Tìm kiếm thông tin, viết bài giới thiệu về tiềm năng phát triển của một ngành kinh tế ở Đông Nam Bộ (du lịch biển, khai thác dầu khí, phát triển cây công nghiệp, cây ăn quả).

Lời giải:

♦ Yêu cầu số 1: Vẽ biểu đồ

♦ Yêu cầu số 2:

- Nhận xét sự thay đổi cơ cấu GRDP (2010 → 2021)

+ Nông - lâm - thủy sản: giảm nhẹ từ 4,8% → 4,7%

+ Công nghiệp - xây dựng: giảm khá rõ từ 46,0% → 42,6%

+ Dịch vụ: tăng mạnh từ 38,5% → 42,2% (tăng nhiều nhất)

+ Thuế sản phẩm trừ trợ cấp: giảm nhẹ từ 10,7% → 10,5%

=> Kết luận: Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỉ trọng dịch vụ, giảm công nghiệp và nông nghiệp; trong đó dịch vụ dần vươn lên gần ngang với công nghiệp.

- Giải thích: Sự thay đổi cơ cấu GRDP của vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2010-2021 chủ yếu do tác động của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.

+ Trước hết, khu vực dịch vụ tăng nhanh (từ 38,5% lên 42,2%) vì đây là vùng có mức độ đô thị hóa cao nhất cả nước, tập trung nhiều đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh - trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại lớn. Sự phát triển mạnh của các hoạt động như thương mại, vận tải, logistics, tài chính - ngân hàng, du lịch… đã làm cho khu vực dịch vụ ngày càng chiếm tỉ trọng lớn trong GRDP.

+ Trong khi đó, khu vực công nghiệp - xây dựng tuy vẫn giữ vai trò chủ đạo nhưng giảm tỉ trọng (từ 46,0% xuống 42,6%). Nguyên nhân là do tốc độ tăng trưởng của dịch vụ nhanh hơn, làm cho tỉ trọng công nghiệp giảm tương đối. Bên cạnh đó, công nghiệp của vùng đang chuyển dần sang hướng công nghệ cao, ít sử dụng lao động và diện tích hơn, nên không còn tăng tỉ trọng mạnh như trước.

+ Khu vực nông - lâm - thủy sản giảm nhẹ (từ 4,8% xuống 4,7%) do quá trình đô thị hóa và mở rộng công nghiệp làm thu hẹp đất nông nghiệp. Đồng thời, Đông Nam Bộ không có nhiều lợi thế về nông nghiệp so với các vùng khác nên tỉ trọng khu vực này vốn đã nhỏ, nay càng giảm.

=> Nhìn chung, cơ cấu GRDP của vùng chuyển dịch theo hướng giảm tỉ trọng khu vực sản xuất vật chất (đặc biệt là nông nghiệp), tăng mạnh khu vực dịch vụ, phản ánh trình độ phát triển kinh tế ngày càng cao và phù hợp với xu hướng phát triển của các vùng kinh tế năng động.

Lời giải:

- Thế mạnh:

+ Địa hình, đất: vùng chuyển tiếp giữa Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long, đất ba-dan màu mỡ chiếm khoảng 40% diện tích, đất xám bạc màu trên phù sa cổ chiếm diện tích nhỏ hơn, thoát nước tốt. => Thuận lợi cho đời sống sản xuất, phát triển các vùng chuyên canh cây công nghiệp, cây ăn quả quy mô lớn.

+ Khí hậu cận xích đạo với nền nhiệt cao, lượng mưa lớn, trong năm có mùa mưa và mùa khô phân hóa rõ rệt => hoạt động kinh tế diễn ra quanh năm, cây trồng nhiệt đới phát triển tốt.

+ Nguồn nước: có nhiều sông, hồ lớn: sông Đồng Nai, sông Bé, sông Sài Gòn, hồ Trị An, Dầu Tiếng => ý nghĩa đối với nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, thủy điện và giao thông,… Nguồn nước ngầm phong phú, một số điểm nước khoáng ở Bình Châu => phát triển du lịch.

+ Rừng: phần lớn là rừng phòng hộ và rừng đặc dụng, các vườn quốc gia (Cát Tiên, Bù Gia Mập), khu dự trữ sinh quyển thế giới (Cần Giờ, Đồng Nai) có đa dạng sinh học cao. => ý nghĩa lớn đối với môi trường và phát triển du lịch.

+ Biển, đảo: vùng biển rộng lớn, nguồn lợi hải sản dồi dào. Thềm lục địa có dầu mỏ và khí tự nhiên, dầu mỏ chiếm 93,3% trữ lượng cả nước. Ven biển, đảo có các bãi tắm phong cảnh đẹp => phát triển tổng hợp các ngành kinh tế biển.

- Hạn chế: tình trạng thiếu nước, xâm nhập mặn, hạn hán trong mùa khô => ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và đời sống người dân.