Bằng chứng sinh học phân tử là bằng chứng chính xác nhất để xác định mối quan hệ họ hàng giữa các loài sinh vật vì các loài có hình thái và đặc điểm giống nhau đôi khi lại không có mối quan hệ họ hàng, có thể đó là đặc điểm thích nghỉ phù hợp với môi trường sống, các đặc điểm này sẽ thay đổi tùy thuộc vào điều kiện môi trường. Còn các phân tử di truyền gần như không thay đổi dù môi trường xung quanh có biến động ra sao, nên bằng chứng sinh học phân tử là bằng chứng chính xác nhất để xác định mối quan hệ họ hàng giữa các loài sinh vật.

Các tế bào của tất cả các loài sinh vật hiện nay đều sử dụng chung một loại mã di truyền, đều dùng cùng 20 loại amino acid để cấu tạo nên protein. Đây là bằng chứng chứng tỏ

Ở vi khuẩn E.coli kiểu dại, sự biểu hiện của gene lac Z (mã hoá -Galactosidase), gene lac Y (mã hoá permase) thuộc operon Lac phụ thuộc vào sự có mặt của latose trong mỗi trường nuôi cấy. Bằng kỹ thuật gây đột biến nhân tạo, người ta đã tạo ra được các chủng vi khuẩn khác nhau và được nuôi cấy trong hai môi trường: không có latose và có latose. Sự biểu hiện gene của các chủng vi khuẩn được thể hiện ở bảng 1 sau:

Bảng 1. Sự biểu hiện gene của các chủng vi khuẩn E.coli

a) Chủng A là vi khuẩn E.coli kiểu dại.

b) Chủng B gene lac Y bị đột biến mất chức năng.

c) Chủng C gene lac Z bị đột biến mất chức năng.

d) Chủng D gene lac I hoặc operator bị đột biến dẫn tới ức chế quá trình phiên mã.

Virus nCoV là loại virus corona mới đang gây đại dịch toàn cầu. Một trong những triệu chứng trong giai đoạn diễn tiến nặng của nhiều bệnh nhân nhiễm virus này là hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển ARDS (Acute Respiratory Distress Syndrome). ARDS là một nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho bệnh nhân. Đặc điểm phế nang bệnh nhân ARDS được biểu thị ở hình dưới đây.

So với người khoẻ mạnh bình thường, bệnh nhân ARDS có pH máu động mạch chủ giảm. Sự thay đổi về chỉ số pH so với người bình thường được giải thích qua các biến đổi sau:

1. Tăng H+ → Giảm pH.

2. Vì bệnh nhân ARDS có lượng nước trong phế nang tăng.

3. Giảm hiệu quả trao đổi khí ở phế nang → Tăng lượng CO2 ở tĩnh mạch phổi → Tăng lượng CO2 ở động mạch chủ.

4. Tăng phản ứng CO2 + H2O → H2CO3 → H+ + HCO3-.

Hãy viết liền các số tương ứng trình tự bốn thay đổi liên tiếp nhau để giải thích cơ chế làm giảm chỉ số pH của bệnh nhân ARDS.

Ở một hệ sinh thái vườn quốc gia có hàm lượng chất khoáng (chất dinh dưỡng) được duy trì ổn định. Nghiên cứu sinh khối của các nhóm sinh vật ở một hệ sinh thái vườn quốc gia, kết quả thu được bảng sau:

Trong 12 tháng, bậc dinh dưỡng cấp 2 có tổng sinh khối là bao nhiêu tấn? (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy).

pH máu được duy trì trong một khoảng giá trị nhất định. Sự thay đổi giá trị pH máu theo hướng acid hoá hay kiềm hoá đều cần có sự tham gia của một số cơ chế điều hoà. Hình bên minh họa sự thay đổi giá trị pH máu động mạch (Axis 1), nồng độ bicarbonate máu động mạch (mmol/L)g (Axis 2) và nồng độ H+ máu động mạch (mmol/L) (Axis 3) so với người bình thường (Legened 1). Các trường hợp từ A đến F được thể hiện trong hình bên.

a) Trường hợp D tương ứng với bệnh nhân mắc bệnh thiếu máu mãn tính.

b) Trường hợp A tương ứng với bệnh nhân bị đột quỵ tác động lên thân não.

c) Trường hợp E tương ứng với bệnh nhân đột ngột tăng cường quá trình thông khí.

d) Trường hợp B tương ứng với bệnh nhân mắc bệnh hen suyễn mãn tính.