khoahoc.vietjack.com
Xin chào! Vào học

Câu hỏi:

11/11/2026 81 Lưu

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

ĐÔI MẮT BIẾT NÓI

(Bảo Ngọc)

(Lược đoạn đầu: Bé Hoa sinh ra trong một ngôi làng nhỏ, chưa bao giờ đi xa khỏi luỹ tre vi vút gió. Rồi bé Hoa được lên tận vùng trung du nơi đơn vị bố đóng quân. Nơi đây, Hoa gặp Thiên – một cậu bé không may bị loà, không nhìn được gì.)

[...] Mải chơi mấy hôm, bé Hoa bỗng để ý đến một cậu bạn thường lẳng lặng ngồi một mình mãi tận phía xa.

– Sao cậu không ra chơi cùng? – Bé Hoa đến gần và hỏi. Im lặng. Cậu bạn cúi mặt. Em để ý kĩ và chợt khựng lại bối rối. Đôi mắt cậu ấy là một khoảng tối sẫm. Mãi sau em mới hỏi tiếp: “Bạn có muốn tớ ngồi cùng và kể chuyện cho bạn nghe không?”

Gương mặt cậu bạn vui hơn một chút. Thế là các buổi chiều sau bé Hoa trở thành “đôi mắt” của Thiên – tên cậu bạn ấy. Bé Hoa kể về những đám mây chuyển màu khi hoàng hôn dần buông. Em kể về những cánh chim chiều đang dần bay về tổ. Em kể về những đàn cừu trắng muốt đang bay cùng những đám mây. Và ngay ở nơi hai đứa ngồi dưới chân đồi là đồi cỏ xanh mướt mát... Có lần nghe em kể say sưa quá, Thiên buột miệng kêu lên:

– Cậu kể chuyện hay quá! Mình chưa bao giờ được thấy những câu chuyện đẹp như thế này!

– À, tại mình được học từ cô giáo đấy.

Nghe nhắc đến cô giáo, gương mặt Thiên buồn hẳn:

– Ừ, mình thì chưa biết chữ, chưa bao giờ có cô giáo của mình để khoe...

Rồi một lần khác, khi nghe bé Hoa kể về những bông hoa dại bé xíu, cánh hoa trắng ngần điểm chút nhụy vàng như chiếc cúc áo xinh, Thiên chợt ngắt lời:

– Những bông hoa cỏ đẹp quá! Tớ ước được nhìn thấy chúng. Đôi mắt bạn nói bao điều hay.

– Đôi mắt biết nói ư? Thích quá! Cảm ơn bạn nhé! – Bé Hoa reo lên.

Thời gian thấm thoát trôi. Bé Hoa không biết giải thích thế nào cho bạn đỡ buồn khi ngày chia tay đang đến gần. Hôm ấy, em ngỏ lời muốn đưa cậu bạn về tận nhà, tất nhiên có bố đi cùng.

Căn nhà lợp mái lá và cánh cửa có tấm liếp che tạm. Cụ ông đang quét dọn. Cụ bà lủi thủi trong bếp. Thấy cháu về cùng khách lạ, cụ ông buông chổi hồ hởi:

– Ô! Thằng cu Thiên có việc gì mà bắt chú bộ đội và cháu gái đưa về nhà vậy?

Qua câu chuyện ông kể, bố mẹ Thiên đi làm ăn dưới xuôi. Bố mẹ cậu còn mang theo một em nhỏ nữa. Bố mẹ đang cố dành dụm tiền để chữa mắt cho Thiên. Cậu bé sinh ra vốn có đôi mắt trong lành, thế mà sau một trận sốt cao, mắt Thiên yếu dần rồi mờ hẳn.

Từ nhà Thiên trở về, bé Hoa thấy bố có vẻ trầm tư. Em băn khoăn: “Bố ơi, có cách nào làm mắt Thiên sáng lại được không?”, bố lại càng đăm chiêu hơn. Tối hôm ấy, gương mặt bố chợt vui lên. Kéo con gái vào lòng, bố hỏi nhỏ: “Đố con biết bố có món quà đặc biệt gì tặng cho con và Thiên nhỉ?”

– Tặng con và Thiên? – Bé Hoa háo hức. Quả thực, em còn chưa biết xin bố quà gì tặng Thiên để cậu ấy bớt buồn. Em có mỗi con búp bê tóc xoăn nhưng chẳng lẽ lại tặng con trai búp bê thì chán chết. Vậy mà bố lại chuẩn bị quà đặc biệt cho hai đứa mới oách chứ!

Sáng hôm sau, bố cùng hai chú ở đơn vị dắt bé Hoa sang thăm nhà Thiên. Nghe tiếng bước chân của em, Thiên đã bước ngay ra hiên, gương mặt sáng lên:

– Sao hôm nay cậu được đi chơi sớm thế?

