Vai trò của các chướng ngại địa lí trong quá trình tiến hoá hình thành loài mới là ngăn cản các cá thể của các quần thể cùng loài gặp gỡ và giao phối với nhau, góp phần duy trì sự khác biệt về tần số allele và thành phần kiểu gene giữa quần thể được tạo ra bởi các nhân tố tiến hoá, khiến cho các cá thể của các quần thể cách li ít có cơ hội giao phối với nhau. Những quần thể nhỏ sống cách biệt trong các điều kiện môi trường khác nhau dần dần được chọn lọc tự nhiên và các nhân tố tiến hóa khác làm cho sự khác biệt về vốn gene của quần thể.

Cách li địa lí có vai trò

Người ta làm thí nghiệm trên giống thỏ Himalaya như sau: Cạo một phần lông trắng trên lưng thỏ và buộc vào đó một cục nước đá; sau một thời gian, tại vị trí này, lông mọc lên lại có màu đen. Phát biểu nào sau đây đúng khi giải thích về hiện tượng này?

Các rối loạn thông khí được chia làm hai dạng: dạng tắc nghẽn đường dẫn khí và dạng hạn chế hô hấp. Cho đồ thị dưới đây:

Đồ thị thể hiện mối liên quan giữa lưu lượng dòng khí thở ra và thể tích phổi của một người bình thường và hai người bị rối loạn thông khí. 

a) Thể tích khí cặn ở mô phổi của người bị rối loạn I là 4,5 L.

b) Thể tích khí cặn ở mô phổi của người bị rối loạn II là 1 L.

c) Người rối loạn I có dạng rối loạn tắc nghẽn đường dẫn khí.

d) Người bị rối loạn II có dạng rối loạn hạn chế hô hấp.

Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai.

Ở một loài thú, tính trạng màu lông do một gene có 2 allele quy định, trong đó lông đỏ trội hoàn toàn so với lông trắng. Khi cho một cá thể lông đỏ giao phối với một cá thể lông trắng, thu được F₁ có tỉ lệ 1 cá thể lông đỏ : 1 cá thể lông trắng. Cho F₁ giao phối tự do, thu được đời F₂ có tỉ lệ 1 cá thể lông đỏ : 1 cá thể lông trắng. Biết rằng, không có đột biến xảy ra và sự biểu hiện màu lông không phụ thuộc vào môi trường.

a) Gene quy định tính trạng màu lông có thể nằm trên NST thường.

b) Gene quy định tính trạng màu lông có thể nằm trên vùng không tương đồng của NST X.

c) Gene quy định tính trạng màu lông có thể nằm trên vùng tương đồng của NST X và Y.

d) Nếu F₂ tiếp tục giao phối ngẫu nhiên thì đời F₃ sẽ có thể có tỉ lệ kiểu hình 7 lông đỏ : 9 lông trắng.

Hình bên mô tả một đoạn NST từ tế bào tuyến nước bọt của ấu trùng ruồi giấm có 6 băng (kí kiệu từ 1 đến 6) tương ứng với 6 locus gene khác nhau chưa biết trật tự trên NST (kí hiệu từ A đến F). Các nhà nghiên cứu đã phân lập được 5 thể dị hợp tử về đột biến mất đoạn NST (từ I đến V) xuất phát từ một dòng ruồi giấm mang kiểu gene đồng hợp kiểu dại ở tất cả 6 locus gene (hình vẽ). Khi tiến hành lai giữa mỗi thể đột biến mất đoạn (từ I đến V) với cùng một dòng ruồi giấm đồng hợp về các đột biến lặn tại cả 6 locus gene (kí hiệu từ a đến f) thu được kết quả ở bảng dưới đây.

a) Trình tự các locus gene là C – E – F – B – D – A.

b) Nếu khoảng cách giữa gene A và gene E là 40cM thì khoảng cách giữa gene A và gene C sẽ bé hơn 40cM.

c) Cho lai giữa dòng ruồi giấm đột biến II và dòng IV thì sẽ thu được đời con có 100% bình thường.

d) Cho lai giữa dòng ruồi giấm đột biến I và dòng III thì sẽ thu được đời con có 100% đột biến.

Nghiên cứu ổ sinh thái về số lượng và kích thước thức ăn trong môi trường của 4 loài sinh vật, ta có các đồ thị trong hình bên.

a) Kích thước thức ăn tăng dần từ loài 1 đến loài 4.

b) Mức độ cạnh tranh gay gắt nhất thuộc về loài 3 với loài 4.

c) Loài 3 là loài có sự cạnh tranh với nhiều loài nhất trên sơ đồ.

d) Nếu các loài trên cùng nguồn gốc thì loài ban đầu đã tiến hóa phân li.

Phần I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn.

Nếu mạch 1 của gene có ba loại nucleotide A, T, C thì trên mạch 2 của gene này không có loại nucleotide nào sau đây?