Mấy phen lần bước dặm thanh vân(1),
Đeo lợi(2) làm chi luống nhọc thân.
Nhớ chúa lòng còn đơn một tấc(3),
Âu thì(4) tóc đã bạc mười phân.
Trì thanh cá lội in vừng nguyệt(5),
Cây tĩnh chim về rợp bóng xuân.
Dầu phải dầu chăng mặc thế,
Đắp tai biếng mảng(6) sự vân vân.
(Bảo kính cảnh giới - Bài 38
Trích Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi, nguồn Thivien.net)
Chú thích:
(1) Dặm thanh vân: chỉ con đường làm quan, con đường công danh
(2) Đeo lợi: đeo đuổi con đường danh lợi
(3) Lòng còn đơn một tấc: một tấc lòng son, một lòng trung thành
(4) Âu thì: lo âu việc đời.
(5) Vừng nguyệt: vầng trăng hoặc mặt trăng tròn
(6) Mảng: có nghĩa là “nghe”. Nghĩa cả câu: bịt tai không muốn nghe việc này việc nọ.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. (0,75 điểm) Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2. (0,75 điểm) Chỉ ra những từ ngữ, hình ảnh miêu tả thiên nhiên trong văn bản trên.