Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 71 đến 75:

(1) chúng tôi qua cái khắc nghiệt mùa khô

qua mùa mưa mùa mưa dai dẳng

võng mắc cột tràm đêm ướt sũng

xuống vượt sông dưới pháo sáng nhạt nhòa

đôi lúc ngẩn người… một ráng đỏ chiều xa

quên đời mình thêm tuổi

chân dép lốp đạp mòn trăm ngọn núi

mà không hề rợp bóng xuống tương lai

 

(2) những trận đánh ập về đầy trí nhớ

pháo chụp nổ ngang trời từng bựng khói

nhịp tim dập dồn lần xuất kích đầu tiên

bình tông cạn khô trên nóc hầm nồng khét

những vỏ đồ hộp lăn lóc

cái im lặng ù tai giữa hai đợt bom

một tiếng gà bất chợt

bên bờ kênh hoang tàn

 

(3) thế hệ chúng tôi không sống bằng kỉ niệm

không dựa dẫm những hào quang có sẵn

lòng vô tư như gió chướng trong lành

như sắc trời ngày nắng tự nhiên xanh.

(Thanh Thảo, Một người lính nói về thế hệ mình, In trong Khối vuông ru-bích,

 NXB Tác phẩm mới, Hà Nội, 1985)

Nhân vật trữ tình trong văn bản trên là ai?

Đoạn thơ của Thanh Thảo sử dụng hàng loạt hình ảnh được kể ra liên tiếp: “qua cái khắc nghiệt mùa khô”, “qua mùa mưa mùa mưa dai dẳng”, “võng mắc cột tràm đêm ướt sũng”, “xuống vượt sông dưới pháo sáng nhạt nhòa”. Những chi tiết này được sắp xếp nối tiếp nhau để tái hiện nhiều hoàn cảnh gian khổ của người lính trong chiến tranh: thời tiết khắc nghiệt, hành quân, ngủ rừng, vượt sông dưới pháo sáng… → Cách kể ra hàng loạt sự việc/ hình ảnh cùng loại như vậy là biện pháp tu từ liệt kê.

Tác dụng: Làm nổi bật những gian khổ, thử thách dồn dập mà người lính phải trải qua. Tạo nhịp điệu dồn dập, gợi hành trình chiến đấu liên tục.

→ Chọn A.

Những câu thơ của Thanh Thảo thể hiện rõ quan điểm sống của thế hệ người lính thời chiến:

+ “không sống bằng kỉ niệm / không dựa dẫm những hào quang có sẵn” → Thể hiện tinh thần tự trọng, tự lực, chủ động, không dựa vào thành tựu hay danh tiếng của thế hệ trước.

+ “lòng vô tư như gió chướng trong lành / như sắc trời ngày nắng tự nhiên xanh” → Gợi tâm hồn trong sáng, lạc quan, hồn nhiên nhưng rất cao đẹp.

Như vậy, thế hệ ấy: Sống và chiến đấu vì lí tưởng của thời đại; tự tin, tự lực; có trách nhiệm với đất nước; giữ tâm hồn vô tư, trong sáng,…

→ Phương án D diễn đạt đầy đủ và chính xác nhất các ý trên.

Vì sao các đáp án khác sai?

A: “vô lo, vô nghĩ” → sai sắc thái (người lính vô tư nhưng không vô trách nhiệm).

B: “không quan tâm tới hào quang, danh vọng” → thiếu ý lí tưởng và trách nhiệm.

C: “vì chính bản thân mình” → trái với tinh thần vì đất nước của bài thơ.

→ Chọn D.

Câu thơ của Thanh Thảo “chân dép lốp đạp mòn trăm ngọn núi”, thực tế không thể “đạp mòn trăm ngọn núi”. Hình ảnh này được phóng đại lên để nhấn mạnh: Những chặng đường hành quân rất dài; sự gian khổ, bền bỉ của người lính trong chiến tranh.

→ Đây là biện pháp tu từ nói quá (phóng đại) nhằm tăng sức biểu cảm cho câu thơ. Chọn A.

Bài thơ “Một người lính nói về thế hệ mình” của Thanh Thảo được viết theo thể thơ tự do vì:

+ Số chữ trong mỗi dòng không cố định:

“chúng tôi qua cái khắc nghiệt mùa khô”

“qua mùa mưa mùa mưa dai dẳng”

“võng mắc cột tràm đêm ướt sũng”

+ Không tuân theo niêm luật và vần điệu chặt chẽ như: thơ lục bát (6 – 8 chữ), thơ bảy chữ, thơ tám chữ.

→ Các dòng thơ dài ngắn linh hoạt, nhịp điệu tự nhiên, phù hợp với việc bộc lộ cảm xúc và suy nghĩ của người lính. Chọn B.