Read the following passage and mark the letter A, B, C or D on your answer sheet to indicate the correct answer to each of the questions from 11 to 18.

    Genetics has a much larger role in how long a person lives than previously thought, challenging decades of scientific consensus. About 55% of the human lifespan is heritable, meaning that more than half of the variation in longevity across a population is attributable to genetics. This is a much greater proportion than previous estimates of 10–25%, suggesting that genetics is a primary factor in the ageing process.

    Previous estimates were too low because they did not effectively separate deaths caused by extrinsic factors, such as accidents, from intrinsic ones inside the body. To tease out these factors, researchers re-examined data from twin studies in Denmark and Sweden. By comparing identical twins, who share all their DNA, with fraternal twins, the team could accurately model the portion of lifespan determined specifically by genes.

    Excluding deaths caused by extrinsic factors made the similarity in lifespans between genetically related individuals much clearer. This connection became more apparent over time owing to improved public-health measures. In data from the late 1800s, when people often died young from infections, the genetic signal was almost invisible. However, the calculated heritability rose naturally over the twentieth century as medical advancements reduced external risks.

    Not all intrinsic causes of death are equally heritable; while cardiovascular disease showed high genetic influence, cancer showed much lower heritability, likely driven by environmental triggers. These results do not indicate a genetically encoded “destiny,” because healthy living is still heavily influenced by lifestyle choices. You cannot change the genes you are born with, but you can change your lifestyle to ensure you live a longer, healthier life.

(Adapted from https://www.nature.com/)

According to paragraph 1, genetic factors ____________.

Từ “consensus” ở đoạn 1 gần nghĩa nhất với ____________.

consensus (n): sự đồng thuận, nhất trí.

A. arrangement (n): sự sắp xếp

B. organization (n): tổ chức

C. agreement (n): sự đồng ý, sự đồng thuận

D. issue (n): vấn đề

→ consensus = agreement

Thông tin: Genetics has a much larger role in how long a person lives than previously thought, challenging decades of scientific consensus.

(Di truyền học đóng một vai trò lớn hơn nhiều đối với tuổi thọ của một người so với những gì được nghĩ trước đây, thách thức hàng thập kỷ đồng thuận của giới khoa học.)

Chọn C.

Cụm từ “these factors” ở đoạn 2 chỉ ____________.

A. The lifespan data from Denmark and Sweden: Dữ liệu về tuổi thọ từ Đan Mạch và Thụy Điển

B. The intrinsic and extrinsic causes of deaths: Các nguyên nhân tử vong nội tại và ngoại lai

C. The previous estimates and current findings: Các ước tính trước đây và những phát hiện hiện tại

D. Identical twins and fraternal twins’ genes: Gen của trẻ sinh đôi cùng trứng và khác trứng

Thông tin: Previous estimates were too low because they did not effectively separate deaths caused by extrinsic factors, such as accidents, from intrinsic ones inside the body. To tease out these factors...

(Các ước tính trước đây quá thấp vì chúng không tách biệt hiệu quả những ca tử vong do các yếu tố ngoại lai (bên ngoài), chẳng hạn như tai nạn, khỏi các yếu tố nội tại (bên trong) cơ thể. Để tách biệt các yếu tố này...)

→ “these factors” = the intrinsic and extrinsic causes of deaths.

Chọn B.

Từ “apparent” ở đoạn 3 TRÁI NGHĨA với ____________.

apparent (adj): rõ ràng, hiển nhiên.

A. evident (adj): hiển nhiên, rành rành (đồng nghĩa)

B. unclear (adj): không rõ ràng

C. noticeable (adj): đáng chú ý, dễ nhận thấy (đồng nghĩa)

D. unsuitable (adj): không phù hợp

→ apparent >< unclear

Thông tin: This connection became more apparent over time owing to improved public-health measures.

(Mối liên hệ này trở nên rõ ràng hơn theo thời gian nhờ vào các biện pháp y tế công cộng được cải thiện.)

Chọn B.

Câu nào sau đây diễn giải tốt nhất câu được gạch chân trong đoạn 3?

However, the calculated heritability rose naturally over the twentieth century as medical advancements reduced external risks.

(Tuy nhiên, tỷ lệ di truyền được tính toán đã tăng lên một cách tự nhiên trong suốt thế kỷ XX khi các tiến bộ y tế làm giảm các rủi ro bên ngoài.)

Dịch nghĩa:

A. Rất có khả năng tỷ lệ di truyền ngày càng tăng được gây ra bởi những đột phá y học trong thế kỷ trước.

B. Khi các rủi ro bên ngoài được giảm bớt nhờ tiến bộ y tế, các nhà khoa học bắt đầu tính toán tỷ lệ di truyền thực sự một cách hiệu quả hơn.

C. Sự gia tăng hiệu quả của y học hiện đại đã khiến cho tác động của di truyền lên tuổi thọ trở nên rõ ràng hơn theo thời gian.

D. Những cải thiện về y tế công cộng có nghĩa là con người ít có khả năng tử vong do các nguyên nhân ngoại lai hơn so với các thế hệ trước.

Phân tích:

A. Sai vì cụm “highly possible” (rất có khả năng) là suy đoán, trong khi câu gốc khẳng định đây là sự thật (“rose naturally”).

B. Sai vì “calculated heritability” mang nghĩa là con số/tỷ lệ di truyền đã được tính ra, chứ không phải hành động “bắt đầu tính toán” (began to calculate).

