(2,0 điểm): Di truyền NST

a) Hình bên mô tả 2 giai đoạn trong quá trình phân bào của một tế bào ở một loài sinh sản hữu tính. - Xác định số lượng bộ NST lưỡng bội của cá thể mang tế bào trên? - Trước khi phân bào, xét 2 gen trên một cặp NST trong tế bào có kí hiệu kiểu gen $\frac{Ab}{ab}$ . Hãy viết kiểu gen của các tế bào con có thể được tạo ra sau quá trình phân bào nói trên. Biết rằng cấu trúc NST không thay đổi.

Hình 3

b) Khi cho giao phấn giữa 2 cây thân cao, hoa đỏ có kiểu gen khác nhau (P) thu được F₁ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 0,56 cây thân cao, hoa đỏ : 0,19 cây thân cao, hoa vàng : 0,19 cây thân thấp, hoa đỏ : 0,06 cây thân thấp, hoa vàng. Biết rằng mỗi tính trạng do 1 gen quy định, gen nằm trên NST thường. Theo lí thuyết, xác định quy luật di truyền chi phối các tính trạng và xác định kiểu gen của P.

Hướng dẫn chấm

Điểm

- Xét tỉ lệ phân li từng tính trạng ở F₁:

Thân cao/thân thấp = 3 : 1 → Alen quy định thân cao trội hoàn toàn so với alen quy định thân thấp.

Quy ước: A: thân cao; a: thân thấp → Kiểu gen của P là Aa và Aa.

Hoa đỏ/hoa vàng = 3 : 1 → Alen quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với alen quy định hoa vàng.

Quy ước: B: hoa đỏ; b: hoa vàng → Kiểu gen của P là Bb và Bb.           

- Tỉ lệ kiểu hình thu được ở F₁ chỉ có thể giải thích bằng quy luật di truyền hoán vị gen.                                                            

- Hai cá thể đem lai đều dị hợp tử về 2 cặp gen nên 1 cá thể có kiểu gen \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {{\rm{AB}}}} }\\{{\rm{ab}}}\end{array}\], 1 cá thể có kiểu gen \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {{\rm{Ab}}}} }\\{{\rm{aB}}}\end{array}\].

 - F₁ có 0,06 thân thấp, hoa trắng → tỉ lệ kiểu gen \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {{\rm{ab}}}} }\\{{\rm{ab}}}\end{array}\]là 0,06.

 Ta có các trường hợp sau:

- Trường hợp 1: \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {{\rm{ab}}}} }\\{{\rm{ab}}}\end{array}\]= 0,06 = 0,2 ab × 0,3 ab → 1 cá thể đem lai có kiểu gen \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {{\rm{AB}}}} }\\{{\rm{ab}}}\end{array}\], cá thể kia có kiểu gen \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {{\rm{Ab}}}} }\\{{\rm{aB}}}\end{array}\], cả 2 cá thể đều có hoán vị gen với tần số 40%.

 - Trường hợp 2: \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {{\rm{ab}}}} }\\{{\rm{ab}}}\end{array}\]= 0,06 = 0,5 ab × 0,12 ab → 1 cá thể đem lai có kiểu gen \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {{\rm{AB}}}} }\\{{\rm{ab}}}\end{array}\], các gen liên kết hoàn toàn; cá thể kia có kiểu gen \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {{\rm{Ab}}}} }\\{{\rm{aB}}}\end{array}\], có hoán vị gen với tần số 24%.

0,25

0,25

0,25

0,25