Một loài thú, tính trạng màu mắt do 1 gene có 2 allele quy định, allele A quy định mắt nâu là trội hoàn toàn so với a quy định mắt màu đen, nhưng tính trạng biểu hiện không đều ở 2 giới và tính trạng lặn có xu hướng biểu hiện nhiều hơn ở giới đực. Khi theo dõi 1 thế hệ ngẫu phối, người ta thống kê được tỉ lệ kiểu hình ở hai giới trong quần thể và số liệu chưa đầy đủ được thể hiện qua bảng sau:

Thế hệ	P		F1
Giới đực	–	–	–	40% mắt đen
Giới cái	–	–	80% mắt nâu	–

(Dấu “−” tỉ lệ kiểu hình chưa biết)

Cho rằng quần thể không xảy ra đột biến và di nhập gene, các cá thể sinh ra có tỉ lệ sống đạt 100%.

Ở một loài động vật, xét hai tính trạng màu lông và chiều cao chân. Mỗi tính trạng do một gene có hai allele trội lặn hoàn toàn, nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định. Thực hiện các phép lai (P₁, P₂, P₃) và thu được kết quả mô tả ở bảng sau:

Ở một loài mèo, tính trạng màu lông do hai cặp gene A, a và B, b phân li độc lập cùng quy định theo sơ đồ chuyển hóa và có vị trí trên nhiễm sắc thể như hình dưới đây:

Hình vẽ sau mô tả hai đoạn gene (I, II) và phân tử tRNA đang thực hiện dịch mã trên phân tử mRNA:

Loài mèo Xiêm thường có bộ lông sẫm màu hơn ở tai, mũi, bàn chân và đuôi. Các thí nghiệm thực tế đã cho thấy rằng nếu để mèo Xiêm ở ngoài trời trong thời gian nhiều hơn một giờ mỗi ngày và liên tục sáu ngày mỗi tuần (mèo nuôi ngoài trời) trong điều kiện thời tiết rất lạnh thì bộ lông của nó sẽ trở nên sẫm màu hơn ở cả những bộ phận khác trên cơ thể. Ngược lại, nếu mèo Xiêm được nuôi trong nhà hoặc thời gian ngoài trời ít hơn thì phần lông sẫm màu trên cơ thể của nó sẽ không thay đổi trong suốt cả năm. Đồ thị theo dõi sự thay đổi màu lông của loài mèo Xiêm khi được nuôi ở các điều kiện khác nhau được thể hiện ở hình bên.