(1,0 điểm) Câu thơ “Chiếc vành nón lăn tưởng chạm đến chân trời” có ý nghĩa như thế nào trong việc thể hiện khát vọng của con người trong cuộc sống?

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

-Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Phân tích, đánh giá nội dung, nghệ thuật của bài thơ Những người lính của làng của Nguyễn Quang Thiều.

c Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1. Mở bài

- Giới thiệu tác giả Nguyễn Quang Thiều: một trong những gương mặt tiêu biểu của thơ Việt Nam hiện đại, thường viết với giọng thơ trầm lắng, giàu chất suy tưởng và cảm xúc.

- Giới thiệu bài thơ Những người lính của làng: là tiếng lòng của những người lính trẻ khi nghỉ chân giữa đường ra trận, nhớ về làng quê – nơi gắn bó máu thịt.

- Nêu vấn đề: phân tích nội dung và nghệ thuật để thấy được vẻ đẹp tâm hồn và tình yêu quê hương của người lính trong bài thơ.

2. Thân bài

* Phân tích nội dung bài thơ

- Khung cảnh nghỉ chân và tâm trạng người lính

+ Đêm khuya vắng, tiếng dế kêu, trăng đầu tháng, gió thổi… → khung cảnh thanh vắng, gợi sự cô đơn và lặng lẽ.

+ Trong khoảnh khắc yên tĩnh đó, người lính bắt đầu nhớ quê hương da diết → nỗi nhớ dâng lên tự nhiên, sâu sắc.

+ Tâm trạng: trầm lắng, giàu cảm xúc, vừa mệt mỏi vừa chan chứa tình quê.

- Nỗi nhớ quê hương

+ Nhớ con đường nhỏ, tiếng chó sủa, ánh đèn trong giấc mơ… → những hình ảnh bình dị, quen thuộc gợi nhớ tuổi thơ.

+ Quê hương hiện lên như nơi bắt đầu của sự sống, của hạnh phúc:

Sinh ra từ "những cơn đau của mẹ", có mặt trời đón chào, có hoa nắng rực rỡ.

Tuổi thơ trôi đi êm đềm, gắn với thiên nhiên và con người quê hương.

- Tình cảm gắn bó sâu nặng với làng quê

+ Hồi ức tuổi thơ được diễn tả bằng hình ảnh sinh động: gió, sông, mưa, người lớn, nón lá…

+ Tiếng “chúng tôi” lặp lại nhiều lần → khẳng định đây là cảm xúc chung của cả một thế hệ người lính – những người con của làng.

→ Bài thơ thể hiện tình yêu quê hương là nguồn động lực giúp người lính vững vàng nơi chiến trận.

* Đánh giá nghệ thuật bài thơ

- Ngôn ngữ thơ mộc mạc, gần gũi, giàu hình ảnh gợi cảm.

- Giọng điệu trầm lắng, thiết tha, mang tính nội tâm cao.

- Sử dụng biện pháp nghệ thuật:

+ Nhân hóa: “mặt trời đến đón”, “bông hoa đèn khe khẽ nở trong mơ”…

+ Ẩn dụ: “chiếc vành nón lăn tưởng chạm đến chân trời” → khát vọng tuổi thơ bay xa.

- Cấu trúc bài thơ đan xen giữa hiện tại và quá khứ, giữa không gian chiến trận và không gian làng quê → tạo chiều sâu cảm xúc.

3. Kết bài

- Khẳng định: những người lính của làng không chỉ là bài thơ về người lính mà còn là bài ca đẹp về tình yêu quê hương tha thiết.

- Bằng chất liệu dân dã và cảm xúc chân thật, Nguyễn Quang Thiều đã làm nổi bật hình ảnh người lính gắn bó máu thịt với quê hương – nơi chắp cánh cho lý tưởng và lòng yêu nước.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

-Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.

Chủ thể trữ tình của bài thơ: là chủ thể trữ tình xuất hiện trực tiếp xưng “chúng tôi”.