Nồng độ đường trong máu có thể được xác định bằng phương pháp Hagedorn – Jensen. Phương pháp này dựa vào phản ứng của Na₃[Fe(CN)₆] oxi hóa đường glucose có trong máu thành gluconic acid. Quy trình phân tích như sau:

- Bước 1: Lấy 0,20 mL mẫu máu cho vào bình tam giác, thêm 5,00 mL dung dịch Na₃[Fe(CN)₆] 4,012 mmol/L rồi đun cách thủy thu được dung dịch A.

- Bước 2: Thêm lần lượt dung dịch KI dư, ZnCl₂ và CH₃COOH vào dung dịch A.

- Bước 3: Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, lượng I₂ sinh ra tồn tại dưới dạng I₃⁻ được chuẩn độ bằng dung dịch Na₂S₂O₃ 4,00 mmol/L.
Giả thiết các thành phần khác có trong máu không ảnh hưởng đến kết quả thí nghiệm.
Các phương trình xảy ra như sau:
(1) C₆H₁₂O₆ + 2[Fe(CN)₆]³⁻ + 3OH⁻ → C₅H₁₁O₅COO⁻ + 2[Fe(CN)₆]⁴⁻ + 2H₂O
(2) 4K⁺ + 2Zn²⁺ + 2[Fe(CN)₆]⁴⁻ + 3I⁻ → 2K₂Zn[Fe(CN)₆]↓ + I₃⁻
(3) I₃⁻ + 2S₂O₃²⁻ → 3I⁻ + S₄O₆²⁻
(CH₃COOH được thêm vào để tạo môi trường acid và trung hòa lượng OH⁻ còn dư)

Trong phản ứng oxi hóa đường glucose bằng Na₃[Fe(CN)₆] thì số oxi hóa của iron thay đổi như thế nào?

Giải chi tiết:

Tại pH sinh lý của máu là 7,4 (môi trường kiềm nhẹ), các ion Fe³⁺ tự do từ các muối như FeCl₃ hay Fe(NO₃)₃ sẽ lập tức phản ứng với ion OH^- trong dung dịch để tạo thành kết tủa Fe(OH)₃ màu nâu đỏ.

Việc sử dụng phức chất Na₃[Fe(CN)₆] là để "nhốt" ion iron bên trong các phối tử CN^-, giúp nó tồn tại được trong môi trường kiềm mà không bị kết tủa, từ đó mới có thể thực hiện phản ứng oxi hóa glucose.

Giải chi tiết:

Ta có số mol của Na₂S₂O₃ đã dùng là = 3,28⋅10⁻³⋅4⋅10⁻³ = 1,312⋅10⁻⁵ (mol).

Số mol Na₃[Fe(CN)₆] ban đầu = 4,012⋅10⁻³⋅5⋅10⁻³ = 2,006⋅10⁻⁵(mol).

Lượng Na₃[Fe(CN)₆] tham gia phản ứng (2) là lượng còn dư sau khi tham gia phản ứng (1).

Ta có: \({\rm{I}}_{\rm{3}}^{\rm{ - }}{\rm{                     +           2}}{{\rm{S}}_{\rm{2}}}{\rm{O}}_{\rm{3}}^{{\rm{2 - }}} \to {\rm{ 3}}{{\rm{I}}^{{\rm{ -         }}}}{\rm{ +        }}{{\rm{S}}_{\rm{4}}}{\rm{O}}_{\rm{6}}^{{\rm{2 - }}}\)(3)

           ½.1,312.10^-5     ←     1,312.10^-5     mol

 4 K+ +2Zn²⁺ +2[Fe(CN)₆]³⁻ + 3I⁻ → 2 K₂Zn[Fe(CN)₆]↓ + I₃^- (2)

                          1,312⋅10⁻⁵      ←                                       ½.1,312.10^-5      mol

Vậy số mol Na₃[Fe(CN)₆]đã dùng cho phản ứng (1) là:

2,006⋅10⁻⁵ − 1,312⋅10⁻⁵ = 6,94⋅10⁻⁶ (mol)

 C₆H₁₂O₆     +   2[Fe(CN)₆]³⁻ +3OH⁻ → C₅H₁₁O₅COO⁻ + 2[Fe(CN)₆]⁴⁻ + 2H₂O     (1)

3,47⋅10⁻⁶ ←   6,94⋅10⁻⁶            mol

Nồng độ (mg/mL) của glucose có trong mẫu máu là: \(\frac{{3,{{47.10}^{ - 6}}{{.10}^3}.180}}{{0,2}} = 3,123mg/mL\)