Đọc thông tin và trả lời câu hỏi.

Ngày 1/11/2024, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định 144/2024/NĐ-CP, điều chỉnh biểu thuế xuất nhập khẩu ưu đãi, bao gồm việc tăng thuế xuất khẩu lên 20% đối với 13 mã hàng hóa từ ngày 1/1/2025. Ngày 29/6/2024, Quốc hội Việt Nam thông qua Nghị quyết số 142/2024/QH15, tiếp tục giảm thuế VAT từ 10% xuống 8% cho hầu hết hàng hóa và dịch vụ từ ngày 1/7/2024 đến hết ngày 31/12/2024.

(Theo https://thuvienphapluat.vn)

a. Sai

Nguyên tắc MFN của WTO yêu cầu thành viên không được phân biệt đối xử giữa các đối tác thương mại, nghĩa là nếu áp dụng thuế xuất nhập khẩu cho một quốc gia thì phải áp dụng chung cho tất cả các thành viên WTO khác. Tuy nhiên, WTO có nhiều ngoại lệ cho phép thành viên áp dụng các chính sách thuế xuất nhập khẩu riêng cho mục đích bảo vệ môi trường, an ninh quốc gia, hay giải quyết thâm hụt thương mại.

Trong trường hợp này, việc Việt Nam tăng thuế xuất khẩu cho 13 mã hàng hóa không phân biệt đối xử giữa các đối tác thương mại (áp dụng chung cho tất cả các nước xuất khẩu mặt hàng này ra Việt Nam). Do đó, hành động này không vi phạm nguyên tắc MFN.

b. Đúng

1.Nguyên tắc đối xử quốc gia của WTO yêu cầu thành viên phải đối xử bình đẳng giữa hàng hóa nhập khẩu và hàng hóa sản xuất trong nước, nghĩa là không được áp dụng thuế cao hơn cho hàng hóa nhập khẩu so với hàng hóa nội địa.

2.Nếu Việt Nam áp dụng giảm thuế VAT cho hàng hóa nội địa nhưng không áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu, hoặc áp dụng mức giảm khác nhau, sẽ vi phạm nguyên tắc này.

3.Theo thông báo từ Bộ Tài chính, chính sách giảm thuế VAT này áp dụng cho hầu hết hàng hóa và dịch vụ, bao gồm cả hàng hóa nhập khẩu (trừ một số trường hợp được miễn thuế VAT theo quy định hiện hành). Do đó, nếu áp dụng đồng đều, hành động này không vi phạm nguyên tắc NT. Tuy nhiên, nếu có sự phân biệt đối xử không hợp lý, sẽ vi phạm quy tắc WTO.

c. Đúng

Theo Điều XXIV của Hiệp định GATT (thuộc WTO), các quốc gia tham gia Hiệp định thương mại tự do (FTA) hoặc Liên minh thuế quan được phép dành cho nhau những ưu đãi thuế quan tốt hơn mức MFN. Đây được coi là một ngoại lệ hợp pháp của nguyên tắc MFN nhằm thúc đẩy tự do hóa thương mại khu vực và song phương.

d. Đúng

1.Theo Điều XX của Hiệp định GATT 1994, WTO cho phép thành viên áp dụng các biện pháp thuế xuất nhập khẩu để bảo vệ môi trường, miễn là các biện pháp này không bị lạm dụng để che giấu các biện pháp bảo hộ thương mại.

2.Nếu Việt Nam tăng thuế xuất khẩu cho các mặt hàng có tác động tiêu cực đến môi trường (ví dụ: hàng hóa thải rác, hàng hóa tiêu thụ nhiều năng lượng) nhằm giảm lượng xuất khẩu và bảo vệ môi trường, hành động này sẽ được WTO cho phép.

3.Tuy nhiên, nếu mục đích chính là bảo hộ ngành hàng nội địa thay vì bảo vệ môi trường, thì hành động này sẽ vi phạm quy tắc WTO.