Một bạn học sinh thực hiện thí nghiệm sau:

-Cho vào bát sứ khoảng 2 mL dầu thực vật (hoặc khoảng 2 gam mỡ) và 4 – 5 mL dung dịch NaOH 40%.

-Đun hỗn hợp sôi nhẹ và khuấy đều bằng đũa thủy tinh, thỉnh thoảng cho vài giọt nước cất để tránh hỗn hợp bị cạn.

-Đun khoảng 10 phút thì dừng, cho thêm 10 mL dung dịch NaCl bão hòa vào và khuấy đều.

Nhận xét nào dưới đây là đúng về thí nghiệm trên?

Phương pháp giải

Dựa vào lí thuyết về điều chế xà phòng.

Giải chi tiết

 A. Bạn học sinh đang thực hiện thí nghiệm điều chế chất giặt rửa tổng hợp.

·        Sai. Xà phòng là chất giặt rửa thiên nhiên (truyền thống), được điều chế trực tiếp từ chất béo tự nhiên. Chất giặt rửa tổng hợp (như bột giặt/nước rửa chén) được tổng hợp từ dầu mỏ.

B. Có thể thay thế dung dịch NaCl bão hòa bằng dung dịch CaCl₂ bão hòa.

·        Sai. Dung dịch NaCl bão hòa được thêm vào để thực hiện quá trình làm muối (salting out), tức là làm giảm độ tan và tách xà phòng (muối natri của axit béo) ra khỏi dung dịch.

·        Nếu thay bằng dung dịch CaCl₂ bão hòa, ion Ca²⁺ sẽ phản ứng với xà phòng tạo thành xà phòng canxi (Calcium soap), một chất kết tủa không tan và không có tính chất tẩy rửa trong nước cứng. CaCl₂ sẽ làm hỏng sản phẩm.

C. Có thể thay việc đun sôi nhẹ hỗn hợp bằng phương pháp đun cách thủy.

·        Đúng. Phản ứng xà phòng hóa là phản ứng cần nhiệt độ để tăng tốc độ phản ứng. Đun cách thủy (sử dụng nồi nước sôi) là phương pháp đun nóng nhẹ nhàng, an toàn, và kiểm soát nhiệt độ tốt, hoàn toàn có thể thay thế việc đun sôi nhẹ hỗn hợp trực tiếp trên bếp.

D. Sản phẩm thu được có khả năng tẩy màu quần áo.

·        Sai. Sản phẩm thu được là xà phòng, xà phòng là chất tẩy rửa/giặt sạch vết bẩn, nhưng không có khả năng tẩy màu (bleaching) quần áo. Tẩy màu là tính chất của các chất oxi hóa mạnh như Javen hoặc bột Chlorine.

Đáp án cần chọn là: C