Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Ngày mai con đi xa

Mẹ đừng buồn mẹ nhé

Chín tháng nhanh như mây

Trôi miên man đầu ngõ

 

Mẹ đừng rơi nước mắt

Đừng buồn lúc chiều buông

Đừng quên ngàn câu hát

Cho thềm nhà nở hoa

[…]

Mẹ ơi những ngày xa

Là con thương mẹ nhất

Mẹ đặt tay lên tim

Có con đang ở đó

 

Như ngọt ngào cơn gió

Như nồng nàn cơn mưa

Với vạn ngàn nỗi nhớ

Mè dịu dàng trong con

        (Trích “Dặn mẹ”, Đỗ Nhật Nam)

Xác định thể thơ của đoạn trích.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

- Nội dung:

+ Bài thơ thể hiện tình cảm yêu thương, quan tâm và lo lắng của con dành cho mẹ khi sắp đi xa.

+ Con dặn mẹ đừng buồn, đừng khóc, nhắc mẹ những lời hát, lời dặn, thể hiện sự đồng hành và gắn bó tinh thần giữa mẹ và con.

+ Tình cảm con dành cho mẹ được so sánh với gió ngọt ngào, mưa nồng nàn, bao phủ và nâng niu mẹ, dù khoảng cách xa.

- Nghệ thuật:

+ Ngôn ngữ trong sáng, dịu dàng, dễ hiểu nhưng giàu cảm xúc, gần gũi với đời sống.

+ Nhịp điệu nhẹ nhàng, mềm mại, giống như lời ru và lời dặn của con.

+ Cấu trúc theo trình tự thời gian và không gian, từ lúc chuẩn bị đi xa đến những ngày xa mẹ → làm nổi bật tình cảm xuyên suốt và bền chặt.

Có sự sáng tạo trong cách viết

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn biểu cảm

- Học sinh biết tạo lập một bài văn biểu cảm đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định đúng yêu cầu đề bài

Biểu cảm về thầy, cô giáo.

c. Triển khai thành bài văn hoàn chỉnh

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

* Mở bài

- Giới thiệu: Mỗi học sinh đều có những người thầy, người cô để lại ấn tượng sâu sắc trong quãng đời học tập.

- Dẫn vấn đề: Em muốn viết về người thầy (hoặc cô giáo) mà em kính trọng và yêu quý nhất.

* Thân bài

- Giới thiệu khái quát về thầy/cô

+ Tên, bộ môn dạy, số năm công tác (nếu biết).

+ Lý do kính trọng: kiến thức sâu rộng, tâm huyết với nghề, gần gũi với học sinh…

- Miêu tả ngoại hình và tính cách

+ Ngoại hình: dáng vẻ nghiêm trang nhưng gần gũi, giọng nói nhẹ nhàng, nụ cười thân thiện…

+ Tính cách: nghiêm khắc nhưng công bằng, tâm huyết, luôn quan tâm học sinh, khơi dậy hứng thú học tập…

- Kể lại kỉ niệm hoặc hành động đáng nhớ

+ Một câu chuyện, sự kiện hoặc cách thầy/cô dạy, nhắc nhở, động viên học sinh.

+ Hành động thể hiện tình cảm, sự tâm huyết với học trò.

- Cảm xúc và bài học rút ra

+ Cảm giác của em: kính trọng, yêu quý, biết ơn.

+ Bài học: học tập chăm chỉ, biết kính trọng người đi trước, rèn luyện tính cách, đạo đức…

* Kết bài

- Khẳng định tình cảm kính trọng, yêu quý đối với thầy/cô.

- Nêu ước muốn hoặc lời hứa của bản thân: học tập tốt, vâng lời, làm thầy/cô vui lòng.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.