C. Đúng vì truyền tải trọn vẹn mối quan hệ nhân - quả: y học hiện đại làm giảm rủi ro bên ngoài (tăng hiệu quả), dẫn đến tác động di truyền hiển hiện rõ rệt hơn (tỷ lệ di truyền tăng).

D. Thiếu hoàn toàn vế chính nói về sự gia tăng của yếu tố di truyền (heritability).

Chọn C.

Điều nào sau đây KHÔNG được đề cập trong bài đọc?

A. Việc loại bỏ các ca tử vong ngoại lai đã làm rõ mối liên hệ di truyền với tuổi thọ.

(Được nhắc đến ở đoạn 3: “Excluding deaths caused by extrinsic factors made the similarity... much clearer.”)

B. Con người vẫn nắm giữ sức mạnh to lớn để cải thiện tuổi thọ bất chấp hệ gen cố định của họ.

(Được nhắc đến ở đoạn 4: “...you can change your lifestyle to ensure you live a longer, healthier life.”)

C. Bệnh tim và ung thư cho thấy các mức độ phản ứng khác nhau đối với những thay đổi trong lối sống.

(Không nhắc đến. Bài đọc chỉ nói bệnh tim có tính di truyền cao còn ung thư có tính di truyền thấp do tác nhân môi trường, không nói đến mức độ phản ứng của chúng với sự thay đổi lối sống.)

D. Các bệnh có khả năng di truyền thấp phần lớn có thể do các yếu tố môi trường gây ra.

(Được nhắc đến ở đoạn 4: “...cancer showed much lower heritability, likely driven by environmental triggers.”)

Chọn C.

Đoạn nào đề cập đến nguyên nhân gây tử vong sớm?

A. Đoạn 4

B. Đoạn 1

C. Đoạn 3

D. Đoạn 2

Thông tin (Đoạn 3): In data from the late 1800s, when people often died young from infections...

(Trong dữ liệu từ cuối những năm 1800, khi mọi người thường chết trẻ do nhiễm trùng...)

→ “infections” (nhiễm trùng) chính là nguyên nhân gây tử vong sớm.

Chọn C.

Đoạn nào đề cập đến mối quan hệ giữa các đối tượng nghiên cứu?

A. Đoạn 2

B. Đoạn 1

C. Đoạn 4

D. Đoạn 3

Thông tin (Đoạn 2): By comparing identical twins, who share all their DNA, with fraternal twins...

(Bằng cách so sánh các cặp song sinh cùng trứng, những người chia sẻ toàn bộ DNA của họ, với các cặp song sinh khác trứng...)

→ “identical twins” và “fraternal twins” chỉ mối quan hệ sinh đôi giữa các đối tượng nghiên cứu.

Chọn A.

Dịch bài đọc:

Di truyền học đóng một vai trò lớn hơn nhiều đối với tuổi thọ của một người so với những gì được nghĩ trước đây, thách thức hàng thập kỷ đồng thuận của giới khoa học. Khoảng 55% tuổi thọ của con người có tính di truyền, nghĩa là hơn một nửa sự khác biệt về tuổi thọ trong một quần thể có thể là do di truyền. Đây là một tỷ lệ lớn hơn nhiều so với các ước tính trước đây là từ 10-25%, cho thấy di truyền là một yếu tố chính trong quá trình lão hóa.

Các ước tính trước đây quá thấp vì chúng không tách biệt hiệu quả những ca tử vong do các yếu tố ngoại lai (bên ngoài), chẳng hạn như tai nạn, khỏi các yếu tố nội tại (bên trong) cơ thể. Để tách biệt các yếu tố này, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra lại dữ liệu từ các nghiên cứu về trẻ sinh đôi ở Đan Mạch và Thụy Điển. Bằng cách so sánh các cặp song sinh cùng trứng, những người chia sẻ toàn bộ DNA của họ, với các cặp song sinh khác trứng, nhóm nghiên cứu có thể lập mô hình chính xác phần tuổi thọ được quyết định cụ thể bởi các gen.

Việc loại trừ các ca tử vong do các yếu tố ngoại lai đã làm cho sự tương đồng về tuổi thọ giữa những cá nhân có quan hệ di truyền trở nên rõ ràng hơn nhiều. Mối liên hệ này trở nên rõ ràng hơn theo thời gian nhờ vào các biện pháp y tế công cộng được cải thiện. Trong dữ liệu từ cuối những năm 1800, khi mọi người thường chết trẻ do nhiễm trùng, dấu hiệu di truyền gần như vô hình. Tuy nhiên, tỷ lệ di truyền được tính toán đã tăng lên một cách tự nhiên trong suốt thế kỷ XX khi các tiến bộ y tế làm giảm các rủi ro bên ngoài.

Không phải tất cả các nguyên nhân tử vong nội tại đều có khả năng di truyền như nhau; trong khi bệnh tim mạch cho thấy ảnh hưởng di truyền cao, bệnh ung thư cho thấy khả năng di truyền thấp hơn nhiều, có khả năng bị thúc đẩy bởi các tác nhân môi trường. Những kết quả này không chỉ ra một “số phận” được mã hóa bằng di truyền, bởi vì việc sống khỏe mạnh vẫn bị ảnh hưởng nặng nề bởi các lựa chọn lối sống. Bạn không thể thay đổi những gen mà bạn sinh ra cùng, nhưng bạn có thể thay đổi lối sống của mình để đảm bảo bạn sống một cuộc sống dài hơn, khỏe mạnh hơn.