Núi lửa hình thành khi đất đá nóng chảy được tạo ra ở lớp thứ 2 của lõi Trái Đất – lớp manti bên trên – và đi xuyên qua lớp vỏ. “Hầu hết hoạt động núi lửa ngầm đều có liên quan đến núi lửa hoạt động liên tục dọc theo các rặng núi giữa đại dương, nơi 2 mảng kiến tạo đang tách rời nhau”, ông Mather cho biết. Sự va chạm của 2 mảng cũng có thể gây ra núi lửa. Theo ông Helo, nếu cả 2 mảng kiến tạo đều nằm bên dưới đại dương thì núi lửa sẽ hình thành dưới nước. Theo thời gian, chúng có thể phát triển để tạo thành các đảo núi lửa. Hoạt động núi lửa bên trong một mảng kiến tạo đơn lẻ cũng có thể dẫn đến sự hình thành núi lửa. Điều này có thể xảy ra khi có một điểm nóng bên dưới một mảng đại dương, tạo ra một chuỗi đảo núi lửa giống như Hawaii.

     Tác động của đợt phun trào của núi lửa ngầm tùy thuộc vào mức độ gần bề mặt nước của nó. “Nếu đợt phun trào xảy ra ở rất sâu dưới nước, trọng lượng của nước bên trên đóng vai trò như một chiếc mũ áp suất”, ông David Pyle, một chuyên gia về núi lửa đồng thời là Giáo sư về khoa học Trái Đất tại Đại học Oxford, cho biết. Nếu đá nóng chảy chảy xuống biển cách bề mặt 2 km (1,24 dặm), nó sẽ tiếp xúc với nước biển lạnh và nguội đi rất nhanh. Nước sẽ bị nóng lên, nhưng không chuyển thành hơi nước. Nhưng nếu ở vùng nước nông, magma bắt đầu đốt nóng nước, sau đó được chuyển thành hơi nước. Điều này tạo ra một sự thay đổi lớn về khối lượng. “Các vụ nổ hơi nước thực sự có sức hủy diệt vì một khối lượng nước dù nhỏ cũng biến thành một khối lượng hơi nước khổng lồ”, ông Pyle cho biết. Ngoài nguy cơ sóng thần, khối lượng tro bụi bay lên không trung khi núi lửa dưới nước phun trào ở vùng nước nông có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Theo ông Pyle, tro bụi và khí thải ra không chỉ gây ô nhiễm không khí mà còn có thể ảnh hưởng đến việc tiếp cận các nguồn cung cấp điện và nước.

(Hoàng Phạm biên dịch, Sự thật thú vị về núi lửa ngầm trên Trái Đất, Theo vov.vn, ngày 18/01/2022)

Ý chính của đoạn trích là gì?

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung bài đọc

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích có đề cập: Hầu hết hoạt động núi lửa ngầm đều có liên quan đến núi lửa hoạt động liên tục dọc theo các rặng núi giữa đại dương, nơi 2 mảng kiến tạo đang tách rời nhau. -> Câu này có thể suy ra, núi lửa ngầm xảy ra do các khối kiến tạo mất sự liên kết (tách rời nhau).

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án B sai vì đáp án này chưa nhấn mạnh vào nguyên nhân cụ thể (mất sự liên kết) của các mảng kiến tạo.

+ Đáp án C, D sai vì các thông tin này không xuất hiện trong đoạn trích.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung bài đọc

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích có trình bày: Theo ông Helo, nếu cả 2 mảng kiến tạo đều nằm bên dưới đại dương thì núi lửa sẽ hình thành dưới nước. Theo thời gian, chúng có thể phát triển để tạo thành các đảo núi lửa.

-> Khi núi lửa hoạt động dưới nước, magma từ lớp manti có thể phun ra và tích tụ qua thời gian. Điều này có thể dẫn đến sự hình thành các đảo núi lửa khi magma dần dần nổi lên và tích tụ đủ để vượt lên mặt nước biển. Đây là cách mà nhiều đảo núi lửa, như các đảo ở quần đảo Hawaii, được hình thành.

- Phân tích, suy luận:

+ Đáp án A sai vì đảo núi lửa chủ yếu hình thành dưới nước. Khi núi lửa hoạt động trên đất liền, nó không tạo ra các đảo mới vì hoạt động của nó không diễn ra dưới nước để tích tụ magma thành đảo. Các núi lửa trên đất liền có thể tạo ra các dãy núi hoặc các dạng địa hình khác nhưng không hình thành đảo núi lửa.

+ Đáp án C sai vì nếu núi lửa không tương tác với nước biển, nó không thể tạo ra các đảo núi lửa dưới nước. Sự hình thành đảo núi lửa cần sự tích tụ magma dưới nước và tương tác với nước để nổi lên mặt nước. Không có sự tương tác với nước biển, magma không thể tích tụ thành các đảo núi lửa.

+ Đáp án D sai vì các đảo núi lửa hình thành chủ yếu ở các ranh giới mảng kiến tạo dưới nước, nơi magma có thể tích tụ và hình thành đảo. Nếu núi lửa chỉ hoạt động trong các vùng đất liền mà không có liên quan đến các mảng kiến tạo dưới nước, không có điều kiện để hình thành đảo núi lửa.

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích đưa ra các nhận định của các nhà khoa học để chứng minh các cơ chế hình thành núi lửa ngầm, cũng như các hậu quả liên quan, như nổ hơi nước, sóng thần, và ô nhiễm không khí. Những thông tin từ các nhà khoa học giúp làm rõ và cung cấp bằng chứng cho cách núi lửa ngầm hoạt động và các tác động của nó.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A, D sai vì các thông tin này không xuất hiện trong đoạn trích.

+ Đáp án B sai vì mục tiêu chính của việc dẫn ra các nhận định của các nhà khoa học là để chứng minh cho các cơ chế và hậu quả cụ thể của núi lửa ngầm, không chỉ là giải thích tổng quát. Đáp án này chỉ tập trung vào việc giải thích hoạt động của núi lửa ngầm, mà không đề cập đầy đủ đến việc chứng minh các cơ chế và hậu quả cụ thể mà đoạn trích đang làm. -> Đáp án C nói sát nhất và chi tiết nhất, nó bao gồm cả việc chứng minh và giải thích các cơ chế và hậu quả cụ thể của núi lửa ngầm.

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung bài đọc

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích có đề cập đến những hậu quả do núi lửa ngầm phun trào:

+ Nổ hơi nước: Điều này tạo ra một sự thay đổi lớn về khối lượng. “Các vụ nổ hơi nước thực sự có sức hủy diệt”:

+ Sóng thần và ô nhiễm không khí: Ngoài nguy cơ sóng thần, khối lượng tro bụi bay lên không trung khi núi lửa dưới nước phun trào ở vùng nước nông có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người.

=> Núi lửa ngầm phun trào có thể để lại các hậu quả như nổ hơi nước, sóng thần, ô nhiễm không khí. Hiện tượng bão không được nhắc đến trong đoạn trích.