Cho đoạn thơ:

“Áo anh rách vai

Quần tôi có vài mảnh vá

Miệng cười buốt giá

Chân không giày

Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.”

(Trích Đồng chí - Chính Hữu)

a) Xác định các động từ và đại từ có trong đoạn thơ trên.

b) Trong các từ in đậm ở đoạn thơ trên, từ nào được dùng theo nghĩa gốc, từ nào được dùng theo nghĩa chuyển?

Dàn ý

1. Mở đoạn:

- Giới thiệu đoạn thơ và chủ đề (sự nỗ lực trong cuộc sống).

2. Thân đoạn:

- Hiểu được quy luật thiên nhiên: Quả ngọt, hoa thơm không tự nhiên mà có, đều phải trải qua quá trình tích tụ nhựa sống, chịu đựng nắng lửa ("nắng hạ", "sương đêm").

- Liên hệ đến con người: Những thành quả hay hạnh phúc bình thường nhất cũng cần đến "đôi tay" (lao động) và "nghị lực" (ý chí).

- Hình ảnh so sánh "như con chim suốt ngày chọn hạt" gợi sự kiên trì, nhẫn nại.

3. Kết đoạn:

- Bài học về lòng biết ơn và ý thức tự lập, không ỷ lại.

Bài làm tham khảo

Đoạn thơ của nhà thơ Nguyễn Đăng Tấn là một lời nhắn nhủ đầy tâm huyết, khơi gợi trong lòng người đọc nhiều rung cảm sâu sắc về giá trị của sự nỗ lực trong cuộc sống. Tác giả đã mượn những hình ảnh ẩn dụ từ thiên nhiên như "quả ngọt", "hoa thơm", "mùa bội thu" để khẳng định một chân lý giản dị nhưng vô cùng thấm thía: mọi thành quả tốt đẹp trên đời đều không tự nhiên mà có. Tôi đặc biệt ấn tượng với cách nhà thơ đối lập giữa cái "ngọt", cái "thơm" với "nắng lửa", "tích nhựa" và "một nắng hai sương". Những hình ảnh ấy giúp tôi thấu hiểu rằng đằng sau mỗi vinh quang là cả một quá trình bền bỉ, là mồ hôi và cả những gian truân. Đoạn thơ không chỉ là lời chiêm nghiệm mà còn là một bài học giáo dục ý chí mạnh mẽ. Khi đọc đến câu "Phải bằng cả đôi tay và nghị lực", tôi cảm thấy một sự thôi thúc mạnh mẽ về trách nhiệm của bản thân đối với cuộc đời mình. Cuộc sống vốn dĩ "bao dung nhưng khắc nghiệt", thời gian sẽ không đợi chờ ai, và nếu không giống như "chú chim suốt ngày chọn hạt" – cần mẫn và kiên trì – chúng ta sẽ chẳng thể gặt hái được gì. Lời thơ nhẹ nhàng như một lời tâm tình của cha dành cho con, nhưng sức lan tỏa của nó lại vô cùng lớn lao, nhắc nhở tôi phải luôn trân trọng công lao của những người đi trước và không ngừng rèn luyện ý chí để tự mình tạo nên những "mùa bội thu" cho riêng mình.