(1,0 điểm) Hình tượng nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng phản ánh quan niệm, nhận thức gì của người xưa về thế giới tự nhiên?

Văn bản được kể bằng ngôi thứ 3; người kể chuyện giấu mặt.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

-Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Phân tích, đánh giá truyện Nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng

c Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1. Tóm tắt nội dung truyện

- Mặt Trời và Mặt Trăng là hai chị em, con của Trời.

- Thay nhau đi xem xét trần gian, nên có ngày – đêm.

- Việc ngày dài hay ngắn do tốc độ đi của người khiêng kiệu.

- Mặt Trăng từng nóng nảy → bị mẹ bôi tro vào mặt → từ đó trở nên dịu dàng.

- Hiện tượng trăng rằm, ba mươi, thượng huyền, hạ huyền, trăng quầng đều được giải thích.

- Truyện lý giải nhật thực, nguyệt thực qua hình ảnh gấu chồng của hai nữ thần.

2. Phân tích – Đánh giá

a. Về nội dung:

- Giải thích các hiện tượng thiên nhiên:

+ Ngày dài – ngắn.

+ Các pha của Mặt Trăng.

+ Nhật thực, nguyệt thực.

Gắn với yếu tố nhân hóa: Mặt Trời, Mặt Trăng là hai nữ thần.

Thể hiện tư duy ngây thơ, chất phác nhưng đầy tưởng tượng của dân gian.

b. Về nghệ thuật:

- Nhân hóa sinh động, tạo màu sắc huyền thoại.

- Lối kể tự nhiên, giàu trí tưởng tượng.

- Có yếu tố giáo dục nhẹ nhàng: nóng nảy thì bị phê bình, dịu dàng được yêu mến.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

-Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.