Cho các nhận định sau nói về đột biến cấu trúc NST:

1.    Đột biến cấu trúc NST và đột biến gene được gây ra bởi nhiều tác nhân tương tự nhau

2.    Bệnh ung thư máu và hội chứng tiếng mèo kêu là do mất đoạn NST

3.    Lặp đoạn NST giới tính ở ruồi giấm làm mắt lồi thành mắt dẹt có lợi cho thể đột biến còn lặp đoạn ở đại mạch làm tăng hoạt tính của enzyme amylase có ý nghĩa trong sản xuất rượu bia

4.    Đột biến đảo đoạn là dạng đột biến làm cho một đoạn NST nào đó đứt ra rồi đảo ngược 1800 và nối lại

5.    Ứng dụng chuyển đoạn làm giảm khả năng sinh sản nên người ta có thể sử dụng các dòng côn trùng mang đột biến chuyển đoạn làm công cụ phòng trừ sâu hại.

Có bao nhiêu nhận định sai?

Phương pháp giải:

Vận dụng kiến thức đã học về đột biến NST.

Giải chi tiết:

Ý 1. Đúng.

Ý 2. Đúng.

Ý 3. Sai, lặp đoạn NST giới tính gây hại cho ruồi giấm.

Ý 4. Đúng.

Ý 5. Đúng.

Đáp án: 1.

Đáp án cần điền là: 1

Mở rộng kiến thức:

Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể gồm:

- Mất đoạn (deletion): làm mất một đoạn nhiễm sắc thể → thường gây hậu quả nặng do mất nhiều gen. Ví dụ hay gặp: hội chứng tiếng mèo kêu (do mất đoạn).

- Lặp đoạn (duplication): một đoạn bị lặp lại → có thể làm tăng “liều lượng gen”, đôi khi có lợi (tăng sản phẩm gen), nhưng cũng dễ gây mất cân bằng.

- Đảo đoạn (inversion): một đoạn bị đứt, quay 180° rồi nối lại → thường không làm mất gen nhưng có thể làm giảm hoán vị gen ở vùng đảo.

- Chuyển đoạn (translocation): trao đổi đoạn giữa các nhiễm sắc thể không tương đồng → có thể làm giảm khả năng sinh sản do tạo giao tử bất thường.

Nhiều tác nhân (tia phóng xạ, hoá chất, sốc nhiệt…) có thể gây cả đột biến gen và đột biến nhiễm sắc thể, nhưng biểu hiện và mức độ hậu quả khác nhau.