Biết ơn những cánh sẻ nâu đã bay đến cánh đồng

Rút những cọng rơm vàng về kết tổ

Đá dạy ta với cánh diều thơ nhỏ

Biết kéo về cả một sắc trời xanh

 

Biết ơn mẹ vẫn tính cho con thêm một tuổi sinh thành

“Tuổi của mụ” con nằm tròn bụng mẹ

Để con quý yêu tháng ngày tuổi trẻ

Buổi mở mắt chào đời, phút nhắm mắt ra đi...

 

Biết ơn trò chơi tuổi nhỏ mê ly

“Chuyền chuyền một...” miệng, tay buông bắt

Ngôn ngữ lung linh, quả chuyền thoăn thoắt

Nên một đời tiếng Việt mãi ngân nga...

 

Biết ơn dấu chân bấm mặt đường xa

Những dấu chân trần, bùn nặng vết

Ta đi học quen dẫm vào không biết

Dáng cuộc đời in mãi dáng ta đi...

(Nguyễn Khoa Điềm, Lời chào, In trong Văn học Việt Nam thế kỉ XX (thơ ca 1945 – 1975), quyển bốn – tập VIII, NXB Văn học, Hà Nội, 2010)

Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ là gì?

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn thơ

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Câu thơ “Tuổi của mụ” con nằm tròn bụng mẹ để lại nhiều suy nghĩ về nội hàm của chúng. Chín tháng mười ngày trong bụng mẹ được tính thành một tuổi trong văn hóa dân gian Việt Nam và trong câu thơ của tác giả chính là minh triết của người xưa để công nhận sự hiện hữu một con người, một tuổi sinh thành trong bụng mẹ đồng thời thể hiện công lao to lớn của đấng sinh thành và tình cảm mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp.

- Khả năng nhận thức của con người không phải là điều mà câu thơ công nhận. Vì chín tháng mười ngày trong bụng mẹ không thể hiện sự nhận thức của con người về thế giới xung quanh.

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn thơ

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Biện pháp điệp từ “Biết ơn” xuất hiện xuyên suốt bài thơ để lại nhiều tác dụng:

+ Thể hiện cảm xúc chân thành của nhân vật trữ tình: điệp từ được lặp lại giúp người đọc cảm nhận được sự sâu sắc và chân thành trong lòng biết ơn của tác giả đối với những điều bình dị và quen thuộc trong cuộc sống.

+ Tăng cường tính liên kết cho đoạn thơ: mỗi khổ thơ, mặc dù mô tả các khía cạnh khác nhau của cuộc sống, đều được liên kết qua việc lặp lại cụm từ “biết ơn”, tạo nên một cấu trúc mạch lạc và có tổ chức cho bài thơ.

+ Làm nổi bật chủ đề xuyên suốt đoạn thơ: điệp từ làm nổi bật chủ đề chính của bài thơ, là lòng biết ơn.

=> Biện pháp điệp từ không có chức năng tạo sự đổi mới về cấu trúc thơ. Vì đoạn thơ vẫn mang cấu trúc thông thường của bài thơ, nó chủ yếu tạo ra sự lặp lại và nhấn mạnh, nhưng không mang lại sự thay đổi cấu trúc hay cách tổ chức nội dung.

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn thơ

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đặt trong tương quan khổ thơ (Những dấu chân trần, bùn nặng vết/ Ta đi học quen dẫm vào không biết/ Dáng cuộc đời in mãi dáng ta đi...), hình ảnh “dấu chân bấm mặt đường xa” chính là dấu chân của thế hệ cha ông đi trước, đã chiến đấu anh dũng, đã ngã xuống, hóa thân vào dáng hình xứ sở để tìm đường cho thế hệ đi sau.

-> Hình ảnh “dấu chân bấm mặt đường xa” gợi nhớ đến người chiến sĩ bảo vệ đất nướC.

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn thơ

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn thơ nhấn mạnh sự biết ơn và trân trọng đối với những điều đơn giản và quen thuộc trong cuộc sống như kỉ niệm thơ ấu, tình cảm gia đình, trò chơi tuổi thơ, và dấu chân trên con đường. Nó không tập trung vào việc biết ơn những vấp ngã, sống với thái độ trung thực, hay cân bằng giữa đời sống tinh thần và thể chất. Thông điệp chủ yếu là về việc trân trọng rồi từ đó biết ơn những điều bình dị và nhỏ bé trong cuộc sống.