Giống lúa “gạo vàng” là giống lúa được tạo ra bằng kĩ thuật chuyển gene. Giống lúa “gạo vàng” giúp điều trị cho các bệnh nhân bị các chứng rối loạn do thiếu vitamin A vì giống lúa này chứa chấtβ-carotene; đây là một tiền chất để tế bào chuyển hóa tổng hợp vitamin \(A.\) Gene quy định tổng hợp β-carotene được lấy từ hệ gene của loài gấc. Đầu tiên, gắn gene β-carotene vào thể truyền để tạo ra DNA tái tổ hợp; Tiếp theo, đưa DNA tái tổ hợp vào tế bào lúa để tạo tế bào chuyển gene; Sau đó, nuôi cấy tế bào chuyển gene để tế bào chuyển gene phát triển thành cơ thể, và tạo ra giống lúa chuyển gene mang biệt hiệu lúa “gạo vàng”. Một bạn học sinh nêu ra 4 phương pháp dưới đây để tạo ra giống lúa trên, hãy cho biết phương pháp nào đúng, phương pháp nào sai?    

Để tạo giống lúa vàng (golden rice) giàu Beta−carotene góp phần cải thiện tình trạng thiếu vitamin A ở trẻ em, người ta cần chuyển gene X từ một loài thực vật vào cây lúa. Quy trình này sử dụng vi khuẩn Agrobacterium tumefaciens làm tế bào nhận trung gian để chuyển gene. Một trong những công đoạn rất quan trọng của quy trình này được biểu diễn trong hình dưới đây:

Phát biểu nào sau đây đúng về các bước trong giai đoạn trên?

Bệnh Huntington (HD) là một rối loạn di truyền dẫn đến cái chết của các tế bào não. Căn bệnh này được gây ra bởi một tính trạng trội đột biến ở một trong hai bản sao của một gene được gọi là Huntingtin.

Hình 5 là kết quả điện di khi phân tích gene Huntingtin của gia đình có bố bị bệnh Huntington, mẹ bình thường. Các con số trên ghi tiêu bản điện di thể hiện tuổi khởi phát bệnh.

Cho biết có bao nhiêu nhận định đúng?

1) Các đoạn lặp CAG trên gene càng ít thì bệnh Huntington biểu hiện ở độ tuổi càng sớm

2) Người con số 2 không bị bệnh.

3) Người con số 4 khởi phát bệnh ở tuổi 30

4) Người con số 6 bị bệnh Huntingtin có thời gian khởi phát bệnh trước tuổi 26.

PHẦN II. (7 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 7. Trong mỗi ý a), b), c), d)thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Ở một loài động vật, thế hệ (P) cho cá thể lông đen, chân cao giao phối với cá thể lông xám, chân cao, thu được F₁ có tỉ lệ: 45% cá thể lông đen, chân cao: 5% cá thể lông đen, chân thấp: 21% cá thể lông xám, chân cao: 4% cá thể lông xám, chân thấp: 9% cá thể lông trắng, chân cao: 16% cá thể lông trắng, chân thấp. Biết rằng mỗi tính trạng do một gene nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định, các alen trội lặn hoàn toàn, mọi diễn biến trong giảm phân của hai giới đều như nhau, không có đột biến xảy ra, sự biểu hiện của tính trạng không phụ thuộc vào môi trường. Theo lí thuyết, mỗi phát biểu sau đây đúng hay sai?

Sơ đồ bên dưới mô tả các phép lai để tạo ra giống lợn ReHal (sinh trưởng nhanh, tỉ lệ nạc cao, không mẫn cảm với stress vận chuyển, chất lượng thịt được cải tiến) từ giống lợn Pietrain (sinh trưởng nhanh, tỉ lệ nạc cao nhưng mẫn cảm stress vận chuyển, chất lượng thịt kém nếu ở thể đồng hợp gene r) và giống lợn Large White (Đại bạch). Phân tích sơ đồ và cho biết có bao nhiêu phát biểu nào sau đây đúng?

1. Lợn Large White (Đại bạch) mẫn cảm với stress vận chuyển.

2. Các phép lai giữa các con lai và lợn Pietrain là các phép lai khác loài (lai xa).

3. Lợn ReHal có kiểu gene rr.

4. Để tạo ra giống lợn ReHal cần tiến hành 17 phép lai trở lại giữa con lai với giống lợn Pietrain.

Ở người, bệnh máu khó đông do đột biến gene lặn nằm trên nhiễm sắc thể giới tính X dẫn đến thiếu hụt yếu tố antihemophilic A và antihemophilic B tham gia vào quá trình đông máu nên không thể hình thành cục máu đông. Khi phân tích tế bào của sáu bé trai (kí hiệu từ A đến G) mắc bệnh máu khó đông, người ta thấy trên nhiễm sắc thể X của những bé trai này đều bị đột biến mất một đoạn nhỏ thuộc các vùng khác nhau (kí hiệu từ 1 đến 12) (Hình 1).

Em hãy cho biết trong các phát biểu sau, có bao nhiêu phát biểu đúng?

1) Gene mã hóa các yếu tố đông máu có thể nằm trên vùng số 7 của nhiễm sắc thể X.

2) Các bé trai này ngoài biểu hiện bệnh máu khó đông còn mắc các rối loạn di truyền khác.

3) Bệnh máu khó đông gặp ở cả bé trai và bé gái, nhưng thường gặp ở bé trai hơn. Bệnh máu khó đông ở các bé trai do mẹ truyền cho.

4) Bệnh máu khó đông ở các bé trai do mẹ truyền cho.

Ở người, allele A quy định có kháng nguyên Xg trên bề mặt hồng cầu là trội hoàn toàn so với allele a quy định không có kháng nguyên Xg; allele B quy định da bình thường là trội hoàn toàn so với allele b quy định bệnh da vảy. Hai gene này cùng nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X và cách nhau 10 cM. Một người phụ nữ (H) có kháng nguyên Xg và da bình thường lấy một người đàn ông không có kháng nguyên Xg và bị bệnh da vảy sinh ra một người con gái (M) có kháng nguyên Xg và da bình thường. (M) kết hôn với người chồng (N) không có kháng nguyên Xg và da bình thường. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây về hai tính trạng này là đúng?

I. Kiểu gene của người (H) và người (M) có thể giống nhau.

II. Cặp vợ chồng (M) - (N) có thể sinh con trai có kháng nguyên Xg và bệnh da vảy.

III. Người con gái (M) có thể tạo ra loại giao tử \[{\rm{X}}_{\rm{b}}^{\rm{A}}\] chiếm tỉ lệ 45%.

IV. Có tối đa 10 loại kiểu gene về hai tính trạng này.