Câu hỏi:

06/03/2026 80 Lưu

Đọc đoạn trích sau:

[...]

Tự nhiên, một hôm có một đàn chim lớn bay từ phương tây lại, đậu đen ngòm cả một bãi cát. Rồi chúng bay đến trước mặt hai vợ chồng kêu váng cả lên, thả xuống năm sáu hạt. Ít lâu sau từ những hạt ấy mọc ra một loại cây dây bò lan xanh um cả bãi, có rất nhiều quả xanh ớt, to bằng đầu người. Mai trẩy một quả, bổ ra thấy ruột đỏ hồng, hạt đen nhánh. Vợ chồng con cái cùng nếm thấy vị ngòn ngọt thanh thanh. Mai reo lên:

- Ồ! Đây là thứ a lạ, chưa từng thấy bao giờ. Hãy gọi nó là a tây, vì thứ a được bầy chim đưa từ phương tây lại, từ đất liền ra cho chúng ta. Trời nuôi sống chúng  ta rồi!

[...]

(Nguyễn Đổng Chi, Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, tập 1, NXB Khoa học xã hội, 1976, tr. 81)

Dựa vào sự tìm đọc và hiểu biết của em, hãy cho biết nhân vật Mai được nhắc tới trong đoạn trích có họ tên đầy đủ là gì?

Quảng cáo

Trả lời:

verified Giải bởi Vietjack

Nhân vật Mai được nhắc tới trong đoạn trích có họ tên đầy đủ là Mai An Tiêm.

Câu hỏi cùng đoạn

Câu 2:

Hãy chỉ ra những chi tiết có thể giúp ta hình dung được hoàn cảnh sống của các nhân vật. Hoàn cảnh đó có tính chất gì nổi bật?

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

- Những chi tiết có thể giúp ta hình dung được hoàn cảnh sống của các nhân vật:

+ “Thứ dưa này được bầy chim đem từ phương tây lại, từ đất liền ra cho chúng ta”.

+ “Trời nuôi sống chúng ta rồi”.

- Tính chất nổi bật của hoàn cảnh đó: Từ các chi tiết, người đọc hình dung được các nhân vật đang sống trên một hòn đảo giữa biển Đông, phải vật lộn với hoàn cảnh để tìm cái ăn, để tồn tại ở một nơi vốn không có người sinh sống.

=> Đó là hoàn cảnh sống đầy thử thách, đòi hỏi con người phải không ngừng vươn lên nếu muốn tồn tại.

Câu 3:

Có thể xem chi tiết bầy chim đem hạt đến đảo là một chi tiết kì lạ không? Vì sao?

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Chi tiết bầy chim đem hạt đến đảo là một chi tiết kì lạ vì:

- Đây là chi tiết gây ngạc nhiên, bất ngờ cho các nhân vật, khiến Mai phải thốt lên: “Trời nuôi sống chúng ta rồi!”

- Chi tiết còn cho thấy người xưa rất tin vào những lực lượng hỗ trợ mang tính thần kì, tâm linh đối với người tốt. Chi tiết giúp con người tin vào thành ngữ “Ở hiền gặp lành”.

=> Chi tiết đã góp phần khẳng định yếu tố kì ảo là một trong những điều làm nên sức hấp dẫn của truyện dân gian.

Câu 4:

Từ những gì được gợi lên trong đoạn trích, em suy nghĩ như thế nào về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên?

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Suy nghĩ về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên: Giữa con người và thiên nhiên luôn có mỗi quan hệ thân thuộc, gần gũi, gắn bó. Thiên nhiên bao bọc, chở che con người, luôn dành con người cơ hội tốt đẹp để cải thiện cuộc sống.

=> Con người cần sống có ý thức để thiên nhiên mãi xanh tươi, đẹp đẽ.

Câu 5:

Nêu suy nghĩ của em về những điều kì lạ trong cuộc sống qua đọc đoạn trích và qua tìm hiểu về truyền thuyết có sự kiện được kể ở đây.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Suy nghĩ về những điều kì lạ trong cuộc sống qua đọc đoạn trích và qua tìm hiểu về truyền thuyết có sự kiện được kể ở đây: Cuộc sống vốn chứa đựng vô vàn những bất ngờ, điều kì lạ luôn ở quanh ta. Nhưng những điều ấy chỉ thực sự đến với những ai không ngừng vươn lên, biết nâng niu  và đón nhận cuộc sống. Điều kì lạ chính là món quà quý giá dành cho người xứng đáng.

Câu 6:

Đoạn trích có sử dụng một số cụm từ rất ấn tượng như: đen ngòm, kêu váng, xanh um, xanh mướt, đỏ hồng, đen nhánh. Hãy thử thay thế chúng bằng những cụm từ khác có khả năng biểu đạt tương đương và rút ra nhận xét về việc làm này.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

- Thay thế các cụm từ bằng cụm từ khác có khả năng biểu đạt tương đương:

+ đen ngòm → đen sì, đen thui,...

+ kêu váng → kêu inh ỏi, kêu loạn, kêu ầm,...

+ xanh um → xanh tốt, xanh mơn mởn,...