– Ừ, có bố tớ với hai chú nữa đi cùng. Hôm nay hai đứa mình sẽ có quà đặc biệt đấy! – Em thì thầm.

Cuối cùng, cái giây phút hai đứa nhóc mong đợi sau khi người lớn uống nước, chào hỏi lâu ơi là lâu cũng đến. Không bao giờ bé Hoa quên được khoảnh khắc ấy. Khoảnh khắc mà ánh sáng như bừng chiếu căn nhà, sáng trên gương mặt mọi người. Từ sự quyên góp một ngày lương của cả đơn vị bố, một khoản tiền tiết kiệm để dành chữa mắt sáng cho Thiên. Đó cũng là lần đầu tiên em biết, người lớn khóc cả khi vui. Đôi tay bà Thiên cầm tập tiền cứ run lên.

Vậy là bé Hoa biết thêm một miền quê mới. Em có thêm những người bạn mới. Mỗi khi nhớ đến cậu bạn của mình, em lại nhủ thầm: Cảm ơn bạn nhé! Nhờ có bạn mà đôi mắt mình biết nhìn rộng và xa hơn. Nhờ có bạn mà từ ấy mình có “đôi mắt biết nói”!

(Bảo Ngọc, Lớp học thung mây, NXB Hội Nhà văn, 2021)

Thực hiện các yêu cầu:

(0.5 điểm). Xác định ngôi kể của truyện ngắn “Đôi mắt biết nói”.

Quảng cáo

Trả lời:

verified Giải bởi Vietjack

Ngôi kể: Ngôi kể thứ ba.

Câu hỏi cùng đoạn

Câu 2:

(1.0 điểm). Ghi lại những từ ngữ miêu tả tâm trạng của bố Hoa trong đoạn văn in đậm. Vì sao bố Hoa có tâm trạng đó?

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

– Từ ngữ miêu tả tâm trạng bố Hoa: Trầm tư, băn khoăn, đăm chiêu, vui lên.

– Lý do:

+ Bố Hoa có tâm trạng đó vì ông xúc động và trăn trở trước hoàn cảnh đáng thương của Thiên (bị lòa, nhà nghèo, bố mẹ đi làm xa).

+ Ông đang suy nghĩ, tìm cách để giúp đỡ Thiên có lại ánh sáng.

Câu 3:

(1.0 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn văn:

“Mỗi khi nhớ đến cậu bạn của mình, em lại nhủ thầm: Cảm ơn bạn nhé! Nhờ có bạn mà đôi mắt mình biết nhìn rộng và xa hơn. Nhờ có bạn mà từ ấy mình có “đôi mắt biết nói!”

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

– Biện pháp tu từ điệp ngữ: “Nhờ có bạn...”

– Tác dụng:

+ Giúp câu văn thêm sinh động gợi hình gợi cảm, tạo giọng điệu thiết tha...

+ Nhấn mạnh vai trò quan trọng của Thiên đối với sự thay đổi trong nhận thức và tâm hồn của Hoa.

+ Thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của Hoa.

+ Qua đó, khẳng định giá trị của sự thấu cảm: giúp con người không chỉ nhìn bằng mắt mà còn nhìn bằng trái tim, biết yêu thương và sẻ chia hơn.

Câu 4:

(1.5 điểm). Câu chuyện trong văn bản trên gửi đến em thông điệp gì? Hãy lí giải cụ thể.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Học sinh có thể lựa chọn các thông điệp khác nhau và có các cách lí giải khác nhau sao cho hợp lí. Dưới đây là gợi ý:

– Thông điệp: Sự thấu cảm, lòng nhân ái và sức mạnh của sự sẻ chia trong cuộc sống.

– Lý giải: Khi chúng ta biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác (như Hoa và bố Hoa đối với Thiên), chúng ta không chỉ giúp họ vượt qua nghịch cảnh mà còn tự làm giàu thêm tâm hồn mình, khiến cuộc sống trở nên ý nghĩa và tươi đẹp hơn.

Đang tải chế độ Học...

