C. ĐỀ THAM KHẢO:
Đề 1:
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc bài thơ sau:
CẢNH NGÀY HÈ
Rồi(1) hóng mát thuở ngày trường,
Hòe lục đùn đùn tán rợp giương(2).
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ(3),
Hồng liên trì đã tiễn mùi hương(4).
Lao xao chợ cá làng ngư phủ(5)
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương(6)
Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng(7)
Dân giàu đủ khắp đòi(8) phương.
(Nguyễn Trãi toàn tập, Đào Duy Anh, NXB Khoa học xã hội, 1976)
Chú giải:
(1)Rồi: ở đây là rỗi rãi.
(2)Lục: màu xanh; hoè lục: màu xanh của cây hoè; tán rợp giương: tán giương lên che rợp.
(3)Thức (từ cổ): màu vẻ, dáng vẻ. Ý cả câu thơ: cây thạch lựu ở hiên nhà đang phu màu đỏ
(4)Tiễn mùi hương: ngát mùi hương (tiễn: từ Hán Việt, có nghĩa là dư ra). Ý cả câu: sen hồng trong ao đã ngát mùi hương.
(5)Làng ngư phủ: làng chài lưới.
(6)Dắng dỏi (từ cổ): có nghĩa là inh ỏi. Cầm ve: tiếng ve kêu như tiếng đàn. Lầu tích dương: lầu (nhà cao) lúc mặt trời sắp lặn.
(7)Dẽ có: lẽ ra nên có; Ngu cầm: là đàn của vua Ngu Thuấn – vị vua làm nên triều đại lí tưởng, xã hội thanh bình, nhân dân hạnh phúc theo thần thoại Trung Quốc. Vua Ngu Thuấn có khúc hát Nam phong, trong đó có câu: Nam phong chi thì hề khả dĩ phụ ngô dân chi tài hề (Gió nam thuận thì có thể làm cho dân ta thêm nhiều của). Ý cả câu: Hãy để ta có cây đàn của vua Thuấn để đàn một khúc Nam phong.
(8)Đòi: nhiều.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 (0.5 điểm): Bài thơ sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?
Câu 2 (0.5 điểm): Bài thơ “Cảnh ngày hè” được viết theo thể thơ nào?
Câu 3 (1.0 điểm): Các từ “đùn đùn,” “ giương”, “phun”, “đỏ”, “lao xao”, “dắng dỏi” đạt hiệu quả nghệ thuật như thế nào trong việc miêu tả cảnh ngày hè?
Câu 4 (1.0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong 2 câu thơ sau:
Lao xao chợ cá làng ngư phủ
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương
Câu 4 (1.0 điểm): Nhận xét thấy tấm lòng của Nguyễn Trãi dành cho nhân dân ở hai câu thơ cuối