AO LÀNG

Tấm gương trong sáng phản chiếu những nét sinh hoạt thân quen của làng quê chính là ao làng.

Qua nhiều làng quê của đất nước, tôi đã gặp những ao làng trong mát với đàn vịt trắng, hụp bơi lững lờ. Bên bờ ao có cây muỗm già gốc sần sùi, lá xanh tốt, toả bóng râm che cho người làm đồng ngồi nghỉ trưa tránh nắng; cho trâu bò đến nằm nhai uể oải, vẫy tai, ngoe nguẩy đuôi xua ruồi muỗi, mắt khép hờ lim dim

Có ao làng ở gần đình, gió đùa giỡn, lá sen xanh chao đảo như những chiếc nón lật ngửa, bồng bềnh trên mặt nước, lòng lá còn đọng giọt nước lóng lánh như thuỷ tinh.

Nói đến ao làng là nhớ đến cái cầu ao bắc bằng tấm ván có thanh nối, xuyên ngang lỗ hai cọc tre cứng, chắc, nhô lên khỏi mặt ao. Xưa nay, cầu ao vẫn là dấu nối tình làng, nghĩa xóm thân thương, nơi người già, người trẻ gặp nhau thường ngày để bày tỏ câu tâm tình, bầu bạn chuyện nhà, chuyện làng xóm. Cầu ao là nơi cọ, rửa, tắm, giặt, gánh nước, tưới cho hoa màu, cây quả ở vườn nhà.

Tuổi thơ tôi gắn bó với ao làng từ những trưa hè oi ả, tôi từng lội, bơi, tắm mát, đùa nghịch với trẻ con cùng làng hoặc cho trâu lội xuống ao đầm mình khi chiều về. Có trưa nắng, tôi dùng áo làm gối, nằm thiu thiu ngủ dưới bóng cây bên bờ ao, nghe tiếng cá quẫy và tiếng sáo diều vo ve, lơ lửng trên trời cao xanh ngắt.

Ơi, cái ao làng thân yêu gắn bó với tôi như làn khói bếp chiều toả vờn mái rạ, như khóm khoai nước bên hàng rào râm bụt, như tiếng lợn ỉ eo cậy chuồng, rịt mũi vòi ăn. Cái ao làng chứa chan tình quê mà những ngày thơ ấu tôi từng nằm võng với mẹ, mẹ ôm tôi vào lòng, chầm bập vỗ về, rót vào tâm hồn trong trắng, thơ ngây của tôi những lời ru nồng nàn, thiết tha, mộc mạc

Con cò mày đi ăn đêm

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao...

Theo Vũ Duy Huân

Đặc điểm chung của ao làng là gì?