Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Những dấu chân lùi lại phía sau

Dấu chân in trên đời chúng tôi những tháng năm trẻ nhất

Mười tám hai mươi sắc như cỏ

Dày như cỏ

Cơn gió lạ một chiều không rõ rệt

Hoa chuẩn bị âm thầm trong đất

Nơi đó nhất định mùa xuân sẽ bùng lên

Hơn một điều bất chợt

Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình

(Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc)

Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?

(Trích Chương 1. Chiếc áo ngắn, trường ca Những người đi tới biển –

Thanh Thảo, Nxb Hội Nhà văn, Hà Nội, 2015, Tr.138-139)

* Nhà thơ Thanh Thảo (tên thật là Hồ Thành Công), quê ở tỉnh Quảng Ngãi, trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ.

* Trường ca “Những người đi tới biển” được sáng tác năm 1977.

Xác định thể thơ của đoạn trích.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

- Nội dung cảm xúc

+ Bài thơ gợi nhớ về tuổi trẻ dũng cảm, sôi nổi, rực rỡ của những người chiến sĩ trong kháng chiến.

+ Thể hiện sự hi sinh, lòng quả cảm và tình yêu Tổ quốc của tuổi trẻ.

+ Khi đọc, em có cảm giác ngưỡng mộ, trân trọng những người đã dâng hiến tuổi thanh xuân cho đất nước.

+ Đồng thời gợi lên nỗi tiếc nuối về tuổi trẻ trôi qua nhưng đã sống trọn vẹn ý nghĩa.

- Nghệ thuật cảm xúc

+ Hình ảnh biểu tượng: “dấu chân”, “hoa chuẩn bị âm thầm trong đất”, “mười tám, hai mươi sắc như cỏ” gợi sức sống và tinh thần dấn thân.

+ Biện pháp so sánh: so sánh tuổi trẻ với cỏ vừa yếu mềm, vừa mãnh liệt, làm nổi bật vẻ đẹp và sự hi sinh của người chiến sĩ.

+ Thể thơ tự do: nhịp điệu linh hoạt, phù hợp với tâm trạng và nhịp sống của tuổi trẻ.

+ Ngôn từ giản dị nhưng giàu sức gợi: giúp người đọc dễ hình dung, đồng cảm và bộc lộ cảm xúc sâu sắc.

Có sự sáng tạo trong cách viết

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn biểu cảm

- Học sinh biết tạo lập một bài văn biểu cảm đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định đúng yêu cầu đề bài

Biểu cảm về một người mà em ngưỡng mộ.

c. Triển khai thành bài văn hoàn chỉnh

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

* Mở bài

- Giới thiệu chung: Trong cuộc sống, mỗi người đều có một thần tượng hoặc tấm gương để học hỏi, noi theo.

- Dẫn dắt: Em muốn viết về người mà em ngưỡng mộ (có thể là người nổi tiếng, thầy cô, người thân, bạn bè…).

* Thân bài

- Giới thiệu người được ngưỡng mộ

+ Tên, tuổi (nếu cần thiết), quan hệ hoặc vị trí xã hội (thầy, cô, nghệ sĩ, nhà khoa học…).

+ Lý do em ngưỡng mộ: phẩm chất, tài năng, hành động, sự cống hiến…

- Miêu tả ngoại hình và tính cách

+ Ngoại hình: giản dị, nổi bật, đáng quý (không bắt buộc chi tiết).

+ Tính cách: nhân hậu, thông minh, kiên trì, dũng cảm, sáng tạo…

+ Hành động cụ thể: việc làm thể hiện phẩm chất đáng ngưỡng mộ.

- Kể lại những kỉ niệm hoặc hành động đáng nhớ

+ Sự kiện, câu chuyện minh họa cho sự ngưỡng mộ.

+ Tác động của người đó đến em: truyền cảm hứng, dạy em bài học, tạo động lực phấn đấu.

- Cảm xúc và bài học rút ra

+ Thể hiện tình cảm: yêu mến, kính trọng, ngưỡng mộ sâu sắc.

+ Bài học: noi theo, học hỏi phẩm chất tốt, rèn luyện bản thân.

* Kết bài

- Khẳng định lại sự ngưỡng mộ và tình cảm dành cho người đó.

- Nêu ước muốn hoặc lời hứa: học tập, rèn luyện để trở thành người tốt, có ích.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.