+ xanh mướt → xanh đậm, xanh thẫm,...

+ đỏ hồng → đỏ nhợt, đỏ lợt,...

+ đen nhánh → đen bóng, đen óng,...

- Nhận xét: Các cụm từ trong đoạn trích đã được dùng để biểu thị sắc màu, âm thanh sinh động của nhiều đối tượng. Việc lựa chọn từ ngữ như vậy không phải ngẫu nhiên mà là chủ đích của tác giả trong việc truyền tải nội dung. Chính vì vậy, khi thay thế những từ đó bằng cụm từ khác có nghĩa tương đương sẽ khiến ý nghĩa ban đầu không còn được trọn vẹn.

Câu 7:

Theo cảm nhận của em, nghĩa của ngòn ngọt, thanh thanh có giống với nghĩa của ngọt và thanh không? Hãy nêu những ví dụ khác cùng loại để thấy được sự khác nhau về nghĩa giữa hai từ trong từng cặp từ đó.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

- Nghĩa của ngòn ngọt, thanh thanh đều là từ láy biểu đạt mùi vị. Hai từ gần với nghĩa của ngọt, thanh nhưng khác ở mức độ. Ngòn ngọt thuộc vị ngọt nhưng ở mức độ nhạt hơn ngọt. Thanh thanh chỉ vị thanh nhưng ở mức độ dịu nhẹ hơn thanh.

- Ví dụ khác: tím - tim tím, mặn - mằn mặn, lạnh - lành lạnh, đói - đoi đói,...

=> Trong tiếng Việt, có nhiều từ láy thường dùng để chỉ mức độ giảm bớt của vị, cảm giác, màu “gốc”.

CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ

Lời giải

- Đoạn văn trên trích ra từ văn bản Thạch Sanh.

- Văn bản Thạch Sanh thuộc thể loại truyện cổ tích, được kể theo trình tự thời gian.

Lời giải

Trong kho tàng truyện cổ tích dân gian của nhân dân ta, chắc hẳn mỗi người trong chúng ta đều đã từng được nghe qua lời kể của bà, của mẹ về câu chuyện về cô Tấm xinh đẹp nở ra từ quả thị trong truyện cổ tích Tấm Cám. Câu chuyện đã được kể đi kể lại qua bao năm tháng, đồng hành cùng biết bao thế hệ trẻ em Việt Nam ta.

Câu chuyện xoay quanh cuộc đời của nhân vật chính là cô Tấm dịu dàng, nết na. Cô Tấm mồ côi mẹ từ sớm. Cha sau khi đi bước nữa không lâu thì qua đời, để cô sống một mình với bà dì ghẻ và người con riêng của bà là Cám. Biết bao đau khổ của đời Tấm đều do hai mẹ con độc ác này gây nên.

Suốt những năm tháng tuổi thơ đến khi lớn lên, Tấm bị dì ghẻ bắt làm việc quần quật suốt ngày, lại chịu cảnh mắng nhiếc, thiếu thốn đủ đường. Một lần, dì ta lấy chiếc yếm đào mới để tổ chức cho Tấm và Cám thi mò cua bắt ốc. Dĩ nhiên với tính chăm chỉ của mình, phần hơn sẽ phải nghiêng về Tấm. Ngờ đâu Cám gian xảo đã bày mưu lừa Tấm đi gội đầu sạch sẽ, để cướp giỏ tôm cua về nhà trước. Chờ Tấm lên bờ thì trong giỏ chỉ còn mỗi con cá bống nhỏ xíu. Tấm bật khóc nức nở, thì ông Bụt hiện lên và dặn dò cô mang cá bống về nuôi.

Tấm nuôi cá trong cái giếng sau nhà. Hôm nào cũng mang cơm ra cho cá ăn, và hát bài hát riêng của mình thì bống mới ngoi lên. Ngờ đâu, mụ dì ghẻ độc ác đã rình mò và nghĩ ra kế xấu. Mụ ta lừa Tấm đi chăn trâu ở đồng xa, rồi ở nhà bắt chước Tấm gọi cá bống lên và ăn thịt. Ăn xong, mụ chôn xương cá ở góc bếp. Chờ đến lúc Tấm về nhà, mang cơm ra giếng, gọi bống lên thì chỉ còn cục máu đỏ tươi mà thôi. Buồn bã, Tấm bật khóc nức nở. Ông Bụt lại hiện lên, chỉ cho Tấm lấy nắm thóc cho gà ăn, để nó bới đất tìm xương cá bống cho. Rồi ông dặn Tấm chôn xương vào bốn chiếc bình, đặt ở chân giường.

