Đọc kĩ đoạn trích dưới đây, sau đó trả lời các câu hỏi:

NGÔ QUYỀN ĐẠI PHÁ QUÂN NAM HÁN

Ngô Quyền là một trong những vị vua lừng danh bậc nhất của lịch sử nước nhà.

Ông quê ở Đường Lâm (Ba Vì, Hà Nội ngày nay), là người mưu lược, sức khoẻ vô song. Sau, làm nha tướng cho Dương Đình Nghệ, được Dương Đình Nghệ gả con gái cho, lại cho quyền cai quản Ái Châu (Thanh Hóa ngày nay).

Tháng Ba năm Đinh Dậu (937), Dương Đình Nghệ bị con nuôi là Kiều Công Tiễn giết chết.

Tháng Chạp năm ấy, Ngô Quyền kéo quân từ Ái Châu ra hỏi tội Kiều Công Tiễn. Kiều Công Tiễn sợ, sai sứ sang cầu cứu quân Nam Hán (Trung Quốc). Vua Nam Hán muốn nhân nước ta có loạn mà đem quân đánh chiếm, bèn sai con út là Hoằng Tháo đem thật nhiều chiến thuyền, theo sông Bạch Đằng tiến vào nước ta.

Nghe tin Hoằng Tháo sắp đến, Ngô Quyền nói với các tướng:

- Hoằng Tháo bất quá chỉ là một đứa trẻ dại khở, phải đem quân từ xa tới, đã mỏi mệt lại nghe tin Kiều Công Tiễn bị giết chết, hắn mất kẻ nội ứng thì hồn vía sẽ chẳng còn.

Ta lấy sức đang khoẻ để địch với quân mỏi mệt thì tất sẽ phá được. Nhưng bọn chúng hơn ta ở chỗ nhiều chiến thuyền. Nay, nếu ta sai người đem cọc lớn vạt nhọn, đầu thì bịt sắt, ngầm đóng xuống trước ở cửa biển, dụ cho thuyền của chúng theo nước triều lên mà vào phía trong của hàng cọc thì ta hoàn toàn có thể chế ngự chúng, quyết không cho chiến thuyền nào tẩu thoát.

Định đoạt mưu kế xong, Ngô Quyền bèn sai đem cọc đóng xuống hai bên bờ cửa sông. Khi nước triều lên, Ngô Quyền sai quân đem thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi giả thua để dụ địch đuổi theo. Quả nhiên Hoằng Tháo trúng kế. Khi chiến thuyền của chúng lọt vào vùng cắm cọc, đợi đến khi nước triều rút, cọc nhô dần lên, Ngô Quyền bèn tung quân, liều chết mà đánh. Quân Hoằng Thao bị rối loạn, nước triều lại xuống gấp, thuyền vướng cọc mà lật úp, quân sĩ chết đến quá nửa. Ngô Quyền thừa thắng đuổi đánh, bắt và giết được Hoằng Tháo. Vua Nam Hán được tin, thương khóc mãi rồi thu nhặt tàn quân của Hoằng Tháo còn sót lại và rút về.

Chỉ bằng những đội quân mới nhóm họp của nước Việt, Ngô Quyền đã đánh tan cả trăm vạn quân của Hoằng Thao, dựng nước và xưng vương, khiến giặc phương Bắc phải khiếp sợ, không dám bén mảng đến nước ta.

Theo Nguyễn Khắc Thuần (Việt sử giai thoại)

Văn bản trên thuộc thể loại nào?

Bối cảnh của câu chuyện: Câu chuyện diễn ra xuyên suốt năm Đinh Dậu (937), sau khi Kiều Công Tiễn giết chết Dương Đình Nghệ (cha vợ của Ngô Quyền) và cầu cứu quân Nam Hán (Trung Quốc) khi Ngô Quyền kéo quân ra hỏi tội. Vua Nam Hán muốn thừa cơ đem quân đánh chiếm nước ta.

Mối quan hệ của Ngô Quyền và Dương Đình Nghệ là con rể - cha vợ: Ngô Quyền được Dương Đình Nghệ gả con gái cho.

Ngô Quyền kéo quân hỏi tội Kiều Công Tiễn vì tháng Ba năm Đinh Dậu (937), Kiều Công Tiễn đã giết chết Dương Đình Nghệ.

Quân Nam Hán đem quân sang nước ta vì Kiều Công Tiễn đã sai sứ sang cầu cứu vua Nam Hán khi nghe tin Ngô Quyền kéo quân ra hỏi tội.

Để tiêu diệt đại quân Nam Hán, Ngô Quyền đã nghĩ ra mưu kế cắm cọc gỗ đầu nhọn xuống nơi hiểm yếu của sông Bạch Đằng, khi thủy triều rút cọc sẽ đâm thủng thuyền giặc.

Kế hoạch đánh giặc của Ngô Quyền vừa chủ động, vừa độc đáo:

- Ngô Quyền đã rất sáng suốt trong việc phân tích tình hình địch - ta để chủ động bày binh bố trận, lấy điểm mạnh (sức quân ta đang khỏe, thông thuộc vị trí, địa hình) làm lợi thế, dùng mưu kế để phá vỡ điểm mạnh (nhiều chiến thuyền) của kẻ thù.

- Mưu kế của Ngô Quyền vô cùng độc đáo, thông minh, tài trí. Lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc ta, quân ta dưới sự chỉ huy và tài thao lược của Ngô Quyền đã biết dùng cọc lớn vạt nhọn, đầu bịt sắt, đóng xuống nơi hiểm yếu trước cửa biển, lợi dụng thủy triều lên - xuống của tự nhiên để bày thế trận lừa dụ quân địch.

Tác dụng của việc sử dụng các biệt ngữ xã hội “ vua, vương, quân sĩ” trong văn bản trên: Đây là những biệt ngữ xã hội trong xã hội phong kiến xưa, giúp người đọc hình dung, phân biệt vai vế của các nhân vật, từ đó tạo nên sự gần gũi, dễ hiểu, tăng sức biểu cảm cho tác phẩm.

Qua câu chuyện trên, cảm nhận của em về nhân vật Ngô Quyền:

- Ngô Quyền là người dũng cảm, chính trực. Nghe tin Kiều Công Tiễn giết cha vợ, ông lập tức kéo quân về hỏi tội.

- Ngô Quyền là người sáng suốt, quyết đoán. Nghe tin giặc kéo sang, ông lập tức họp các tướng, phân tích chính xác tình hình địch - ta và tổ chức đánh giặc.

- Ngô Quyền là người túc trí đa mưu, có tài thao lược. Với mưu kế của mình, Ngô Quyền đã chỉ huy tướng sĩ đánh bại kẻ thù xâm lược.

=> Ngô Quyền xứng đáng là vị vua uy phong, nhà quân sự lớn, anh hùng dân tộc, người mở ra kỉ nguyên độc lập cho dân tộc ta sau thời gian dài bị quân xâm lược phương Bắc đô hộ.

Bài học rút ra từ câu chuyện trên:

- Bài học về lòng dũng cảm, quyết đoán, thao lược trong chiến đấu. Đối với những kẻ thù mạnh hơn, chúng ta cần suy xét mọi khả năng để xây dựng mưu trí vừa đánh đuổi được quân thù, vừa bảo toàn quân ta, ít gây tổn thất nhất.