Tại một vùng chuyên trồng cây ăn quả thường xảy ra hiện tượng sau: Năm nào số lượng mèo tăng nhiều thì năm đó được mùa cây ăn quả. Trong các chuỗi thức ăn dưới đây, có bao nhiêu chuỗi thức ăn có thể là cơ sở khoa học để giải thích hiện tượng trên?

1.    Ong → Chuột → Mèo.

2.    Sâu → Chim ăn sâu → Mèo.

3.    Chuột → Mèo.

4.    Kiến đục thân → Ếch → Mèo.

Phương pháp giải:

Vận dụng kiến thức đã học về sinh thía học: chuỗi thức ăn.

Giải chi tiết:

Chuỗi thức ăn hợp lí nhất để giải thích hiện tượng trên chỉ có thể là chuỗi 1.

Ở chuỗi 1 ta sẽ thấy mối tương quan sau: Số lượng mèo tăng → Số lượng chuột giảm → Số lượng ong tăng (chuột đồng thường phá các tổ ong để lấy mật) → Ong thụ phấn cho hoa nhiều → Năng suất cây ăn quả tăng!

Nếu không biết được điều trên thì bình thường ta vẫn có thể không chọn các ý khác để số câu đúng không vượt quá 1 bởi lẽ:

·        Chuỗi 2 thì tất nhiên chim ăn sâu không thể là nguồn thức ăn ảnh hưởng tới mèo được.

·        Chuỗi 3 thì nên nhớ là đề bài cho là cây ăn quả, nếu là lúa thì chuỗi 3 mới đúng!

·        Chuỗi 4 thì cũng tương tự thế, chắc các em cũng chưa thấy mèo "làm thịt" ếch bao giờ nhỉ!

Đáp án cần chọn là: D                                     

Mở rộng kiến thức:

Đây là ví dụ về hiệu ứng thác dinh dưỡng (tức biến đổi ở sinh vật ăn thịt bậc cao kéo theo biến đổi ở các bậc dinh dưỡng thấp)

Mèo tăng → chuột giảm → giảm phá hoại tổ ong → ong tăng → tăng thụ phấn → cây ăn quả tăng năng suất.

Trong nông nghiệp, bảo vệ sinh vật thụ phấn (ong, bướm…) là yếu tố cực quan trọng để ổn định năng suất, đặc biệt với cây ăn quả và cây lấy hạt.