(4,0 điểm) Trong những ngày mưa giông, ta thường thấy sấm chớp lóe sáng kèm tiếng nổ vang trời. Hãy viết bài văn thuyết minh giải thích hiện tượng sấm, chớp, sét.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn thuyết minh

- Học sinh biết tạo lập một bài văn thuyết minh đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định đúng vấn đề cần thuyết minh

Giải thích hiện tượng sấm, chớp, sét.

c. Triển khai các ý

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

* Mở bài

- Giới thiệu hiện tượng: Trong những ngày mưa giông, bầu trời thường xuất hiện sấm chớp, sét, làm nhiều người vừa thích thú vừa lo sợ.

- Nêu sự kì thú và phổ biến của hiện tượng này trong thiên nhiên.

* Thân bài

- Khái niệm

+ Sét: là hiện tượng phóng điện giữa các đám mây hoặc giữa mây và mặt đất, gây ra tia sáng rực rỡ.

+ Chớp: là tia sáng rực rỡ do dòng điện của sét tạo ra, có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

+ Sấm: là tiếng nổ vang do sét phóng điện làm không khí xung quanh giãn nở nhanh chóng.

- Nguyên nhân hình thành sấm, chớp, sét

+ Khi trời giông, đám mây tích điện hình thành do ma sát giữa các hạt mưa, băng, đá trong mây → phân chia điện tích (+, -).

+ Khi chênh lệch điện tích lớn, xảy ra phóng điện → tạo tia sét.

+ Tia sét làm không khí nóng nhanh chóng, giãn nở → tạo tiếng sấm.

+ Chớp là tia sáng phát ra từ tia sét.

- Đặc điểm và hiện tượng liên quan

+ Hình dạng: tia sét thường là mảnh, sáng, uốn lượn, kéo dài từ mây xuống đất hoặc giữa các đám mây.

+ Âm thanh: tiếng sấm vang to, có thể trễ sau khi nhìn thấy chớp do tốc độ ánh sáng nhanh hơn âm thanh.

+ Hiện tượng liên quan: có thể gây mưa giông, gió mạnh, nguy cơ cháy nổ, sét đánh.

- Tác dụng và ý nghĩa

+ Khoa học: giúp con người nghiên cứu điện trong tự nhiên, khí tượng, bảo vệ con người khỏi sét đánh.

+ Thẩm mỹ: tạo cảm giác hùng vĩ, kì thú của thiên nhiên.

+ Cảnh báo: cần biết biện pháp an toàn khi trời giông.

* Kết bài

- Khẳng định: Sấm, chớp, sét là hiện tượng thiên nhiên phổ biến và kì thú, vừa có giá trị khoa học, vừa là vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên.

- Liên hệ: Con người cần hiểu biết và tôn trọng thiên nhiên, biết phòng tránh nguy hiểm khi mưa giông.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.