Mô hình thi tốt nghiệp THPT trên máy tính có nhiều điểm tương tự V-SAT

Theo đề án do Bộ Giáo dục và Đào tạo trình Thủ tướng Chính phủ, kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính dự kiến bắt đầu triển khai từ năm 2027 tại các địa phương, điểm thi đáp ứng đầy đủ yêu cầu về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ và đội ngũ nhân lực.

Trong giai đoạn đầu, hình thức thi trên máy tính sẽ được tổ chức song song với thi trên giấy. Đối với các môn trắc nghiệm, hai hình thức sử dụng chung nội dung đề thi, khác biệt chủ yếu nằm ở cách thức làm bài và ghi nhận kết quả.

Ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết việc triển khai sẽ được thực hiện từng bước nhằm bảo đảm tính khả thi và công bằng. Học sinh sẽ được làm quen với hình thức thi trước khi áp dụng chính thức, đồng thời các địa phương phải có phương án hỗ trợ những em chưa có nhiều điều kiện tiếp cận máy tính.

Để đáp ứng việc tổ chức nhiều ca thi, mỗi ca sẽ sử dụng một bộ đề khác nhau nhưng được xây dựng bảo đảm tương đương về nội dung, mức độ khó và khả năng đánh giá năng lực. Đề thi được lựa chọn từ ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, mã hóa và chỉ truyền đến điểm thi ngay trước giờ làm bài thông qua kênh bảo mật.

2. Nhiều điểm tương đồng với kỳ thi V-SAT

Nếu được triển khai, kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính sẽ có nhiều nét tương đồng với V-SAT – kỳ thi đánh giá đầu vào đại học trên máy tính đã được các trường đại học áp dụng trong những năm gần đây.

V-SAT được triển khai từ năm 2023 và đến năm 2026 đã có hơn 10 trường đại học trực tiếp tổ chức, trong khi hơn 30 cơ sở đào tạo sử dụng kết quả để xét tuyển. Điểm chung giữa các đơn vị tổ chức là cùng khai thác ngân hàng đề thi do Trung tâm Khảo thí quốc gia và Đánh giá chất lượng giáo dục thuộc Cục Quản lý chất lượng xây dựng. Trung tâm này cũng cung cấp phần mềm thi, tập huấn cán bộ và hỗ trợ vận hành hệ thống.

Kỳ thi V-SAT hiện tổ chức trên máy tính với các môn Toán, Ngữ văn, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý và Ngoại ngữ. Thí sinh được chủ động đăng ký môn thi, ca thi và địa điểm thi. Hệ thống máy tính sử dụng mạng nội bộ, cài đặt phần mềm chuyên dụng và không kết nối Internet trong quá trình làm bài.

Các môn trắc nghiệm của V-SAT áp dụng nhiều dạng câu hỏi như lựa chọn đáp án, đúng – sai, ghép cặp và trả lời ngắn; riêng môn Ngữ văn kết hợp phần trắc nghiệm và tự luận. Sau khi hoàn thành bài thi, hệ thống tự động chấm điểm phần trắc nghiệm và hiển thị kết quả ngay trên màn hình. Hội đồng thi sẽ in kết quả để thí sinh xác nhận, trong khi phần tự luận của môn Văn được chấm riêng và công bố sau.

Dù có nhiều điểm giống nhau về hạ tầng kỹ thuật, cách tổ chức nhiều ca thi, sử dụng ngân hàng đề chuẩn hóa và phần mềm thi trên máy tính, kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn có những yêu cầu riêng. Chẳng hạn, đề thi tốt nghiệp được thiết kế theo cấu trúc của chương trình giáo dục phổ thông, còn V-SAT có thêm các dạng câu hỏi trả lời ngắn và kết hợp tự luận ở môn Ngữ văn.

Bên cạnh đó, quy mô của kỳ thi tốt nghiệp THPT lớn hơn rất nhiều so với V-SAT, với hàng triệu lượt thí sinh tham gia mỗi năm. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn về hạ tầng công nghệ, số lượng máy tính, phòng thi, nhân lực và các phương án bảo đảm an toàn, an ninh trong suốt quá trình tổ chức.

Có thể thấy, thi tốt nghiệp THPT trên máy tính không phải là mô hình hoàn toàn mới. Nhiều quy trình kỹ thuật và cách thức vận hành đã được kiểm nghiệm thông qua các đợt thử nghiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như kinh nghiệm tổ chức kỳ thi V-SAT trong những năm qua. Những nền tảng này được kỳ vọng sẽ giúp quá trình chuyển đổi sang hình thức thi trên máy tính diễn ra thuận lợi hơn trong thời gian tới.