Đọc văn bản sau:

THÁNG NĂM CỦA BÀ

Tháng năm có đàn chim ngói về ăn hạt trên cánh đồng bà ngoại

Trời thì xanh như không thể biếc hơn

Cháu đội nón đôi chân trần trên đất

Gặt về phơi cả ba tháng nhọc nhằn

 

Ba tháng nhọc nhằn nuôi mày lớn lúa ơi

Hoa cỏ may đan chéo bàn chân bà tứa máu

Mồ hôi xuống như mưa là tháng sáu

Lưng bà còng bông lúa trĩu như nhau

 

Bà ngoại trồng lúa, bà ngoại nhai trầu

Suốt một đời không đi ra ngoài mái đình bến nước.

Nỗi vất vả ấy lấy gì mà đo được

Như hạt thóc nảy mầm trổ bông

 

Tháng năm này cánh đồng bà có nhiều chim ngói không

Lưng bà mỗi ngày lại gần hơn mặt đất

Cháu mong lắm được trở về đi gặt

Phơi giúp bà hạt giống để mùa sau

                  (Bình Nguyên Trang, Chỉ em và chiếc bình pha lê biết, NXB Hội nhà văn, 2003, tr. 87, 88)

Xác định dấu hiệu nhận biết thể thơ của văn bản?

a. Yêu cầu chung: Xác định đúng vấn đề cần nghị luận, đảm bảo yêu cầu về dung lượng
- Vấn đề cần nghị luận: Ý nghĩa của lòng biết ơn trong cuộc sống
- Dung lượng: khoảng 600 chữ.
Hướng dẫn chấm:trừ điểm nếu bài viết không đảm bảo về dung lượng, sai nhiều lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.

b. Yêu cầu cụ thể:Thí sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận
b.1 Viết được mở bài, kết bài cho bài nghị luận xã hội
- Mở bài giới thiệu được vấn đề
- Kết bài, Khẳng định được được vấn đề (Ý nghĩa của lòng biết ơn trong cuộc sống)
I. Mở bài: Dẫn dắt : Giới thiệu về truyền thống đạo lý tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Có thể sử dụng câu tục ngữ: "Uống nước nhớ nguồn" hoặc "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây".

Nêu vấn đề: Khẳng định lòng biết ơn là một phẩm chất đạo đức cần thiết, là thước đo nhân cách của mỗi con người và là chìa khóa dẫn đến hạnh phúc.

II. Thân bài

1.Giải thích “ lòng biết ơn”

Là thái độ trân trọng, ghi nhớ công ơn của những người đã giúp đỡ, sinh thành, dưỡng dục hoặc mang lại những điều tốt đẹp cho mình.-Biết ơn không chỉ giới hạn với cha mẹ, thầy cô mà còn với các anh hùng liệt sĩ, những người lao động, hoặc thậm chí là biết ơn thiên nhiên, cuộc sống.

2. Biểu hiện của lòng biết ơn

-Trong lời nói: Biết nói lời "cảm ơn" chân thành khi nhận được sự giúp đỡ; lời nói lễ phép, kính trọng với người trên.

-Trong hành động:Chăm sóc, phụng dưỡng ông bà, cha mẹ.Học tập tốt để đền đáp công ơn thầy cô.Tham gia các hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa", thăm viếng nghĩa trang liệt sĩ.Trân trọng thành quả lao động của người khác (tiết kiệm điện, nước, thực phẩm...).

3. Ý nghĩa của lòng biết ơn (Trọng tâm)

-Đối với bản thân:

Hoàn thiện nhân cách: Giúp con người sống nhân ái, vị tha và khiêm tốn hơn.

Tạo niềm vui: Người có lòng biết ơn luôn cảm thấy đủ đầy, hạnh phúc và lạc quan; xua tan sự đố kỵ, ghen ghét.

Được yêu mến: Người sống biết ơn sẽ được mọi người xung quanh tôn trọng, tin yêu và sẵn sàng giúp đỡ khi gặp khó khăn.

-Đối với mối quan hệ giữa người với người:Là "chất keo" gắn kết tình cảm, xóa bỏ khoảng cách, tạo nên sự tin tưởng và bền vững trong các mối quan hệ.

-Đối với xã hội:Tạo nên một xã hội văn minh, nhân ái, nơi tình thương lan tỏa.Gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

(Lưu ý: Cần có dẫn chứng minh họa)

4. Phản đề (Mở rộng vấn đề)

• Phê phán những kẻ sống vô ơn, bội nghĩa, "ăn cháo đá bát", "qua cầu rút ván".
• Những người này thường sống ích kỷ, chỉ biết nhận mà không biết cho, và cuối cùng sẽ bị xã hội xa lánh, cô lập.

5. Bài học nhận thức và hành động

• Nhận thức: Hiểu rằng không ai tự nhiên mà lớn lên hay thành công, tất cả đều nhờ vào sự hỗ trợ từ gia đình, xã hội và cộng đồng.
• Hành động:Rèn luyện thói quen nói lời cảm ơn từ những việc nhỏ nhất.Sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng.Phấn đấu học tập, tu dưỡng để trở thành người có ích, đền đáp công ơn của thế hệ đi trước.

III. Kết bài

• Khẳng định lại vấn đề: Lòng biết ơn là nguồn cội của đạo đức và là vẻ đẹp văn hóa cần được gìn giữ.
• Liên hệ bản thân: Lời hứa hoặc cảm nghĩ của cá nhân về việc nuôi dưỡng lòng biết ơn mỗi ngày (Ví dụ: Biết ơn mỗi sớm mai thức dậy...).

 Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.