Đọc mục Định hướng (SGK Ngữ văn 7, tập hai, trang 31) và điền nội dung còn thiếu vào chỗ trống trong các câu sau:

Để trao đổi, thảo luận về một vấn đề, các em cần chú ý:

- Lựa chọn vấn đề cần trao đổi:................................................

- Xác định:...............................................................................

- Chuẩn bị:................................................................................

- Khi trao đổi, cần.....................................................................

Các ý kiến nêu trong đề bài có gì giống nhau và khác nhau?

- Giống nhau: Hai ý kiến nếu ra đều chung hình ảnh “cánh buồm”, đều thể hiện khát vọng của con người vươn cao, vươn xa.

- Khác nhau: ý kiến đầu tượng trưng cho khát vọng vươn xa của người con. Ý kiến thứ hai tượng trưng cho những ước mơ chưa đạt được của người cha.

Mỗi ý kiến có điểm gì hợp lí và chưa hợp lí?

Mỗi ý kiến đều có phần đúng, nhưng vẫn thiếu ý, chưa hoàn chỉnh ý.

Ý kiến của em như thế nào?

Theo em, khi nhận xét về hình ảnh cánh buồm, đây là hình ảnh ẩn dụ, vừa thể hiện khát vọng vươn xa của người con, vừa thể hiện được những ước mơ chưa đạt được của người cha.

Vì sao em hiểu như thế?

Vì thông qua ngữ cảnh của bài thơ và xem xét các ý kiến trong chỉnh thể bài thơ.

Mở đầu

(Nêu vấn đề cần trao đổi)

Trong văn bản xuất hiện hình ảnh cánh buồm, và có ý kiến trái chiều về hình ảnh này: ý kiến thứ nhất hình ảnh cánh buồm tượng trưng cho khát vọng vươn xa của người con. Ý kiến thứ hai hình ảnh cánh buồm tượng trưng cho những ước mơ chưa đạt được của người cha. 

Nội dung chính

(Trình bày ý kiến, quan điểm của em)

- Nêu điểm giống nhau và khác nhau của hai ý kiến.

+ Đều nói về hình ảnh “cánh buồm”.

+ Cánh buồm xuất hiện trong văn bản gắn với cả người con và người cha, đều thể hiện khát vọng của con người vươn cao, vươn xa.

+ Ý kiến thứ nhất: cánh buồm tượng trưng cho khát vọng vươn xa của người con.

+ Ý kiến thứ hai: cánh buồm tượng trưng cho những ước mơ chưa đạt được của người cha.

- Nêu và giải thích những điểm hợp lí và chưa hợp lí của mỗi ý kiến.

+ Nếu đọc hai khổ thơ cuối riêng rẽ nhau thì cả hai ý kiến đều đúng.

+ Tuy nhiên, chúng ta đặt trong chỉnh thể bài thơ thì hai ý kiến này có ý đúng nhưng chưa thật đầy đủ và chuẩn xác.

- Ý kiến của em: có thể tán thành một trong hai ý kiến hoặc không tán thành cả hai và đưa ra ý kiến khác.

+ Khẳng định với nhau rằng cánh buồm ở đây là hình ảnh ẩn dụ.

+ Ở khổ thơ thứ tư, cánh buồm xuất hiện trong ước muốn của người con “cha mượn cho con buồm trắng/ để đi…” thể hiện mong muốn, khao khát chinh phục khám phá thiên nhiên của người con.

+ Ở khổ thơ cuối, qua lời giãi bày của người cha “cha gặp lại mình trong tiếng ước mơ con”, chúng ta cũng thấy được ước muốn, khao khát chinh phục thiên nhiên của người cha chưa thực hiện được.

Kết thúc

(Khẳng định lại ý kiến)

Hình ảnh cánh buồm vừa thể hiện khát vọng vươn xa của người con vừa thể hiện được những ước mơ chưa đạt được của người cha.