Cho sơ đồ phả hệ sau đây về bệnh mù màu và máu khó không. Biết rằng bệnh mù màu do gene  lặn a gây ra, còn bệnh máu khó đông do gene  lặn b gây ra. Các gene  trội tương ứng là A, B quy định tính trạng bình thường. Các gene  này nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể X với khoảng cách 20cM.

Quan sát phả hệ và cho biết có bao nhiêu ý đúng?

I. Có tối đa 10 người xác định được kiểu gene .

II. Có ít nhất 2 người phụ nữ trong phả hệ dị hợp tử về cả hai cặp gene .

III. Cặp vợ chồng 15-16 có khả năng sinh đứa con đầu lòng bị bệnh mù màu là 25%.

IV. Cặp vợ chồng 15-16 có khả năng sinh đứa con đầu lòng bị máu khó đông là 20%.

Quy ước: A bình thường > a mù màu

B bình thường > b máu khó đông

Cả hai cặp gene  trên đều nằm trên vùng không tương đồng NST giới tính X và cách nhau 20cM.

Nhận xét: Do người nam chỉ có 1 NST giơi tính X nên cả 8 người đàn ông trên đều xác định được chính xác được kiểu gene .

+ Người số 11 có kiểu gene  là X^AbX^aB vì người này có bố có kiểu gene  là X^AbY và người số 11 sinh được người con trai có kiểu gene  là X^aBY (Vì người con trai nhận NST giới tính X từ người mẹ).

+ Người số 7 có kiểu gene  là X^abX^ab vì người số 7 bị cả hai bệnh.

+ Người số 13 có kiểu gene  là X^ABX^ab (X^AB nhận từ bố số 8 và Xab nhận từ mẹ 7).

I Sai. Có tối đa 11 người xác định chính xác được kiểu gene .

II Đúng. Có ít nhất 2 người phụ nữ có kiểu gene  dị hợp tử cả hai cặp gene  là người số 11 và người số 13.

III Đúng. Do người số 15 là con gái bình thường nhưng co bố bị bệnh mù màu nên chắc chắn người này có kiểu gene  về cặp gene  quy định bệnh mù màu là X^AX^a, người phụ nữ này lấy chồng bình thường có kiểu gene  là X^ABY. Xác suất sinh con bị bệnh mù màu là 0,5.0,5 = 25%.

IV Đúng.

+ Tỉ lệ kiểu gene  của người số 15 phụ thuộc vào tần số hoán vị gene  của người mẹ.

+ Do người bố có kiểu gene  là X^aBY nên người con gái số 15 chắc chắn nhận giao tử X^aB từ bố.

+ Người số 15 có kiểu hình bình thường thì chắc chắn có kiểu gene  là X^aBX^A-, X^A người số 15 nhận từ mẹ.

+ Người mẹ số 11 có kiểu gene  là X^AbX^aB tạo ra giao tử X^AB chiếm 0,1 và X^Ab chiếm 0,4 → Tỉ lệ kiểu gene  của người số 15 là \(\left( {\frac{1}{5}{X^{AB}}{X^{aB}}:\frac{4}{5}{X^{Ab}}{X^{aB}}} \right)\) . Vì đề bài chỉ hỏi đến bệnh máu khó đông nên ta có tỉ lệ kiểu gene  của người số 15 là \(\left( {\frac{1}{5}{X^B}{X^B}:\frac{4}{5}{X^B}{X^b}} \right)\)

→ (15) × (16): \(\left( {\frac{1}{5}{X^B}{X^B}:\frac{4}{5}{X^B}{X^b}} \right) \times {X^B}Y\).

→ Xác suất sinh con bị bệnh máu khó đông là \(\frac{4}{5}.\frac{1}{2}.\frac{1}{2} = 20\% \).

Đáp án: D