Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

SỰ TÍCH NGŨ HÀNH SƠN

Ngày xưa, có một ông cụ già sống một thân một mình trong một túp lều con trên bãi biển vắng. Một hôm, tự nhiên ngoài biển khơi có một vùng sóng gió nổi lên dữ dội làm bầu trời tối mịt. Hồi lâu có một con giao long rất lớn ngoi vào bờ, đẻ một quả trứng lớn. Sau đó, giao long lại trườn xuống biển đi mất.

Một lát sau, có một con rùa vàng to lớn từ ngoài khơi xuất hiện và đào đất chôn trứng vào bãi cát. Rùa giới thiệu là thần Kim Quy rồi bảo với ông lão phải chăm sóc quả trứng của Long Quân cho cẩn thận. Đồng thời, để phòng vệ, thần Kim Quy ban cho ông lão một cái móng thần kỳ.

Thời gian trôi qua, quả trứng càng ngày càng lớn. Một hôm, gian lều của ông cụ bị những tên vô lại đốt cháy. Ông cụ cầu cứu móng rùa. Bỗng nhiên, trong lòng trứng hiện ra một cái hang đá có đủ giường chiếu sẵn sàng. Ông già vừa đặt mình xuống là ngủ thiếp ngay.

Giữa lúc đó thì một cô gái bé từ trong lòng trứng ra đời bên cạnh giường của ông già. Sữa ở mạch đá trong hang chảy ra nuôi cô gái bé lớn lên như thổi. Hàng ngày có những con khỉ hái hoa quả đến cho cô ăn, có những con chim cu tha bông đến dệt cho cô mặc.

Ông già ngủ một giấc dài tỉnh dậy lấy làm kinh ngạc khi thấy một thiếu nữ xinh đẹp ngồi bên cạnh mình, còn quả trứng bị vỡ thành 5 mảnh, biến thành 5 hòn núi đá to lớn, cỏ cây đã rậm rạp, chim chóc thú vật nhộn nhịp.

Từ đây, ông già dạy dỗ, săn sóc cô gái của Long Quân như con ruột của mình. Ngoài ra, hai người còn dốc lòng làm việc thiện, cứu chữa dân nghèo.

Sau đó chẳng bao lâu, nhà vua nghe tin có nàng tiên xinh đẹp, bèn sai quan quân mang lễ vật đến cầu hôn và cưới cô gái về làm vợ. Còn ông già cưỡi lên lưng rùa đi biệt.

 (Nguyễn Đổng Chi, Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, NXB Trẻ 2019).

(0,5 điểm) Xác định thể loại của văn bản trên.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

* Mở đoạn: Giới thiệu truyện Sự tích Ngũ Hành Sơn và nhân vật ông lão – người giữ vai trò quan trọng trong câu chuyện.

* Thân đoạn:

- Ông lão là người hiền lành, sống cô độc nhưng có tấm lòng nhân hậu.

- Khi thần Kim Quy giao cho quả trứng, ông chăm sóc chu đáo, nghe lời dặn dò, thể hiện trách nhiệm và lòng tin vào điều thiện.

- Khi gặp nạn, ông vẫn giữ lòng hướng thiện, được thần linh giúp đỡ.

- Ông nuôi nấng, dạy dỗ cô gái từ quả trứng, cứu giúp dân nghèo, thể hiện tình thương, lòng vị tha và đức độ.

* Kết đoạn:

- Ông lão là hình tượng đẹp, tượng trưng cho con người nhân hậu, sống thiện lành nên được trời đất phù hộ.

- Qua nhân vật, em học được bài học: sống nhân nghĩa, làm điều tốt sẽ được đền đáp xứng đáng.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự

- Học sinh biết tạo lập một bài văn tự sự đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định được yêu cầu đề bài

Kể lại chuyện Sự tích Ngũ Hành Sơn đóng vai nhân vật ông lão.

c. Triển khai văn bản

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

* Mở bài:

- Giới thiệu bản thân: ta là ông lão sống một mình trong túp lều nhỏ bên bờ biển.

- Dẫn dắt: câu chuyện kì lạ và diệu kì mà ta đã trải qua vẫn còn in sâu trong ký ức.

* Thân bài:

- Gặp giao long và thần Kim Quy

+ Một hôm biển nổi sóng dữ dội, ta thấy một con giao long khổng lồ bơi vào bờ, đẻ lại một quả trứng to rồi biến mất.

+ Sau đó thần Kim Quy xuất hiện, tự tay chôn quả trứng xuống cát và dặn ta hãy chăm sóc thật cẩn thận.

+ Thần còn ban cho ta một chiếc móng thần để phòng khi gặp nạn.

- Quả trứng lớn dần và điều kì diệu xảy ra

+ Mỗi ngày ta đều chăm sóc, quả trứng cứ lớn lên.

+ Một hôm bọn kẻ xấu đốt túp lều, ta cầu cứu móng thần. Bỗng hiện ra một hang đá kỳ ảo để ta trú ngụ.

+ Khi ta tỉnh dậy, thấy một cô gái xinh đẹp ngồi bên, còn quả trứng vỡ thành năm mảnh hóa thành năm ngọn núi hùng vĩ – đó chính là Ngũ Hành Sơn.

- Cuộc sống sau đó

+ Ta thương yêu, nuôi nấng cô gái như con ruột, cùng nhau giúp đỡ người nghèo, làm nhiều việc thiện.

+ Ít lâu sau, nhà vua nghe tiếng đồn, sai người đến cầu hôn cô gái.

+ Khi cô về cung, ta cảm thấy vui vì con mình có cuộc sống tốt đẹp, rồi cưỡi rùa vàng ra đi.

* Kết bài:

- Kết lại câu chuyện với niềm tự hào và xúc động: ta đã chứng kiến sự ra đời của Ngũ Hành Sơn – năm ngọn núi thiêng liêng giữa biển trời.

- Bày tỏ ước nguyện: con người hãy sống hiền lành, nhân hậu để luôn được trời đất che chở.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.