Ít lâu sau, nhà vua mở hội tuyển vợ, con gái khắp nơi xúng xính váy áo để đi trảy hội. Tấm cũng hớn hở theo. Cô xin dì ghẻ cho được đi trảy hội. Ngờ đâu, bà ta bắt cô phải nhặt hết một đống đầy hạt gạo, hạt đỗ lẫn vào nhau xong mới được đi hội. Đau khổ, lần nữa Tấm lại òa khóc. Ông Bụt lại hiện lên lần nữa, gọi đàn chim sẻ đến giúp Tấm. Nhờ vậy, cô nhanh chóng hoàn thành xong công việc dì ghẻ giao. Nhưng bây giờ, cô lấy gì mặc để đi hội, khi cô chỉ toàn những bộ trang phục cũ rích? Thấy cô băn khoăn, ông Bụt bảo cô lấy những chiếc bình ở chân giường lên. Chao ôi, bên trong là bộ váy và đôi hài lộng lẫy. Mặc lên, Tấm đẹp như một nàng công chúa vậy.

Có váy áo, Tấm cảm ơn ông Bụt rồi hớn hở đến hội. Lúc đi qua sông, cô đánh rơi một bên giày xuống nước. Người đến hội đông quá, cô không sao xuống tìm giày được. Đúng lúc đó, voi của vua đi ngang qua, vướng chiếc giày nên mãi chẳng chịu đi. Vua cho lính xuống mò lên, ngắm đôi giày một lát, vua ra chỉ: Ai đi vừa chiếc giày ấy, sẽ được làm vợ vua. Biết bao cô gái đến thử vận may, nhưng chẳng ai vừa cả. Đến lượt Tấm, cô vừa đi thử là vừa ngay như in. Thế là Tấm trở thành hoàng hậu.

Tuy trở thành vợ vua, nhưng cô Tấm vẫn giữ nguyên những đức tính chăm chỉ ngày nào. Năm đó, đến giỗ cha, cô xin vua được trở về quê lo giỗ. Về nhà, cô tự tay mình chuẩn bị một mâm cũng tươm tất để thờ cha. Đến lúc sau, mụ dì ghẻ nhờ Tấm trèo lên cây hái buồng cau. Rồi nhân lúc cô ở trên cau thì chặt gốc, khiến cô ngã xuống ao rồi qua đời.

Nhờ phép lạ, Tấm không chết mà hóa thành vàng anh bay vào cung vua. Vua quý vàng anh lắm, đi đâu cũng mang theo. Điều này khiến Cám - kẻ mặc áo của Tấm vào cung để thay chị hầu vua ghen tức vô cùng. Nhân một hôm vua đi vắng, Cám bắt chim ăn thịt, rồi vứt lông chim ở góc vườn. Từ đống lông chim ấy, mọc lên một cây xoan cao lớn xum xuê lạ thường. Ở dưới bóng mát của cây, vua cảm thấy rất thoải mái, nên cho lính mắc võng dưới cây rồi thường xuyên ra đó nghỉ ngơi. Ghen tức với cây xoan, chờ vua đi tuần, Cám cho người chặt cây làm thành khung cửi. Nhưng mỗi lần Cám dệt vải, khung cửi lại kêu lên kẽo cà kẽo kẹt những tiếng chửi mắng đáng sợ khiến cô ta khiếp vía. Nên cô ta cho người đốt khung cửi thành tro, rồi đem ra đổ ở ngã tư thật xa cung vua.

Cám cứ tưởng thế là xong nên hả hê lắm. Ngờ đâu từ đống tro ấy, mọc lên một cây thị to lớn, rồi cây cho ra một quả thị duy nhất, tỏa hương thơm ngát. Có bà bán nước ở gốc cây thấy vậy đã xin cây cho lấy trái thị về nhà để ngửi, và hứa là không ăn quả. Thế là quả thị rớt vào bị của bà. Từ hôm đó, chờ bà cụ đi vắng, cô Tấm từ trong quả thị bước ra, giúp bà việc nhà, cơm nước. Bà cụ thấy lạ, nên rình xem và phát hiện ra cô. Bà đã ôm chầm lấy Tấm và xin được nhận cô làm con nuôi. Từ đó, hai người trở thành mẹ con của nhau.

Một hôm, nhà vua đi tuần về, nghỉ chân ở quán nước của bà cụ. Nhìn những miếng trầu cánh phượng hệt như vợ têm, vua liền mời người têm trầu ra gặp mặt. Khi nhìn thấy nhau, hai người mừng mừng tủi tủi, ôm chầm lấy nhau trọng hạnh phúc. Sau đó, Tấm theo vua về cung, chung sống hạnh phúc. Còn mẹ con Cám thì bị đuổi đi biệt xứ, không bao giờ trở về nữa. Thật xứng đáng cho hai kẻ độc ác.

Truyện cổ tích Tấm Cám đã xây dựng cốt truyện với những xung đột, mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám. Qua đó phản ánh sự tồn tại song hành như một quy luật tất yếu giữa thiện - ác, tốt - xấu trong xã hội, và sau cùng cái thiện sẽ luôn chiến thắng, người tốt sẽ được hưởng hạnh phúc, cái ác sẽ bị trừng trị. Kết thúc truyện đã thể hiện ước mơ của nhân dân về một xã hội công bằng, công lý, xã hội mà con người sống theo lẽ phải "Ở hiền gặp hành, ở ác gặp ác".

Lời giải

Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.

Nâng cấp VIP

Lời giải

Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.

Nâng cấp VIP

Lời giải

Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.

Nâng cấp VIP