĩa hơn khi ta biết yêu thương, chia sẻ và sống vì những người xung quanh. Hạnh phúc không phải là đích đến mà là một hành trình, và niềm vui lớn nhất đến từ việc cho đi hơn là nhận lại. Đoạn trích đã để lại trong lòng mỗi người một dư vị ngọt ngào và sâu lắng, khơi gợi niềm tin vào một thế giới tốt đẹp hơn, nơi mà tình người, lòng vị tha luôn được nâng niu và trân trọng.