Cho đoạn tư liệu sau đây:

“Thắng lợi của cách mạng Trung Quốc năm 1949 đã mở ra bước đột phá đầu tiên, phá vỡ âm mưu khống chế Trung Quốc của Mỹ và những đặc quyền của Liên Xô ở vùng Đông Bắc Trung Quốc. Đồng thời, sự lớn mạnh của các nước Tây Âu, Nhật Bản cũng làm suy giảm vị trí và ảnh hưởng của Mỹ trong hệ thống tư bản chủ nghĩa”.

(Nguyễn Hai, Lịch sử thế giới hiện đại, Nxb đại học sư phạm, 2016, tr.94)

a) “Tư liệu đề cập đến quá trình xói mòn và đi tới sụp đổ của trật tự thế giới hai cực Ianta.”

SAI

Giải thích:

Tư liệu phản ánh sự xói mòn của trật tự hai cực (vai trò Mỹ suy giảm, Trung Quốc thoát khống chế), không đề cập đến sự sụp đổ của trật tự hai cực. Trật tự Ianta chỉ sụp đổ khi Liên Xô tan rã (1991).

b) “Cách mạng Trung Quốc thắng lợi đã phá vỡ một thiết chế quan trọng của trật tự hai cực.”

ĐÚNG

Giải thích: Trật tự hai cực được duy trì bởi sự phân chia phạm vi ảnh hưởng của các cường quốc.

Cách mạng Trung Quốc (1949) đã phá vỡ sự khống chế của Mỹ; xóa bỏ đặc quyền của Liên Xô ở Đông Bắc Trung Quốc; Làm lung lay một thiết chế quan trọng của trật tự hai cực ở châu Á.

c) “Sự lớn mạnh của Tây Âu, Nhật Bản đã làm mất ảnh hưởng của Mĩ trong hệ thống tư bản chủ nghĩa.”

SAI

Giải thích: Tư liệu chỉ nói: “làm suy giảm vị trí và ảnh hưởng của Mỹ”, không phải “mất ảnh hưởng”, Mỹ vẫn là trung tâm lớn nhất của hệ thống TBCN.

d) “Trong trật tự Ianta, các cường quốc mới tham gia tích cực vào đời sống chính trị quốc tế.”

SAI

Giải thích: Bản chất của trật tự hai cực Ianta là do Mỹ và Liên Xô chi phối, các nước khác (kể cả cường quốc mới) bị hạn chế vai trò, phụ thuộc vào hai cực. Việc các cường quốc mới (Tây Âu, Nhật Bản, Trung Quốc…) tham gia tích cực hơn là xu thế sau này, khi trật tự hai cực sụp đổ, không phải đặc trưng vốn có của trật tự Ianta