Thí sinh trả lời từ câu 21 đến câu 22. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Đọc tư liệu sau đây:

Tư liệu: “Nay quan gia còn trẻ thơ mà thiên tai xảy ra luôn, trẫm (tức Lê Nhân Tông) rất lo sợ. Mối hại ngày nay có thể là do gây bè cánh, tiến cử không công bằng, có thể vì cậy thế công thần nơi tiềm để cho vợ con chạy chọt nhờ vả nơi quyền thế, có thể do để bọn gia nô làm hại dân lành, hay thậm thụt ở các nhà quyền thế để xin khỏi tội,..”

(Ngô Sĩ Liên và các sử thần triều Hậu Lê, Đại Việt sử kí toàn thư, Tập 2, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1998, tr.372)

a) Theo vua Lê Nhân Tông, một trong những nguyên nhân khiến triều đình có nhiều biến động là do tình trạng phe cánh, bè phái trong nội bộ hệ thống quan lại

- Giống nhau:

+ Đề cao tư tưởng Nho giáo; hạn chế sự phát triển của Phật giáo, Đạo giáo…

+ Chú trọng phát triển giáo dục - khoa cử để đào tạo nhân tài; tuyển dụng quan lại.

+ Mở rộng hệ thống trường học tại các địa phương;

+ Định lại quy chế các khoa thi của quốc gia.

1,0

- Khác nhau:

+ Cải cách của Hồ Quý Ly:

▪ Đề cao và khuyến khích sử dụng chữ Nôm.

▪ Định lại lệ thi Hương và thi Hội; đồng thời đổi mới nội dung thi cử.

0,5

+ Cải cách của Lê Thánh Tông:

▪ Chế độ khoa cử được quy định chặt chẽ với 3 kì thi Hương, thi Hội, thi Đình định kì.

▪ Ghi danh Tiến sĩ trên bia đá đặt tại Văn Miếu.

0,5

- Một số nội dung cải cách còn bộc lộ điểm hạn chế, không triệt để, gây ảnh hưởng đến khả năng thu phục và đoàn kết nhân dân.

0,25

- Do không thu phục được lòng dân, nên nhiều chính sách cải cách ban hành nhưng không được thực hiện ở cấp địa phương.

0,25

- Cuộc cải cách của Hồ Quý Ly được thực hiện trong hoàn cảnh đầy khó khăn và phức tạp của đất nước:

+ Đất nước khủng hoảng trên nhiều mặt.

+ Nguy cơ bị xâm lược từ bên ngoài (nhà Minh).

=> Triều Hồ khó có khả năng tập trung mọi nguồn lực của đất nước để tiến hành cải cách.

0,5