Đọc đoạn trích sau:

(1) Những tấm áo xưa con nhớ lắm

Mũi chỉ đường kim tay mẹ dịu dàng,

Tuổi thơ đâu những trưa hè xanh thẳm

Tuổi nhỏ nằm trong áo nhỏ yêu thương

 

(2) Con lớn thêm áo cũng lớn thêm

Mỗi bận mùa đông đi, trời bớt lạnh

Mưa xuân rơi, hoa cải vàng sắc nắng

Mẹ dành tiền may áo mới cho con

 

(3) Con chỉ biết vui mỗi độ trăng tròn

Mỗi Tết đến nghe áo hoa sột soạt

Chưa biết mẹ thêm nếp nhăn đuôi mắt

Bởi lo lắng nhiều vất vả sớm hôm [...]

 

(4) Ngày tháng thoi đưa, con đã cao hơn mẹ

Chẳng hồn nhiên khi lòng con biết nghĩ

Áo dài hơn, tuổi mẹ cũng nhiều hơn

Dẫu vá vai, màu bạc, chỉ sờn

Nhưng trong áo ấm đường khâu mẹ vá

Yêu mẹ nhiều nên áo cũ con thương

(Trích Áo, tuyển thơ Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, Lưu Quang Vũ¹,

NXB Hội Nhà văn, 2021, tr.11,12)

1. Lưu Quang Vũ (1948-1988) là một nghệ sĩ tài năng, sáng tác trong nhiều lĩnh vực: làm thơ, viết kịch bản sân khấu, viết truyện ngắn và tiểu luận. Ông là gương mặt tiêu biểu của nền văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại.

Chỉ ra từ láy trong khổ (1).

Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn

Hướng dẫn chấm:

- Bảo đảm yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 150 chữ), trình bày đoạn văn theo cách diễn đạt, quy nạp, phối hợp móc xích hoặc song hành: 0,25 điểm

- Thí sinh viết xuống dòng và không đảm bảo dung lượng: 0 điểm

Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: tình cảm của người con dành cho mẹ trong đoạn thơ.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh xác định đúng vấn đề: 0,25 điểm

- Thí sinh xác định sai vấn đề: 0 điểm

Viết đoạn văn bảo đảm các yêu cầu

Lựa chọn thao tác lập luận phù hợp, kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở bảo đảm những nội dung sau:

- Tình cảm của người con: Thấu hiểu cuộc đời của mẹ, bày tỏ tình yêu thương, lòng biết ơn, trân trọng dành cho mẹ...

- Nghệ thuật: Tình cảm của người con được thể hiện qua phép điệp, liệt kê; hình ảnh, từ ngữ giản dị, mộc mạc; giọng thơ nhẹ nhàng, tha thiết...

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh phân tích đầy đủ, hợp lí: 1,0 điểm

- Thí sinh phân tích khá đầy đủ, hợp lí: 0,75 điểm

- Thí sinh phân tích chung chung: 0,5 điểm

- Thí sinh phân tích không rõ ý: 0,25 điểm

- Thí sinh không phân tích: 0 điểm

Diễn đạt: Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp, liên kết: 0,25 điểm

- Thí sinh mắc nhiều lỗi: 0 điểm

Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh đáp ứng được 01 trong 02 yêu cầu trên: 0,25 điểm

- Bài làm không có sự sáng tạo: 0 điểm

Bảo đảm bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận

Hướng dẫn chấm:

- Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng (khoảng 600 chữ): 0,25 điểm

- Không bảo đảm về bố cục và dung lượng: 0 điểm

Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: một số bạn học sinh còn thiếu quyết tâm trong học tập.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh xác định đúng vấn đề: 0,5 điểm

- Thí sinh xác định sai vấn đề: 0 điểm

Viết được bài văn nghị luận, bảo đảm các yêu cầu

Lựa chọn được thao tác lập luận phù hợp; biết kết hợp giữa lí lẽ và bằng chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn.
Có thể triển khai theo hướng:

*Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

*Thân bài:

- Giải thích: Quyết tâm là có động lực mạnh mẽ và nỗ lực hành động để hoàn thành mục tiêu. Tuy nhiên, hiện nay, có một số học sinh thiếu tính thần cầu thị, chưa cố gắng vươn lên trong học tập...

- Bàn luận vấn đề

+ Học sinh thiếu quyết tâm sẽ dẫn đến sa sút kết quả học tập; hình thành thói quen xấu; mất niềm tin từ mọi người và những cơ hội thành công...

+ Điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan (nhận thức chưa đầy đủ của bản thân mỗi học sinh, tác động của xã hội hiện đại và môi trường học tập...)

+ Để khắc phục vấn đề trên, học sinh cần thay đổi nhận thức về vai trò của việc học tập; từ đó, có những hành động cụ thể để nỗ lực hơn trong học tập và trong cuộc sống (xác lập mục tiêu rõ ràng, kiên trì thực hiện kế hoạch, có phương pháp học tập sáng tạo, hiệu quả, nhờ sự hỗ trợ của gia đình và nhà trường...)

- Mở rộng vấn đề, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác.

*Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận.

Lưu ý: Thí sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh phân tích đầy đủ, thuyết phục: 2,25- 2,5 điểm

- Thí sinh phân tích khá đầy đủ, hợp lí: 1,5- 2,0 điểm

- Thí sinh phân tích chung chung: 0,75 – 1,25 điểm

- Thí sinh trình bày sơ sài : 0,25-0,5 điểm

- Thí sinh không triển khai: 0 điểm

Diễn đạt: Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong bài văn.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp, liên kết: 0,25 điểm

- Thí sinh mắc nhiều lỗi: 0 điểm

Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh đáp ứng được 02 yêu cầu trên: 0,5 điểm

- Thí sinh đáp ứng được 01 trong 02 yêu cầu trên: 0,25 điểm

- Bài làm không có sự sáng tạo: 0 điểm