Loài báo đốm châu Phi có tập tính săn mồi và con mồi chủ yếu của chúng là các loài nai. Giả sử mối quan hệ báo – nai này được duy trì qua nhiều thế hệ, dự đoán nào sau đây không phù hợp với quan điểm tiến hóa hiện đại về mối quan hệ đồng tiến hóa giữa chúng?
(I) Các quần thể báo sẽ tiến hóa theo hướng tăng tốc độ chạy để đuổi kịp những con nai to khỏe, còn nai sẽ giữ nguyên trạng thái.
(II) Báo sẽ săn hết các cá thể nai trong quần thể nhờ tăng tốc độ chạy và nhanh chóng chuyển sang một đối tượng thức ăn khác.
(III) Tốc độ chạy của nai và báo sẽ tăng dần qua các thế hệ đến một giới hạn nào đó.
(IV) Do không săn được nai, báo sẽ chuyển sang săn các con mồi khác.

Phương pháp giải:
Xem lại khái niệm: Sự thích nghi mang tính tương đối, chịu ràng buộc bởi các giới hạn sinh lý, sinh thái.

Lời giải chi tiết:
Trong mối quan hệ đồng tiến hóa ổn định giữa báo và nai:

– (III): “Tốc độ chạy của nai và báo sẽ tăng dần qua các thế hệ đến một giới hạn nào đó.”

+ Mỗi bên đều chịu áp lực chọn lọc từ bên kia (nai nhanh hơn → báo phải nhanh hơn, ngược lại).

+ Tốc độ không thể tăng vô hạn mà bị giới hạn bởi cấu tạo cơ thể, sinh lý, nguồn năng lượng…
→ Đây là nhận định phù hợp với quan điểm tiến hóa hiện đại.

– (I): Chỉ báo tiến hóa tăng tốc độ chạy, còn nai “giữ nguyên trạng thái”:

Không hợp lý, vì nai cũng chịu áp lực chọn lọc (cá thể chạy nhanh dễ sống sót, sinh sản).
→ Không phù hợp với đồng tiến hóa.

– (II): Báo “săn hết các cá thể nai trong quần thể”:

+ Trong thực tế, nếu săn mồi quá mức, nguồn thức ăn cạn kiệt → báo cũng khó tồn tại.

+ Chọn lọc tự nhiên thường dẫn đến trạng thái cân bằng tương đối, không tiêu diệt hoàn toàn con mồi.
→ Nhận định không phù hợp.

– (IV): “Do không săn được nai, báo sẽ chuyển sang săn các con mồi khác”:

+ Nếu xét kịch bản đồng tiến hóa lâu dài và ổn định, báo và nai vẫn tiếp tục thích nghi lẫn nhau; việc báo “bỏ hẳn” nai để săn con mồi khác làm mối quan hệ đồng tiến hóa này chấm dứt.

+ Vì đề nhấn mạnh tiến hóa trong “mối quan hệ” báo – nai, (IV) không còn mô tả đồng tiến hóa báo – nai.
→ Cũng không phù hợp với bối cảnh câu hỏi.

Do chỉ (III) phù hợp với quan điểm tiến hóa hiện đại, còn (I), (II), (IV) không phù hợp → ta chọn:

Đáp án đúng: C. (I), (II), (IV).