Cái nắng xuân kỳ lạ, không gay gắt đỏ, không nhàn nhạt như nắng chiều hè mà vàng thắm thiết như màu bông sao nhái. Bấc lồng lộng lẫy qua từng ngọn cỏ sau chợ, mang theo mù mịt cát. Mặt mũi đầu tóc Đậm lúc nào cũng nham nhám như hột me rang cát. Người ta quần là áo lượt kìn kìn chạy qua mà chợ dưa với hoa vẫn chưa sôi động. Năm nay dưa trúng mùa cả núi vầy ăn gì cho hết. Người ta nán đợi tới ngày rước ông bà, lúc đó coi dưa có rẻ hơn bây giờ không. Những người bán ngồi chéo queo, buồn teo. Bông vạn thọ, bông cúc trái nết nở bung từng khóm, lái bông than như bọng: “Năm nay chắc thua rồi”.

     Đậm bắt chước cánh lái dưa xóm Vàm Xáng, đi chợ mua xấp liễn dán dưa cho bắt mắt khách, tiện thể mua cho bé Lý bộ đồ. Mứt gừng, mứt dừa ở nhà má làm rồi để coi mua gì thêm. Má thì thích bánh ngọt. Con út thích cắn hột dưa, Đậm mua mỗi thứ vài trăm gam. Về khui ra thấy bộ đồ bé Lý hơi lớn, nhưng không sao, lớn thì mặc tới năm sau. Già Chín hỏi: “Đồ ai mà bây ôm ấp vậy?”. Đậm bảo của con gái con. Hỏi thêm một chút về ba của đứa nhỏ, Đậm cúi mặt thưa: “Không có”. Nghĩa là không có. Ông Chín không phăng tới nữa. Ông già rồi, lăn lộn trên đời, ông biết chắc có chi lầm lỡ. “Con lầm lỡ tới mức phải bỏ nhà đi luôn đó, bác Chín à. Tới lúc ba con buồn rồi chết, má mới rước con về. Bây giờ, có cực khổ thế nào con cũng ráng chịu, miễn sao năm tháng cuối đời má con vui. Mà, chắc bù bi nhiêu cũng không đủ”. Sau này, Đậm mở lời. Giọng Đậm khao khao. Cô thấy mình giống như cỏ ven đường, người ta đi qua đạp, đi lại đạp vẫn ngoi lên sống, sống cỗi cằn.

(Nguyễn Ngọc Tư, Giao thừa, In trong Giao thừa – tập truyện ngắn, NXB Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, 2006)

Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu sau: “Cái nắng xuân kỳ lạ, không gay gắt đỏ, không nhàn nhạt như nắng chiều hè mà vàng thắm thiết như màu bông sao nhái.”?

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Chi tiết trên cho thấy ông Chín là người từng trải, nhạy cảm với nỗi đau của người khác:

+ Từng trải: Ông Chín có vẻ đã trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc sống, nên hiểu được nỗi đau và hoàn cảnh khó khăn của Đậm mà không cần phải hỏi thêm.

+ Nhạy cảm: Câu “Ông Chín không phăng tới nữa” cho thấy ông đã nhận ra sự nhạy cảm trong hoàn cảnh của Đậm, không muốn làm tổn thương thêm nỗi lòng của cô. Điều này cho thấy ông có khả năng cảm thông với người khác.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án B sai vì câu văn không thể hiện rõ sự thấu hiểu lẽ đời mà chủ yếu là sự cảm thông với nỗi đau của Đậm.

+ Đáp án C sai vì không đủ thông tin để khẳng định ông luôn quan tâm hay lắng nghe trong mọi hoàn cảnh; ở đây, ông chỉ thể hiện sự nhạy cảm với Đậm.

+ Đáp án D sai vì đoạn trích không đề cập đến sự bao dung của ông Chín.

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Các câu văn trên mang đậm đặc điểm của ngôn ngữ nói, thể hiện qua các phương diện:

+ Sử dụng từ ngữ mang tính khẩu ngữ: “đó”, “à”, “Mà”.

+ Sử dụng câu tỉnh lược: “Mà, chắc bù bi nhiêu cũng không đủ” (tỉnh lược chủ ngữ).

+ Sử dụng cách phát âm địa phương: “ba”, “má”, “à”, “ráng”, “bi nhiêu”.

- Biệt ngữ (những từ ngữ đặc thù của một tầng lớp trong xã hội cụ thể) không xuất hiện trong các câu văn trên.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Hình ảnh cỏ ven đường tượng trưng cho sự kiên cường và khả năng chịu đựng của Đậm, dù bị đạp lên vẫn cố gắng sống sót. Điều này phản ánh sức sống mãnh liệt, khả năng vượt qua khó khăn và thử thách trong cuộc sống của cô.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì câu văn không chỉ rõ về ước mơ sống giản dị hay bình yên.

+ Đáp án C sai vì mặc dù Đậm có trách nhiệm nhưng câu văn không nhấn mạnh về sự trưởng thành hay trách nhiệm.

+ Đáp án D sai vì câu văn không nhấn mạnh đến một mong muốn cụ thể về việc tìm kiếm kết nối với cuộc đời hay với những người xung quanh.

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích nổi bật với giọng điệu chân thành, mộc mạc, dung dị:

+ Chân thành: Sự chân thành trong giọng kể được thể hiện qua lời thoại của ông Chín và Đậm. Những lời hỏi han, quan tâm chân thành, tình cảm.

+  Mộc mạc: Ngôn ngữ sử dụng rất gần gũi và giản dị, không trau chuốt, không cầu kì, phản ánh đúng thực tế cuộc sống của người dân lao động.

+  Dung dị: Những chi tiết trong cuộc sống hàng ngày được miêu tả một cách tự nhiên, không phức tạp hay màu mè, tạo cảm giác gần gũi và thân thuộc.

=> Tất cả các yếu tố này đã tạo nên giọng điệu chân thành, mộc mạc, dung dị.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì đoạn trích không thể hiện giọng điệu sôi nổi.

+ Đáp án B sai vì đoạn trích không nổi bật với yếu tố lãng mạn và đầy chất hiện thực.

+ Đáp án D sai vì giọng kể chứa đựng những nỗi niềm, tâm tư chứ không lạnh lùng.