(1,0 điểm) Thông điệp mà người xưa gửi gắm qua câu chuyện này là gì?

Văn bản được kể bằng ngôi thứ 3; người kể chuyện giấu mặt.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

-Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Phân tích, đánh giá truyện Nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng

c Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1. Tóm tắt nội dung truyện

- Mặt Trời và Mặt Trăng là hai chị em, con của Trời.

- Thay nhau đi xem xét trần gian, nên có ngày – đêm.

- Việc ngày dài hay ngắn do tốc độ đi của người khiêng kiệu.

- Mặt Trăng từng nóng nảy → bị mẹ bôi tro vào mặt → từ đó trở nên dịu dàng.

- Hiện tượng trăng rằm, ba mươi, thượng huyền, hạ huyền, trăng quầng đều được giải thích.

- Truyện lý giải nhật thực, nguyệt thực qua hình ảnh gấu chồng của hai nữ thần.

2. Phân tích – Đánh giá

a. Về nội dung:

- Giải thích các hiện tượng thiên nhiên:

+ Ngày dài – ngắn.

+ Các pha của Mặt Trăng.

+ Nhật thực, nguyệt thực.

Gắn với yếu tố nhân hóa: Mặt Trời, Mặt Trăng là hai nữ thần.

Thể hiện tư duy ngây thơ, chất phác nhưng đầy tưởng tượng của dân gian.

b. Về nghệ thuật:

- Nhân hóa sinh động, tạo màu sắc huyền thoại.

- Lối kể tự nhiên, giàu trí tưởng tượng.

- Có yếu tố giáo dục nhẹ nhàng: nóng nảy thì bị phê bình, dịu dàng được yêu mến.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

-Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.