Một bệnh di truyền do một gene quy định xuất hiện trong phả hệ dưới đây:

Phát biểu nào sau đây là đúng?

Phương pháp giải:

Phân tích sơ đồ phả hệ, biện luận và xét các phát biểu.

Giải chi tiết:

Theo phả hệ trên, đối tượng bệnh là người nam, mặt khác bố mẹ bình thường mà sinh con bị bệnh chắc chắn bệnh do gene lặn quy định và bố mẹ đều mang alen lặn.

Giả sử trường hợp:

- Gene lặn quy định bệnh nằm trên NST thường thì các cặp bố mẹ trong phả hệ có kiểu gene Aa × Aa (thỏa yêu cầu).

Gene lặn quy định bệnh nằm trên NST giới tính thì các cặp bố mẹ trong phả hệ có kiểu gene XAY  ×  XAXa (thỏa yêu cầu để người con sinh ra bị bệnh là nam).

Đáp án cần chọn là: B

Mở rộng kiến thức:

Để phân biệt bệnh gen lặn trên nhiễm sắc thể thường và gen lặn liên kết X, có thể dùng các dấu hiệu gợi ý:

- Gen lặn liên kết X: nam mắc nhiều hơn; không có truyền bố → con trai; con gái mắc thường phải có bố mắc và mẹ mang gen.

- Gen lặn trên nhiễm sắc thể thường: hai giới mắc tương đương; thường gặp rõ khi quần thể nhỏ/có giao phối cận huyết.

Nhiều phả hệ thực tế chỉ dựa vào hình dạng phả hệ có thể chưa đủ loại trừ một khả năng, cần thêm dữ kiện (tỉ lệ mắc theo giới, thông tin thế hệ sau, xét nghiệm gen…).