I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích:

Biết ơn những cánh sẻ nâu đã bay đến cánh đồng

Rút những cọng rơm vàng về kết tổ

Đá dạy ta với cánh diều thơ nhỏ

Biết kéo về cả một sắc trời xanh.

                            [...]

Biết ơn trò chơi tuổi nhỏ mê ly

"Chuyền chuyền một..." miệng, tay buông bắt

Ngôn ngữ lung linh, quả chuyền thoắt thoắt

Nên một đời tiếng Việt mãi ngân nga...

 

Biết ơn dấu chân bấm mặt đường xa

Những dấu chân trần, bùn nặng vết

Ta đi học quen dẫm vào không biết

Dáng cuộc đời in mãi dáng ta đi...

(Trích Lời chào, Nguyễn Khoa Điềm, Trường ca Mặt đường khát vọng, in trong Văn học Việt Nam thế kỷ XX (Thơ ca 1945 - 1975), Quyển bốn – tập VIII, NXB Văn học, Hà Nội, 2010, tr.711-712)

Thực hiện các yêu cầu:

(0,5 điểm). Xác định thể thơ của đoạn trích.

Gợi ý

* Mở đoạn: Nêu vấn đề (Lòng biết ơn là một đạo lý sống cao đẹp của dân tộc ta).

* Thân đoạn:

- Giải thích: Biết ơn là sự ghi nhớ và trân trọng công ơn của người khác dành cho mình.

Tại sao cần có lòng biết ơn? (Giúp hoàn thiện nhân cách, tạo nên mối quan hệ tốt đẹp, đem lại hạnh phúc cho cả người trao và người nhận).

- Biểu hiện: Lời cảm ơn, hành động giúp đỡ, nỗ lực học tập để đền đáp công ơn cha mẹ, thầy cô.

* Kết đoạn: Bài học nhận thức và hành động của bản thân.

Bài làm tham khảo

Lòng biết ơn là một phẩm chất quan trọng mà mỗi người cần có trong cuộc sống. Tôi hoàn toàn tán thành việc con người phải biết ơn vì đó là biểu hiện của sự văn minh và nhân ái. Khi ta biết ơn cha mẹ, thầy cô, bạn bè hay những người đã giúp đỡ mình, ta sẽ trân trọng hơn những giá trị mình đang có. Lòng biết ơn giúp con người sống khiêm tốn, không tự cao và luôn nhớ đến nguồn gốc của thành công. Bên cạnh đó, người biết ơn thường được mọi người yêu quý và tin tưởng, từ đó xây dựng được các mối quan hệ tốt đẹp. Biết ơn không chỉ là lời nói mà còn thể hiện qua hành động cụ thể như giúp đỡ người khác, cố gắng học tập và làm việc tốt hơn mỗi ngày. Vì vậy, lòng biết ơn chính là nền tảng để tạo nên một xã hội tích cực và bền vững.

Gợi ý

* Mở đoạn: Giới thiệu thời điểm và không gian (Sáng sớm khi cơn mưa vừa dứt, không khí trong lành).

* Thân đoạn:

- Tả bao quát: Bầu trời cao trong xanh, không khí mát mẻ, dễ chịu.

- Tả chi tiết:

+ Mặt đường: Sạch bóng, còn đọng lại vài vũng nước nhỏ như những tấm gương.

+ Cây cối: Lá cây xanh mướt, những giọt nước còn đọng lại trên kẽ lá lung linh dưới ánh nắng sớm.

+ Âm thanh: Tiếng chim hót líu lo, tiếng xe cộ bắt đầu đi lại.

+ Hoạt động con người: Mọi người bắt đầu đi tập thể dục, dọn dẹp hàng quán, nhịp sống hối hả trở lại nhưng bình yên hơn.

* Kết bài: Cảm nghĩ của em về cảnh đẹp đó (Thêm yêu thành phố/con phố nơi mình sinh sống).

Bài làm tham khảo

Buổi sáng sớm sau cơn mưa, con đường trước nhà tôi như được khoác lên một tấm áo mới. Không khí trong lành và mát dịu, khác hẳn sự oi bức thường ngày. Trên mặt đường còn đọng lại những vũng nước nhỏ, phản chiếu bầu trời xanh nhạt và vài tia nắng đầu tiên đang len lỏi qua kẽ mây. Những giọt nước còn vương trên lá cây long lanh như những hạt pha lê, khẽ rung rinh mỗi khi có làn gió nhẹ thổi qua.

Hai bên đường, hàng cây đứng thẳng, tán lá xanh mướt hơn sau cơn mưa. Tiếng chim hót vang lên líu lo, trong trẻo như chào đón một ngày mới bắt đầu. Thi thoảng, vài giọt nước từ cành cây rơi xuống mặt đất, tạo nên âm thanh tí tách vui tai. Đường phố lúc này chưa đông đúc, chỉ có một vài người đi tập thể dục, những chiếc xe đạp chầm chậm lăn bánh. Ai cũng có vẻ thong thả, tận hưởng bầu không khí dễ chịu của buổi sớm.

Mặt đường sạch sẽ hơn sau cơn mưa đêm qua. Những vết bụi bặm dường như đã bị cuốn trôi, để lại sự sáng sủa và gọn gàng. Các cửa hàng ven đường bắt đầu mở cửa. Chủ quán quét dọn trước hiên nhà, chuẩn bị đón khách. Mùi bánh mì mới nướng, mùi cà phê thoang thoảng hòa quyện trong không khí, khiến con phố trở nên ấm áp và gần gũi hơn.

Tôi thích ngắm nhìn đường phố vào buổi sáng sớm sau cơn mưa, bởi mọi thứ dường như tươi mới và đầy sức sống. Cảnh vật không chỉ đẹp mà còn mang lại cảm giác bình yên, nhẹ nhàng trong tâm hồn. Đó là khoảnh khắc khiến tôi yêu hơn nhịp sống quanh mình và thêm trân trọng những điều giản dị của mỗi ngày