Dành cho bạn Hot

Trắc nghiệm tổng hợp Đại học
230 người thi tuần này

10+ câu trắc nghiệm Lao và bệnh phổi có đáp án

16 câu 3.7 K lượt thi Thi ngay →
Lớp 5 Tiếng Việt
628 người thi tuần này

13 câu trắc nghiệm Tấm gương tự học (có đáp án)

13 câu 1.8 K lượt thi Thi ngay →
Lớp 7 Tiếng Anh
1,337 người thi tuần này

Trắc nghiệm Tiếng Anh 7 Global Success Unit 4 Vocabulary and Grammar (có đáp án)

20 câu 4.3 K lượt thi Thi ngay →
Lớp 7 Khoa học tự nhiên
361 người thi tuần này

Trắc nghiệm Tốc độ ánh sáng lớp 7 (có đáp án)

10 câu 5.9 K lượt thi Thi ngay →
Lớp 12 Lịch sử
2,339 người thi tuần này

20 câu trắc nghiệm Lịch sử 12 Kết nối tri thức Bài 1 có đáp án

20 câu 22.4 K lượt thi Thi ngay →
Lớp 12 Địa lý
406 người thi tuần này

20 câu Trắc nghiệm Địa lý 12 Kết nối tri thức Bài 2 có đáp án

25 câu 6 K lượt thi Thi ngay →

CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ

Lời giải

a. Đảm bảo hình thức đoạn văn, dung lượng bài viết: khoảng 200 chữ.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Phân tích truyện ngắn “Đôi mắt biết nói” ở phần Đọc hiểu.

c. Triển khai hợp lý nội dung đoạn văn:

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

– Giới thiệu vấn đề: Nêu tên tác phẩm (Đôi mắt biết nói), tác giả (Bảo Ngọc) và nội dung chính của truyện (tình bạn, lòng nhân ái).

– Phân tích nội dung và nghệ thuật:

+ Sự thấu cảm và tình bạn: Hoa không chỉ cảm thương mà còn hành động, làm “đôi mắt” kể chuyện cho Thiên nghe, xóa đi khoảng cách và sự mặc cảm của Thiên.

+ Sự sẻ chia cao đẹp: Hành động quyên góp của bố Hoa và đơn vị bộ đội là biểu tượng cho sự tử tế, tình người giữa đời thường.

+ Nghệ thuật: Cốt truyện giản dị, nhân văn; ngôn ngữ trong sáng, giàu cảm xúc; xây dựng hình ảnh “đôi mắt biết nói” mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc (ánh mắt của sự thấu hiểu).

– Đánh giá, kết nối: Khẳng định giá trị nhân đạo của tác phẩm; bài học về cách nhìn nhận cuộc sống bằng trái tim.

d.  Sáng tạo: Có sự sáng tạo về dùng từ, diễn đạt, lựa chọn lí lẽ, dẫn chứng để bày tỏ ý kiến một cách thuyết phục.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, Tiếng Việt.

Lời giải

a.  Đảm bảo thể thức, dung lượng yêu cầu của một bài văn. Đầy đủ 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. Lập luận chặt chẽ, mạch lạc.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Hiện tượng thiếu tự giác trong học tập của một bộ phận học sinh hiện nay.

c. Triển khai hợp lý nội dung bài văn:

Có thể viết bài văn theo hướng sau:

1. Mở bài: Dẫn dắt khéo léo từ bối cảnh kỷ nguyên số để nêu vấn đề cần nghị luận.

2. Thân bài: Học sinh cần triển khai được các luận điểm sau:

– Giải thích: Làm rõ thế nào là tính tự giác và thực trạng “thụ động”, “chỉ học khi bị thúc ép”.

– Phân tích biểu hiện:

+ Học đối phó, quay cóp, lạm dụng Internet để chép lời giải mà không tư duy.

+ Chỉ học khi có áp lực kiểm tra, điểm số; thiếu đam mê tìm tòi.

– Nguyên nhân:

+ Chủ quan: Lười biếng, chưa xác định được mục đích học tập đúng đắn.

+ Khách quan: Áp lực điểm số, sự cám dỗ của công nghệ, giáo dục còn nặng lý thuyết.

– Hậu quả:

+ Kiến thức rỗng, kỹ năng kém, mất khả năng tự học – kỹ năng sống còn trong kỷ nguyên số.

+ Hình thành lối sống ỷ lại, thiếu trách nhiệm với bản thân.

– Giải pháp:

+ Bản thân: Tự lập kế hoạch, khơi dậy niềm đam mê.

+ Gia đình/Nhà trường: Thay đổi cách đánh giá, đồng hành thay vì áp đặt.

3. Kết bài: Khẳng định lại ý nghĩa của sự tự giác; nêu bài học nhận thức và hành động.

d.  Sáng tạo: Có sự sáng tạo về dùng từ, diễn đạt, lựa chọn lí lẽ, dẫn chứng để bày tỏ ý kiến một cách thuyết phục.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, Tiếng Việt.

Lời giải

Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.

Nâng cấp VIP

Lời giải

Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.

Nâng cấp VIP

Lời giải

Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.

Nâng cấp VIP

Xem trọn bộ đề thi 6 câu hỏi
Xem thêm