Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 11 năm 2024 - 2025 trường THPT Tam Dương (Vĩnh Phúc)

I. PHẦN ĐỌC - HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

“Nhà” chỉ là một từ ngắn ngủi, nó không đồng nghĩa với sự bình yên, nhưng chúng ta vẫn luôn khao khát rằng nó gắn với sự bình yên. Và khi nào “nhà” trái nghĩa với bình yên thì đó là khởi đầu của sự bất hạnh.

Tôi tin rằng, mái nhà nào cũng từng có lúc đồng nghĩa với niềm vui và cả sự bình yên. Nhưng bạn của tôi ơi, sự bình yên của nhà không phải là điều có sẵn. “Nhà” là phần cứng, còn sự bình yên, hạnh phúc, niềm vui là phần mềm. Gia đình là phần cứng, còn tình yêu và sự thấu hiểu là phần mềm.

Vậy cho nên, sự bình yên là thứ phải được thiết lập, và vì thế, có thể tái thiết lập. Nếu ta là một phần của “nhà”, dù chỉ là một phần nhỏ, nếu ta thật mong muốn mái nhà thân yêu của ta có được sự bình yên, hay lại có nó một lần nữ, thì ta phải tham gia vào quá trình thiết lập đó. Bằng một nụ cười xoa dịu, bằng một câu nói vị tha, bằng sự yêu thương nhẫn nhịn, bằng trái tim sẵn sàng sẻ chia, bằng một cái nắm tay thấu hiểu, hay có thể bằng một giọt nước mắt. Dù thế nào, cũng không phải bằng sự buông xuôi. Để kéo những trái tim về gần với nhau, Để biến “nhà” thành một nơi ta phải luyến tiếc khi rời xa và luôn mong mỏi quay về.

(Trích Ai qua là bao chốn xa…, Dẫn theo Nếu biết trăm năm là hữu hạn

- Phạm Lữ Ân, PhuongNam Book, NXB Hội nhà văn 2015, tr.6, 7)

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.

Câu 2 (0,5 điểm). Theo tác giả, bằng những cách nào để ta có thể tham gia vào quá trình thiết lập sự bình yên cho mái nhà thân yêu?

Câu 3 (1,0 điểm). Việc sử dụng biện pháp tu từ liệt kê có tác dụng như thế nào trong câu văn: Bằng một nụ cười xoa dịu, bằng một câu nói vị tha, bằng sự yêu thương nhẫn nhịn, bằng trái tim sẵn sàng sẻ chia, bằng một cái nắm tay thấu hiểu, hay có thể bằng một giọt nước mắt.

Câu 4 (1,0 điểm). Anh/ chị hiểu gì về nội dung, ý nghĩa của các câu văn sau: Nhà” là phần cứng, còn sự bình yên, hạnh phúc, niềm vui là phần mềm. Gia đình là phần cứng, còn tình yêu và sự thấu hiểu là phần mềm."?

Câu 5 (1,0 điểm). Từ nội dung của đoạn trích trên, anh/chị hãy khái quát và lí giải một thông điệp có ý nghĩa nhất với bản thân?

II. VIẾT (6,0 điểm)