- Nhận xét: thiếu sự thống nhất, đồng bộ và tập trung, quyền lực của vua và triều đình bị hạn chế => sau khi lên ngôi, Minh Mạng từng bước tiến hành cải cách.
2. Nội dung cải cách
a. Bộ máy chính quyền trung ương
- Cơ sở: kế thừa mô hình của các triều đại trước kết hợp với học tập có cải biến mô hình của nhà Minh, Thanh.
- Nội dung: từng bước hoàn thiện bộ máy chính quyền trung ương.
+ Các cơ quan chủ chốt: Nội các, Đô sát viện, Cơ mật viện, Lục bộ, Lục khoa, Lục tự..
+ Cơ quan có vai trò quan trọng đặc biệt: Nội các, Đô sát viện và Cơ mật viện.
+ Các cơ quan chuyên môn được kiện toàn, hoàn chỉnh về chức năng, nhiệm vụ: Hàn lâm viện, Quốc Tử Giám.
- Nhận xét: quyền lực tập trung vào tay vua, chú trọng và tăng cường chế độ giám sát, xét xử và giải quyết kiện tụng.
b. Bộ máy chính quyền địa phương
- Xóa bỏ Bắc Thành và Gia Định Thành, chia nước thành 30 tỉnh do Tổng đốc, Tuần phủ đứng đầu.
- Dưới tỉnh là phủ, huyện, châu, tổng, xã do các chức quan phụ trách.
- Đối với vùng dân tộc thiểu số, Minh Mạng đặt lưu quan, bãi bỏ chế độ thổ quan và quyền thế tập của các tù trưởng, đổi các bản, động, sách thành xã.